Holocaust and Historical Memory

Course Information
TitleΟλοκαύτωμα και Ιστορική Μνήμη / Holocaust and Historical Memory
FacultySocial and Economic Sciences
SchoolPolitical Sciences
Cycle / Level1st / Undergraduate, 2nd / Postgraduate
Teaching PeriodSpring
CoordinatorAndreas Bouroutis
Course ID100001444

Class Information
Academic Year2018 – 2019
Class PeriodSpring
Faculty Instructors
Weekly Hours3
Class ID
Course Type 2016-2020
  • General Knowledge
Course Type 2011-2015
General Foundation
Mode of Delivery
  • Face to face
The course is also offered to exchange programme students.
Language of Instruction
  • Greek (Instruction, Examination)
General Prerequisites
It's an elective course which is addressed to students of all semesters except of A and B.
Learning Outcomes
After completing this course, students will be able to: - Describe and identify historical circumstances within which the Holocaust took place. - Recognize and treat critically the multiple and differing historiographical interpretations of this process. - Learn studying primary historical sources and produce historical arguments through which they'll be able to explain the causes of events, their results and the long-term consequences. - Explain historical continuity and change. - Comprehend the meaning of collective memory.
General Competences
  • Apply knowledge in practice
  • Retrieve, analyse and synthesise data and information, with the use of necessary technologies
  • Adapt to new situations
  • Make decisions
  • Work autonomously
  • Work in teams
  • Work in an interdisciplinary team
  • Generate new research ideas
  • Appreciate diversity and multiculturality
  • Demonstrate social, professional and ethical commitment and sensitivity to gender issues
  • Be critical and self-critical
  • Advance free, creative and causative thinking
Course Content (Syllabus)
In this course we’ll examine the history of the genocide of Jews by the Nazi regime, but also the silence around the issue until the 80s, both in historiography and in public discourse (in Greece mainly, Europe or USA). We will attempt to reach both the history of the victims, not as numbers but as human beings, and especially the history of the "responsible", just because it is not a private affair of the Jewish people, but a European affair, which marked the conscience of postwar European society. Our goal is to focus on the Greek case in comparison to the events in Europe and the Balkans, through the approach of anti-Semitism in the 30s, the Weimar Republic and the totalitarian regimes, the “Kristallnacht” and the first concentration camps, the reaction of U.S. and the world at the meeting of Evian, the World War II, the gradual opening of the displacements and the ghettos, the relative delay of the implementation of these measures in Greece and the local variations, the universal implementation of the "Final Solution", the importance of the economic aspect, the resistance, the rescue attempts. Therefore, we understand more thoroughly the history of the “Final Solution” in its Greek version, integrating it to the long duration of the Modern Greek and European history, with the national, religious and social contrasts that characterized it. In this way, we have a historical example to comprehend better what was happening in the processes of differentiation and exclusion in that period, and what point can human beings reach, when they are involved in such processes. As Hannah Arendt wrote “Comprehension (in this case) means the unpremeditated, attentive facing up to, and resisting of, reality – whatever it may be”.
Holocaust, Shoah, Genocide, Jews, WWII, Nazism, fascism
Educational Material Types
  • Notes
  • Slide presentations
  • Video lectures
  • Multimedia
  • Book
Use of Information and Communication Technologies
Use of ICT
  • Use of ICT in Course Teaching
  • Use of ICT in Communication with Students
There is a regular use of ICT in teaching. In particular, there is use of the internet during the course to access and view Web pages, information, movies, documentaries related to the lesson. There is a regular use of ICT in communicating with students: consultation on the educational process, discussing questions and concerns about their study.
Course Organization
Reading Assigment150.5
Field trips and participation in conferences / seminars / activities100.4
Written assigments150.5
Student Assessment
The precise method of assessment for each course is determined by the faculty member responsible for teaching, and may be based on written or oral examinations, or on students’ assignments, or on a combination of the above. Course grading is based on a scale from one to ten. Five is set as the pass grade. 2. In case of failure in a core course, students are required to repeat it in subsequent semesters. 3. In case of failure in an elective course, students are required either to repeat the course in subsequent semesters or change it with another elective course. The score is based upon: a) The level of knowledge on the subject b)The capability of analysis and synthesis c)The understanding of the subject
Student Assessment methods
  • Written Exam with Multiple Choice Questions (Formative)
  • Written Exam with Short Answer Questions (Summative)
  • Written Exam with Extended Answer Questions (Summative)
  • Written Assignment (Formative)
  • Performance / Staging (Formative)
Course Bibliography (Eudoxus)
1) Μαρία Καβάλα, Η καταστροφή των Εβραίων της Ελλάδας (1941-1944), Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα, Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, ΕΣΠΑ 2007-2013, Αθήνα 2015. 2) Ρένα Μόλχο, Το ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων: Μελέτες ιστορίας και μνήμης, Πατάκης, Αθήνα 2015. 3) Ε. ΚΟΥΝΙΟ-ΑΜΑΡΙΛΙΟ, ΑΛΜΠΕΡΤΟΣ ΝΑΡ (Αμπατζοπούλου Φραγκίσκη επιμ.), ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΕΒΡΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ, ΦΑΙΔΩΝ-ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΚΥΔΩΝΙΑΤΗΣ, Αθήνα 2015.
