Course Information
FacultyFine Arts
Cycle / Level1st / Undergraduate
Teaching PeriodWinter/Spring
CoordinatorIoulia Pipinia
Course ID120001027

Programme of Study: PPS Tmīmatos THeátrou (2019-sīmera)

Registered students: 0
OrientationAttendance TypeSemesterYearECTS

Class Information
Academic Year2013 – 2014
Class PeriodWinter
Faculty Instructors
Weekly Hours3
Class ID
Course Type 2016-2020
  • Scientific Area
Course Type 2011-2015
Specific Foundation / Core
Mode of Delivery
  • Face to face
The course is also offered to exchange programme students.
Language of Instruction
  • Greek (Instruction, Examination)
General Prerequisites
It is useful for students to have previously attended the compulsory courses on the History of the Theatre (I-V), History of Modern Greek Theatre (I&II) and Ancient Greek Theatre (I&II)
Learning Outcomes
The course is a module taught by four different teachers aiming primarily at familiarising students with the construction of gender in different historical periods and theatre traditions and through different critical approaches. Issues related to dramatic writing, performance, theatre history and gender roles are raised in an attempt to explore the cultural formations and politics of gender identity.
General Competences
  • Apply knowledge in practice
  • Adapt to new situations
  • Work autonomously
  • Work in an interdisciplinary team
  • Appreciate diversity and multiculturality
  • Demonstrate social, professional and ethical commitment and sensitivity to gender issues
  • Be critical and self-critical
  • Advance free, creative and causative thinking
Course Content (Syllabus)
1. Introduction to the course "Women and theatre": a historical overview, methodology, objectives, prerequisites, assessment (Ioulia Pipinila) 2. Sex, gender, feminism (in writing and performance): terminology, history, theory (invited speaker: Elisabeth Sakellaridou) 3.Exploring gender: Hélène Cixous, Luce Irigaray, Judith Butler (Pipinia) 4. Women and theatre in Greek comedy: Ancient women and rituals (Aristophanes, Thesmophoriazouses)(Eleni Papazoglou) 5. Women and theatre in Greek tragedy: a. the ritual of mourning (Sophocles, Electra), b. prenuptial rituals (Sophocles, Trachiniae) (Papazoglou) 6. Women and theatre in the 18th and the 19th century: writing and performing for the stage (Pipinia) 7. Women playwrights in the 19th century: Evanthia Kairi (Nikiratos, 1826)and Kallirhoi Parren (H nea gynaika/The New Woman, 1907) (Pipinia) 8. Women as Hamlet: Sarah Bernhard, Asta Nielsen (Pipinia) 9. Women and theatre, 19th-20th century Greece: European star-actresses visiting Greece, the Greek actresses on stage, the women movement and its influence on Greek playwriting—Zanos, Androgynaikomahia, 1871 and Souris, Heirafetisi, 1901 (Konstantina Ritsatou) 10. Women and theatre, 19th-20th century Greece: “The artist”: from stage to text. The actress in Greek Revue: Lambrou, Ligo ap’ ola (1894) του Μ. Λάμπρου & Kapetanakis and Laskaris, Ai Ypaithriai Athinae (1894) (Ritsatou) 11. Women and theatre, 20th century : Massa, Adele, , Kate, Shen Te, C – gender issues in the plays: Three Sisters (1901), The House of Bernarda Alba (1936), The Good Person of Szechwan (1943), Old Times (1971), Quarter (1980), Crave (1998), and excerpts by Loula Anagnostaki (Dio Kaggelari) 12. Women and theatre, 20th century (Kaggelari) a. Katie Mitchell (& Leo Warner): Miss Julie (Schaubühne, 2010) β. Marina Abramovic γ. Lena Kitsopoulou: Haire Nymphe, Art Theatre-Karolos Koun, 2012) 13. Women and Theatre The male and female gaze. Writing for women, researching on women. Final essay.
women and theatre, gender, history, playwriting, acting, ancient Green drama, dramatic charactes, directing
Educational Material Types
  • Notes
  • Slide presentations
  • Multimedia
  • Book
Use of Information and Communication Technologies
Use of ICT
  • Use of ICT in Course Teaching
  • Use of ICT in Communication with Students
Email and blackboard Visual and sound material, powerpoint presentations, internet archives and the facilies of blackboard platform.
