Specialization Seminar I: Drama and Performance Studies

Ι. Ανθολογίες 1. Eric Bentley (επιμ.), The Theory of the Modern Stage: An Introduction to Modern Theatre and Drama, Reprinted with revisions, Penguin, Harmondsworth 1976 [πρβλ. Π. Μάτεσης (επιμ.), Αρχιτέκτονες του σύγχρονου θεάτρου, μτφ. Λίζας Μαντζοπούλου, Δωδώνη, Αθήνα, χ.χ.] 2. George W. Brandt (επιμ.), Modern Theories of Drama. A Selection of writings on drama and theatre 1850-1990, Clarendon Press, New York & Oxford University Press, Oxford 1998. 3. Bert Cardullo, Robert Knopf (επιμ.), Theater of the Avant-Garde, 1890-1950: A Criti-cal Anthology, Yale University Press, New Haven, London 2001. 4. Bert Cardullo, Theories of the Avant-Garde Theatre: A Casebook from Kleist to Ca-mus, Scarecrow Press, Lanham 2013. 5. Barrett H. Clark, European Theories of the Drama, Crown Publishers Inc., New York, 1978 (¹1947). 6. Helen Krich Chinoy και Toby Cole (επιμ.), Directors on Directing: A Source Book of the Modern Theater, 2. rev., Bobbs-Merrill, Indianapolis 1976. 7. Richard Drain (επιμ.), Twentieth Century Theatre. A Sourcebook, Routledge, London 1995. 8. Bernard F. Dukore (επιμ.), Dramatic Theory and Criticism, Holt, Rinehart & Winston Inc., New York & Toronto 1974, p. 549-995. 9. Jean Francois Dusigne (επιμ.), Από το Θέατρο Τέχνης, στην τέχνη του θεάτρου: ανθολογία θεμελιακών κειμένων του 20ού αιώνα, μτφ. & επιμ. Μάγια Λυμπεροπούλου, εκδ. ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας / Λόγος Θεατρικής Πράξης, Πάτρα 2002. 10. Maggie B. Gale, John F. Deeney (επιμ)., Routledge Drama Anthology and Sourcebook: From Modernism to Contemporary Performance, Routledge, London; New York 2010. 11. Daniel Gerould (επιμ.), Theatre / Theory: The Major Critical Texts from Aristotle and Zeami to Soyinka and Havel, Applause, New York 2000. 12. Michael Huxley & Noel Witts (επιμ.), The Twentieth Century Performance Reader, Routledge, London; New York ¹1996, ²2002. 13. David Krasner (επιμ.), Theatre in Theory, 1900-2000. An Anthology, Blackwell, Malden MA 2008. 14. Claude Schumacher (επιμ.), Naturalism and Symbolism in European Theatre 1850-1918, Cambridge University Press, Cambridge 1996. 15. Laurence Senelick (επιμ.), Russian Dramatic Theory from Pushkin to the Symbolists, University of Texas, Austin, Texas 1981. ΙΙ. Περαιτέρω Βιβλιογραφία κατά Ενότητες (επιλογή) α. Η ρεαλιστική παράδοση 1. Εμίλ Ζολά, Κείμενα για την κριτική και το θέατρο, εισαγωγή και μετάφραση Χαρά Μπακονικόλα – Γεωργοπούλου & Ξένια Γεωργοπούλου, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 1991. 2. Άουγκουστ Στρίντμπεργκ, «Εισαγωγή στη Δεσποινίδα Τζούλια», μετ. Γιάννη Καμπύση, περ. Τέχνη, Αύγ. – Σεπτ. 1899 και μετ. Μαργαρίτας Μέλμπεργκ στο Δεσποινίς Τζούλια, Νεφέλη, Αθήνα, 1987, σ. 23-44. 3. Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω, Η πεμπτουσία του ιψενισμού, μετάφραση –εισαγωγή Γ. Χριστογιάννη, Δωδώνη, Αθήνα –Γιάννινα 1993. 4. Αντόν Τσέχοφ, Η τέχνη της γραφής. Συμβουλές σε ένα νέο συγγραφέα, μετ. Β. Ντινόπουλος, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 32011. 5. André Antoine, “Κουβεντούλα για τη σκηνοθεσία”, μτφ. Δαμιανός Κωνσταντινίδης. Σκηνή τχ. 7 (2015), σ. 364–79. 