Additional bibliography for study
Αβδελά Έφη – Βαρών-Βασάρ Οντέτ. (επιμ.), Οι Εβραίοι στον ελληνικό χώρο: Ζητήματα Ιστορίας στη μακρά διάρκεια, Πρακτικά του Α΄ Συμποσίου Ιστορίας 21 - 24 Νοεμβρίου 1991, Γαβριηλίδης, Αθήνα 1995 Αμπατζοπούλου Φραγκίσκη, «Η εικόνα του Εβραίου στην ελληνική πεζογραφία, 1930/1950» στο Χάγκεν Φλάισερ (επιμ.), Η Ελλάδα ’36-’49. Από τη δικτατορία στον εμφύλιο. Τομές και συνέχειες, Αθήνα 2003, σ. 411-420. Αμπατζοπούλου Φραγκίσκη, Το ολοκαύτωμα στις μαρτυρίες των Ελλήνων Εβραίων, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2007. Andrew Apostolou, “The exception of Salonica: Bystanders and Collaborators in Northern Greece”, Holocaust and Genocide Studies, 14/2, 2000, σ. 165-196. Ασέρ Αριέλλα, Βαρών - Βασάρ Οντέτ, Bowman Steven, Νέοι στη δίνη της κατοχικής Ελλάδας. Ο διωγμός και το ολοκαύτωμα των Εβραίων 1943 – 1944,Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, Αθήνα 2008. Bankier David (ed.), The Jews are coming back: The return of the Jews to their country of origin after World War II, Ιερουσαλήμ 2005. Bowman Steven, Η αντίσταση των Εβραίων στην κατοχική Ελλάδα, Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, Αθήνα 2012. Δρουμπούκη Άννα-Μαρία, Μνημεία της λήθης. Ίχνη του β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, Πόλις, Αθήνα 2014. Δώδος Δημοσθένης, Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης στις εκλογές του ελληνικού κράτους, Σαββάλας, Αθήνα 2005. Ετμεκτσόγλου Γαβριέλλα, «Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων», Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. 1940 – 1945 Κατοχή – Αντίσταση (επιμ. Χρήστος Χατζηιωσήφ, Προκόπης Παπαστράτης), τ. γ1, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2007, σ. 175 - 195. Evans, Richard J., Το Γ΄ Ράιχ στον πόλεμο, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2014. Hilberg Raul, The destruction of the European Jews, Σικάγο 1961. Καβάλα, Μαρία, Η Θεσσαλονίκη στη Γερμανική Κατοχή: Κοινωνία, οικονομία, διωγμός Εβραίων, διδ. διατριβή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Ρέθυμνο 2009. Kershaw, Ian, Ο Χίτλερ, οι Γερμανοί και η «Τελική λύση», Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2009. Κόκκινος Γιώργος, Το Ολοκαύτωμα – Η διαχείριση της τραυματικής μνήμης – Θύτες και θύματα, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2015 Κουσουρής, Δημήτρης, "Η πολωνική συζήτηση και η “από τα κάτω” ιστορία της τελικής λύσης: με αφορμή ένα πρόσφατο συνέδριο στο πανεπιστήμιο του Princeton", Σύγχρονα Θέματα, τ. 112, Ιανουάριος-Μάρτιος 2011, 49-56. Levi Primo, Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος, Άγρα, Αθήνα 1998. Μαγκλιβέρας, Κωνσταντίνος Δ., Το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων για τις λεηλασίες κατά την ναζιστική Κατοχή της Ελλάδος: Η περίπτωση του νομισματικού χρυσού των Εβραίων, Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, Αθήνα 2009. Mazower, Mark, Η αυτοκρατορία του Χίτλερ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2009. Mazower Mark, Θεσσαλονίκη η πόλη των φαντασμάτων Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι 1430-1950, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2006. Mazower Mark, Στην Ελλάδα του Χίτλερ. Η εμπειρία της Κατοχής, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1994. Μαργαρίτης Γιώργος, Ανεπιθύμητοι συμπατριώτες: στοιχεία για την καταστροφή των μειονοτήτων της Ελλάδας: Εβραίοι, Τσάμηδες, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2005. Μαρκέτος Σπύρος, «Έθνος χωρίς εβραίους: απόψεις της ιστοριογραφικής κατασκευής του ελληνισμού», Σύγχρονα Θέματα, 52-53, Ιούλιος Δεκέμβριος 1994, σ. 52-69 και όλο το αφιέρωμα-τεύχος των Σύγχρονων Θεμάτων. Μόλχο, Ρένα, Το ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων. Μελέτες ιστορίας και μνήμης, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2015. Μπενβενίστε, Ρίκα, Αυτοί που επέζησαν. Αντίσταση, εκτόπιση, επιστροφή. Θεσσαλονικείς Εβραίοι στη δεκαετία του 1940, Πόλις, Αθήνα 2014. Μπενβενίστε Ρίκα (επιμ.), Οι Εβραίοι της Ελλάδας στην Κατοχή, Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1998. Ο ελληνικός εβραϊσμός, Επιστημονικό συμπόσιο (3 και 4 Απριλίου 1998), Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, Αθήνα 1999. Pierron, Bernard, Εβραίοι και Χριστιανοί στη Νεότερη Ελλάδα, Πόλις, Αθήνα 2004. Poliakov Leon, Le Bréviaire de la haine. Le IIIe Reich et les Juifs, Calmann-Lévy, Παρίσι 1951; Presses-Pocket, Παρίσι 1993. Saltiel, Leon, «Dehumanizing the Dead. The Destruction of Thessaloniki’s Jewish Cemetery in the Light of New Sources», Yad Vashem Studies, 42(1), 2014, 11-46. Vassilikou Maria, The Jewish Cemetery of Salonika in the Crossroads of Urban Modernisation and Anti-Semitism, European Judaism, 33(1), Άνοιξη 2000, 118-131. Φλάισερ Χάγκεν, Στέμμα και Σβάστικα. Η Ελλάδα της Κατοχής και της Αντίστασης 1941 -1944, τ. α΄, β΄, Αθήνα 1995. Friedländer, Saul, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι, Πόλις, Αθήνα 2013.
Last Update