Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΜεταφυσική ανθρωπολογία: Μηδενισμός και φαντασία / Metaphysical Anthropology : Nihilism and Imagination
ΚωδικόςΜΦΑ102
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΠαναγιώτης Δόικος
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600019697

Πρόγραμμα Σπουδών: 2020 ΔΠΜΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 30
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΚατ' Επιλογήν Υποχρεωτικά217,5

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΜεταφυσική ανθρωπολογία: Μηδενισμός και φαντασία
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600168030
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση των μαθημάτων οι φοιτητές θα είναι ικανοί να ανασυγκροτήσουν τη θεωρία που συνδέει την έννοια του φαντασικού με την υπέρβαση του μηδενισμού, καθώς και να διατυπώσουν τη δική τους φιλοσοφική-επιστημονική απόψη - στο πλαίσιο της μεταφυσικής ανθρωπολογίας - , τόσο προφορικά όσο και γραπτά.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η ανθρώπινη εμπειρία του μηδενός είναι το βίωμα μιας αρχέγονης, αφηρημένης έντασης, η οποία συμπεριφέρεται διττά: είτε θα αποσυνδέσει τα εσωτερικά γεγονότα από τη δύναμη του νοήματός τους οδηγώντας εκείνα σε συσκότιση και εμάς σε απώλεια του προσωπικού μας φωτός, είτε θα κλιμακώσει την ποιότητα της αισθητοποίησης των νοημάτων μέσα σε ό,τι μας συμβαίνει, δημιουργώντας την προοπτική της εμφάνισης μιας άλλης –βαθύτερης και υψηλότερης– πραγματικότητας, μέχρι το άνοιγμά μας στην ιδανικότητα. Ο κρίσιμος χαρακτήρας μιας τέτοιας διττότητας, εννοούμενης σε όλο το φάσμα των ποιοτήτων της, προσδιορίζει τον υπαρξιακό προσανατολισμό του ανθρώπου, αλλά προπάντων αντανακλάται στη συμπεριφορά της φαντασίας. Εκεί η χροιά των εικόνων-γεγονότων κυμαίνεται μεταξύ δύο ρυθμιστικών οντολογικών δυνατοτήτων. Σύμφωνα με την πρώτη, η εκκένωση των αισθητών μορφών από το νόημά τους οδηγεί στην απώθηση της έντασης των συναισθημάτων, με αποτέλεσμα το εσωτερικό τοπίο άλλοτε να παίρνει την όψη της απρόσωπης απειλής της αβύσσου και άλλοτε να κατακλύζεται από το σκότος της τάσης για επιβολή (αρνητικός μηδενισμός). Σύμφωνα με τη δεύτερη δυνατότητα, η υλοποίηση της αμοιβαίας έλξης μεταξύ των αισθητών μορφών και των νοημάτων τους εντείνει το προσωπικό στίγμα της ψυχικής και της σωματικής ζωής, φωτίζοντας μέσα στην πράξη την περιοχή της ιδανικότητας (θετικός μηδενισμός). Εξηγούμε τη διαμόρφωση αυτών των δύο υπαρξιακών επιλογών, ως κεντρικών καθεστώτων της ανθρώπινης φαντασίας, και συζητούμε τις προϋποθέσεις της αποφασιστικής οντολογικής μεταβολής, η οποία μπορεί να προκαλέσει την ανατροπή του πρώτου προς όφελος της ανάδυσης του δευτέρου.
Λέξεις Κλειδιά
Φαντασία, μηδενισμός, αποφατική θεολογία, “θάνατος του Θεού”, φαντασικό, Corbin, Nietzsche
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Πολυμεσικό υλικό
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων1004
Συγγραφή εργασίας / εργασιών48.51,9
Σύνολο187.57,5
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Corbin Henry, “Από τον Heidegger στον Sohravardi”, μετάφραση και επιμέλεια του Π. Δόικου, Substantia Philosophica, τεύχος 1, 2015, σσ. 12-47. Corbin Henry, “Mundus imaginalis ou l’ imaginaire et l’ imaginal”, στο H.C., Face de Dieu, face de l’ homme, σσ. 7-40. Corbin Henry, Corps spiritual et terra céleste. De l’ Iran mazdéen à l’ Iran shî’ite, Paris, Buchet/Chastel, 19792. Corbin Henry, En Islam iranien. Aspects spirituels et philosophiques, τόμοι I-IV, Paris, Gallimard, 1971-1972. Corbin Henry, Face de Dieu, face de l’ home. Herméneutique et soufisme, Paris, Flammarion, 1983. Corbin Henry, Histoire de la philosophie islamique, Paris, Gallimard, 1986. Corbin Henry, La philosophie iranienne islamique aux XVIIe et XVIIe siècles, Paris, Buchet / Chastel, 1981. Corbin Henry, L’ imagination créatrice dans le soufisme d’ Ibn Arabî, Paris, Aubier, 19932. Corbin Henry, L’ Iran et la philosophie, Paris, Fayard, 1990. Corbin Henry, Le paradoxe du monothéisme, Paris, L’ Herne, 