Course Organization
Written assigments401.6
Student Assessment
The student assessment is based on the evaluation of the student's attendance and participation in the class during the weekly meetings and the final essay which will examine issues on the subjects discussed and explored by the teachers and the bibliography. The criteria of the evaluation are presented and discussed during the first and again at the final meeting of the course and can be found at the handout distributed during the introductory meeting (and afterwards in the course description on the Department site and the blackboard platform of the course).
Student Assessment methods
  • Written Assignment (Summative)
Course Bibliography (Eudoxus)
• Έλση Σακελλαρίδου, Σύγχρονο γυναικείο θέατρο: από τη μετα/μπρεχτική στη μεταφεμινιστική αναπαράσταση, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2006. • Όλουεν Χάφτον, Ιστορία των γυναικών στην Ευρώπη, 1500-1800, μτφ. Ειρήνη Χρυσοχόου, επιμ. Δήμητρα Λαμπροπούλου, Νεφέλη, Αθήνα 2003. • Ελένη Βαρίκα, Η εξέγερση των κυριών: η γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα, 1833-1907, Παπαζήσης, Αθήνα 62011.
Additional bibliography for study
1. M. H. Abrams, Λεξικό λογοτεχνικών όρων, μτφ. Γιάννα Δεληβοριά – Σοφία Χατζηιωαννίδου, Πατάκης, Αθήνα 2005, λήμμα ‘φεμινιστική κριτική’ (σ. 501-510). (Pdf στο blackboard & φωτ. στο ντοσιέ του μαθήματος στη Βιβλιοθήκη) 2. Έλση Σακελλαρίδου, Σύγχρονο γυναικείο θέατρο: από τη μετα/μπρεχτική στη μετα/φεμινιστική αναπαράσταση, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2006, σ. 21-40. (Φωτ./Βιβλιοθήκη Τμήματος Θεάτρου PN1590.W64 S2 2006/Επιλογή στον Εύδοξο) 3. Τζόουν Ουόλακ Σκοτ [Joan Wallach Scott], «Το φύλο: μια χρήσιμη κατηγορία της ιστορικής ανάλυσης» (1986), μτφ. Κωστούλα Σκλαβενίτη, στο: Έφη Αβδελά και Αγγέλικα Ψαρρά (επιμ.), Σιωπηρές ιστορίες: γυναίκες και φύλο στην ιστορική αφήγηση, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1997, σ. 285-327. (Pdf/φωτ.) 4. Luce Irigaray, «Αυτό το φύλο που δεν είναι ένα: Ερωτήσεις» [1974], μτφ. Πελαγία Μαρκέτου, στο: Αθηνά Αθανασίου (επιμ.), Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, Νήσος, Αθήνα 2006, σ. 215-223. (Pdf/φωτ.) 5. Hélène Cixous, «Το φύλο ή το κεφάλι;» (1976), μτφ. Πελαγία Μαρκέτου, στο: Αθηνά Αθανασίου (επιμ.), Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, Νήσος, Αθήνα 2006, σ. 225-234. (Pdf/φωτ.) 6. Judith Butler, «Παραστασιακές επιτελέσεις και συγκρότηση του φύλου: Δοκίμιο πάνω στη φαινομενολογία και τη φεμινιστική θεωρία» [1988], μτφ. Μαργαρίτα Μηλιώρη, στο: Αθηνά Αθανασίου (επιμ.), Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, Νήσος, Αθήνα 2006, σ. 381-408. (Pdf/φωτ.) 7. Laura Mulvey, «Οπτική απόλαυση και Αφηγηματικός Κινηματογράφος» (1975), στο: Οπτικές και άλλες απολαύσεις, μτφ. Μαργαρίτα Κουλεντιανού, Παπαζήσης, Αθήνα , σ. 55-74 (Pdf/φωτ. /Βιβλιοθήκη Τμήματος κινηματογράφου (μεταξύ άλλων) PN1995.9.W6M8416 2005) 8. Όλουεν Χάφτον [Olwen Hufton], Ιστορία των γυναικών στην Ευρώπη (1500-1700), Νεφέλη, Αθήνα 2003, σ. 486-530.(Φωτ./Τμήμα Θεάτρου HQ1587.H8416 2003/Επιλογή στον Εύδοξο) 9. Τζίνα Πολίτη, «Η Αγγλίδα εργάτρια στα χρόνια της Βιομηχανικής Επανάστασης: πραγματικότητα και μύθος», Περι-διαβάζοντας την Αγγλική λογοτεχνία, 1593-1854. Κείμενα, Ιδεολογία, το Πολιτικό, Άγρα, Αθήνα 2008, σ. 187-225 ((Pdf/φωτ. /Βιβλιοθήκη Αγγλικού (μεταξύ άλλων) PR21.P6 2008) 10. Βάλτερ Πούχνερ [Walter Puchner], Γυναικεία δραματουργία στα χρόνια της επανάστασης, Ινστιτούτο του Βιβλίου – Α. Καρδαμίτσας, Αθήνα 2001, σ. 158-276. (Βιβλιοθήκη Τμήματος Θεάτρου PA5610.M2845Z83 2001) 11. Ελένη Βαρίκα, «Ο φεμινισμός της Εφημερίδας των Κυριών (1887-1907)», Η εξέγερση των κυριών: η γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα, 1833-1907, Κατάρτι, Αθήνα 21996, σ. 274-377. (Σε πολλές βιβλιοθήκες του ΑΠΘ/Επιλογή στον Εύδοξο) 12. Elizabeth Robins, «On Seeing Madame Bernhardt's Hamlet», North American Review, 171 (Δεκέμβριος 1900), σ. 908-919. (http://www.jsu.edu/depart/english/robins/docshort/onseeham.htm) ΕΝΟΤΗΤΕΣ 10-11/ΡΙΤΣΑΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Θεατρικά έργα (με τη σειρά που θα εξεταστούν) Ζάνος Παναγιώτης, Ανδρογυναικομαχία, κωμωδία εις μέρη τρία, διδαχθείσα το πρώτον από της εν Αθήναις σκηνής κατά μήνα Ιανουάριον ΑΩΟΑ, Αθήνα 1871. Σουρής Γεώργιος, Χειραφέτησις, στο: Γ. Βαλέτας – Μ. Αυγέρης (επιμ.), Τα άπαντα Γεωργίου Σουρή, Γιοβάνης, Αθήνα 1966, σ. 667-722. Λάμπρος Μίκιος, Λίγο απ’ όλα, στο: Θόδωρος Χατζημανταζής – Λίλα Μαράκα (επιμ.), Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση: Λίγο απ’ όλα – Κινηματογράφος 1908, τ. Α2, Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 1977, σ. 47-143 Καπετανάκης Ηλίας και Νικόλαος Λάσκαρης, Αι υπαίθριοι Αθήναι, στο: Λίλα Μαράκα (επιμ.), Ελληνική Θεατρική Επιθεώρηση, «Αι υπαίθριοι Αθήναι», «Έξω φρενών», τ. Α΄, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σ. 77-215. Μελέτες Αβδελά Έφη και Αγγέλικα Ψαρρά (επιμ.), Σιωπηρές Ιστορίες: Γυναίκες και Φύλο στην Ιστορική Αφήγηση, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1997. Αθανασίου Αθηνά (επιμ.), Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, Νήσος, Αθήνα 2006. Αβδελά Έφη, Δια λόγους τιμής, Νεφέλη, Αθήνα 2002. Αλτουβά Αλεξία, «Η επίδραση της Adelaide Ristori (1822 – 1906) στην ελληνική θεατρική πρακτική: Το παράδειγμα της Πιπίνας Βονασέρα (1838 ή 1842 – 1927)», Στέφανος: Τιμητική προσφορά στον Βάλτερ Πούχνερ, Ergo, Αθήνα 2007, σ. 95-104. Αλτουβά Αλεξία, «Η συμβολή του Δημητρίου Βερναρδάκη στην ανάδειξη των πρωταγωνιστριών του 19ου αιώνα», Πρακτικά Ημερίδας: «Δημήτριος Βερναρδάκης: Η ζωή και το έργο του», Ergo, Αθήνα 2009, σ. 145-155. Αλτουβά Αλεξία, «Πιπίνα Βονασέρα - Σοφία Ταβουλάρη: Συγκριτικά σχόλια σε δύο παράλληλες πορείες», Παράβασις 9, Ergo, Αθήνα 2009, σ. 15-27. Αλτουβά Αλεξία, «Μαργαρίτα Γκωτιέ: Η διαδρομή της διάσημης ηρωίδας του Αλέξανδρου Δουμά στην ελληνική σκηνή, μέσα από τις ερμηνείες των πρωταγωνιστριών της», Πρακτικά Επιστημονικής Διημερίδας: «Ο ηθοποιός