1981. Corbin Henry, Philosophie iranienne et philosophie comparée, Téhéran, Académie Impériale Iranienne de Philosophie/ Paris, Buchet Chastel, 1977. Deleuze, G., Nietzsche et la philosophie, Paris, P.U.F., 1962. Δόικος Παναγιώτης, Η ζωή του ιδανικού στον κινηματογράφο. Μια τρελλή, τρελλή οικογένεια, του Ντίνου Δημόπουλου, Αθήνα, Παπαζήση, 2012. Δόικος Παναγιώτης, Η λογική των μορφών στον κινηματογράφο του Orson Welles, Αθήνα, Ίνδικτος, 2006. Δόικος Παναγιώτης, “Η φωνή, ο καημός και το μεγαλείο. Η εθνική περίπτωση του Γρηγόρη Μπιθικώτση”, Ίνδικτος, τεύχος 16, Μάιος 2002, σσ. 179-96. Δόικος Παναγιώτης, Kierkegaard και Môlla Sadrâ. Το ζήτημα της ύπαρξης και η ανατολική σκέψη, Θεσσαλονίκη, Ρώμη, 2013. Δόικος Παναγιώτης, Ο “θάνατος του Θεού” και ο μεταφυσικός άνθρωπος, Αθήνα, Ίνδικτος, 2008. Δόικος, Παναγιώτης, Principia Formarum. Οντολογία της στοχαστικής φαντασίας. Δεύτερη έκδοση, διευρυμένη, Θεσσαλονίκη, Ρώμη, 2017. Δόικος Παναγιώτης, Spinoza. Φαντασία, γνώση και προφητεία, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 2000 [δεύτερη έκδοση: Δόικος Παναγιώτης, Φαντασία και γνώση στη φιλοσοφία του Σπινόζα, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Ρώμη, 2013]. Δόικος Παναγιώτης, “Το πνεύμα της Ανατολής μέσα στη ζωή της Δύσης: η περίπτωση του Henry Corbin”, Substantia Philosophica, τεύχος 1, 2015, σσ. 6-11. Δόικος Παναγιώτης, “Το πρωταρχικό υποκείμενο και η εμπειρία του μηδενός”, Ένεκεν, τεύχος 21, Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2011, σσ. 54-71. Granier, J., Art et vérité, Paris, Cerf, 1997. Granier J., L’ intelligence métaphysique, Paris, Cerf, 1987. Granier J., La sagesse artiste, Paris, Cerf, 1991. Granier J., Le combat du sens, Paris, Cerf, 2002. Granier J., Le désir du moi, Paris, P.U.F., 1983. Granier J., Le discours du monde, Paris, Seuil, 1977. Granier J., Le problème de la vérité dans la philosophie de Nietzsche, Paris, Seuil, 19783. Granier J., Nietzsche, Paris, P.U.F., 20007. Granier, J., Nietzsche. Vie et vérité. Textes choisis, Paris, P.U.F., 19772. Heidegger M., Chemins qui ne mènent nulle part [Holzwege], γαλλική μετάφραση του W. Brokmeier, Paris, Gallimard, 1962 [1988]· βλ. και την ελληνική μετάφραση [«Ο λόγος του Νίτσε: “Ο Θεός είναι νεκρός”»], την εισαγωγή και τα σχόλια του Γ. Τζαβάρα, στο Τζαβάρας Γ., Η απαξίωση των αξιών. Νίτσε και Heidegger, Αθήνα, Ίνδικτος, 2005. Heidegger M., Επιστολή για τον ουμανισμό [Über der Humanismus], μετάφραση, σχόλια και επίμετρο (: Η ερμηνευτική και η φαινομενολογία των ερμηνειών) του Σ. Δεληβογιατζή, Θεσσαλονίκη, University Studio Press, 19892. Heidegger M., Etre et temps [Sein und Zeit], γαλλική μετάφραση του F. Vezin, Paris, Gallimard, 1986. Heidegger M., Είναι και χρόνος, τόμοι πρώτος (Αθήνα, Γιάννινα, 1978) και δεύτερος (Αθήνα, 1985), πρόλογος, μετάφραση και σχόλια του Γ. Τζαβάρα, εκδόσεις Δωδώνη. Heidegger M., Kant et le probléme de la metaphysique, εισαγωγή και γαλλική μετάφραση των Alphonse de Waelhens και Walter Biemel, Paris, Gallimard, 1953. Heidegger M., Nietzsche [Nietzsche], τ. I, II, γαλλική μετάφραση του P. Klossowski, Paris, Gallimard, 1971. Heidegger Martin, Questions I. Qu’ est-ce que la métaphysique? Ce qui fait l’ etre-essentiel d’ un fondement ou «raison». De l’ essence de la vérité. Contribution à le question de l’ etre. Identité et différence [Was ist Metaphysik? Einleitung. Text und Nachwort. Vom Wesen des Grundes. Vom Wesen der Wahrheit. Zur Seinsfrage], γαλλική μετάφραση των H. Corbin, R. Munier, A. De Waelhens, W. Biemel, G. Granel, A. Préau, Paris, Gallimard, 1968. Λορεντζάτος Ζ., Διόσκουροι, Αθήνα, Δόμος, 1997. Λορεντζάτος Ζ., Μελέτες, πρώτος και δεύτερος τόμος, Αθήνα, Δόμος, 1994. Stirner M., L’ Unique et sa propriété (et autres écrits) [Der Einzige und Sein Eigenthum], γαλλική μετάφραση των P. Gallissaire και A. Sauge, Lausanne L’ Age d’ Homme, 1972. Stirner M., Ο μοναδικός και η ιδιοκτησία του, μετάφραση και επιμέλεια του Ζ. Σαρίκα, Θεσσαλονίκη, Θύραθεν, 2005.
Τελευταία Επικαιροποίηση
05-05-2021