και η τέχνη της υποκριτικής: Θεωρία και πράξη, ιστορία και παρόν», Ergo, Αθήνα 2010, σ. 35-46. Βαρίκα Ελένη και Κ. Σκαβενίτη, Η εξέγερση αρχίζει από παλιά: σελίδες από τα πρώτα βήματα του γυναικείου κινήματος, Εκδοτική Ομάδα Γυναικών, Αθήνα 1981. Βαρίκα Ελένη, Η εξέγερση των κυριών: η γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα, 1833-1907, Κατάρτι, Αθήνα 1996. Δεληγιάννη Β. και Ζιώγου Σ. (επιμ.), Εκπαίδευση και φύλο: ιστορική διάσταση και σύγχρονος προβληματισμός, Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1999. Ζιώγου-Καραστεργίου Σ., Η μέση εκπαίδευση των κοριτσιών στην Ελλάδα 1830-1893: ιστορική εξέλιξη της εκπαιδευτικής θεωρίας και πράξης. Κυριότερες τάσεις και προβλήματα, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή 1983. Ξηραδάκη Κ., Το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα (1830-1936): πρωτοπόρες Ελληνίδες, Γλάρος, Αθήνα 1988. Πούχνερ Βάλτερ, Γυναικεία δραματουργία στα χρόνια της επανάστασης, Ινστιτούτο του βιβλίου – Α. Καρδαμίτσας, Αθήνα 2001. Σταματοπούλου-Βασιλάκου Χρυσόθεμις, «‘Κοράσια κόσμια και ευειδή’. Οι πρώτες Ελληνίδες ηθοποιοί: κοινωνική αντιμετώπιση και συνθήκες εργασίας», Η Καθημερινή, 2 Μαΐου 1999. Σταματοπούλου-Βασιλάκου Χρυσόθεμις, «Οι πρώτες Ελληνίδες ηθοποιοί», Επί Σκηνής: Διμηνιαίο Περιοδικό για το Θέατρο και τον Πολιτισμό, αρ. 23, Ιαν. – Μάρτ. 2006, Λευκωσία), σ. 13-18. Σταματοπούλου-Βασιλάκου Χρυσόθεμις, «Οι Έλληνες ηθοποιοί και το δραματουργικό τους έργο το 19ο αιώνα: Μια πρώτη σφαιρική προσέγγιση», Πρακτικά Διημερίδας στη μνήμη της Αγνής Μουζενίδου με θέμα «Ο ηθοποιός και η τέχνη της υποκριτικής: Θεωρία και πράξη, ιστορία και παρόν», επιμ. Γρηγόρης Ιωαννίδης, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Ergo, Αθήνα 2010, σ. 35-45. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Η ελληνική κωμωδία και τα πρότυπά της στο 19ο αιώνα, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης 2004. Ψαρρά Α. και Οικονόμου Ρ. (επιμ.), Η χειραφετημένη: το μυθιστόρημα της χειραφέτησης ή η ‘συνετή’ ουτοπία της Καλλιρόης Παρρέν, Εκάτη, Αθήνα 1999. Eric Hobsbawm, «Η νέα γυναίκα», Η εποχή των αυτοκρατοριών 1875-1914, μτφ. Κωστούλα Σκλαβενίτη, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2012, σ. 298-338. ———, «Κουλτούρα και φύλο στην ευρωπαϊκή αστική κοινωνία», Θρυμματισμένοι καιροί. Κουλτούρα και Κοινωνία στον 20ό αιώνα, μτφ. Νίκος Κούρκουλος, Θεμέλιο, Αθήνα 2013, σ. 110-128. ΕΝΟΤΗΤΕΣ 12-13/ΚΑΓΓΕΛΑΡΗ Γυναίκες και Θέατρο – 20ος αιώνας: - Millett, Kate. “Jean Genet”, Sexual Politics.: University of Illinois Press, Σικάγο 2000 [1970]. - Silverstein, Marc. “I’ll be watching you”, Harold Pinter and the Language of cultural power. Associated University Presses Inc., Λονδίνο-Οντάριο 1993 [1961]. - Graham Saunders, “Love me or kill me”: Sarah Kane and the theatre of extremes, Manchester University Press, Μάντσεστερ 2002. Γενική βιβλιογραφία: - Λαμπρινίδη Χριστιάνα (επιμ.), Η δι-εκδίκηση της Barbie – Δοκίμια για τη γυναικεία γραφή, Κοχλίας, Αθήνα 2002.
Last Update