6. Konstantin Stanislavsky, An Actor Prepares, trans. Elizabeth Reynolds Hapgood, Me-thuen, London 1986, (¹1936). [Ένας ηθοποιός δημιουργείται, μτφ. Άγγελος Nίκας, Eπιμέλεια μτφ., Xρήστος Bαχλιώτης, εκδ. Γκόνη, Aθήνα χ.χ. (¹1959) και μτφ. Φώντα Κονδύλη, εκδ. Δαμιανός, Αθήνα 2002] 7. Building a Character, trans. Elizabeth Reynolds Hapgood, Methuen, London 1986 (¹1950). [Πλάθοντας ένα ρόλο, μτφ. Άγγελος Nίκας, Γκόνης, Aθήνα 1977 (¹1960) και μτφ. Φώντα Κονδύλη, εκδ. Δαμιανός, Αθήνα 2002] 8. Creating a Role, trans. Elizabeth Reynolds Hapgood, Theatre Arts Books, New York 1961 9. Konstantin Stanislavsky, Η δουλειά του ηθοποιού με τον εαυτό του. Τ. 1: Το βίωμα (Πρόλογος Jean Benedetti, μτφ. Βίκυ Λιακοπούλου), Τ. 2: Η ενσάρκωση (μτφ. Χριστίνα Μυγδάλη – Βασίλης Ντζούνης, επιμ. Βίκυ Λιακοπούλου), Πλέθρον, Αθήνα 2016. 10. Richard Boleslavsky, Acting Documents from the American Laboratory Theatre, Routledge, London 2010. 11. Harold Clurman, On Directing, Macmillan, London 1972 12. Elia Kazan, Kazan on Directing, Alfred A. Knopf, New York 2009. 13. Lee Strasberg, A Dream of Passion; The Development of the Method, Methuen, Lon-don 1989 14. Στέλλα Άντλερ, Η τέχνη του ηθοποιού, μτφ. Σ. Τζουμέρκας, Ίνδικτος, Αθήναι 2007 15. Ρίτσαρντ Μπολεσλάφσκι, Έξι μαθήματα ηθοποιίας, μτφ. Ν. Σιαφκάλης, Παρατηρητής, Λεμεσός 1965 / Εγχειρίδιον ηθοποιίας. Τα έξι πρώτα μαθήματα υποκριτικής, μτφ. Γ. Θεσπρωτός, Δαμιανός, Αθήνα, χ.χ. β. Η αντίδραση στον Ρεαλισμό 1. Ρίχαρντ Βάγκνερ, «Η Τέχνη και η Επανάσταση» στο Ο Βάγκνερ και η Ελλάδα, μτφ. Τζένη Μαστοράκη, Έκδοση Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, Αθήνα 1992, σ. 23-53. 2. ———, «Μουσική του μέλλοντος. Η ενότητα των τεχνών στο θέατρο», μτφ. Βασίλη Ρώτα, Θέατρο, 12, Νοέμ. - Δεκ. 1963, σ. 9-24. 3. Φρήντριχ Νίτσε, Η γέννησις της τραγωδίας, μετ. Ν. Καζαντζάκη, Φέξης, 1912, μετ. Κ. Λ. Μεραναίου, εκδ. Μαρή, Αθήνα, 1941, ²1954, μετ. Αιμ. Χουρμούζιου, εκδ. Μαρή & Κοροντζή, 1975 (1η εκδ. 1944) και μετ. Ζήσης Σαρίκας, εκδ. Νησίδες, Αθήνα, 2001. 4. Albert Goldman & Everet Sprinchorn, Wagner on Music and Drama, Da Capo Press, New York, 1964, ²1988. 5. Maurice Maeterlinck, «Μικρές Κουβέντες. Το θέατρο». Μτφ. Ελένη Μανιάτη. Σκηνή, τχ. 7 (2015), σ. 357–63. 6. Μωρίς Μάτερλινκ, «Η καθημερινή τραγικότης», στο Ο θησαυρός των ταπεινών, μετ. Νίκος Καζαντζάκης, Φέξης, Αθήνα, 1913 (²1965). 7. Alfred Jarry, «Περί του γιατί είναι άχρηστη η θεατρικότητα στο θέατρο», «Ζητήματα θεάτρου», στο: Yμπύ τύραννος, μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης. Opera, Αθήνα 2003, σ. 115-126. 8. Adolphe Appia, The Work of Living Art: A Theory of the Theatre, μετ. H. D. Albright, University of Miami Press, Coral Gables, Florida, 1962. 9. ———, Music and the Art of the Theater, trans. by R. W. Corrigan & M. D. Dirks, Uni-versity of Miami Press, Florida 1962. 10. ———, Essays, Scenarios and Designs, translated by Walter R. Volbach, UMI Re-search Press, Michigan 1989. 11. Έντουαρντ Γκόρντον Κρέηγκ, «Η τέχνη του θεάτρου. Πρώτος διάλογος», μτφ. Μ. Βολανάκη, Θέατρο, 14, Μάρτ. – Απρ. 1964, σ. 45-52 12. ———, «Τα φαντάσματα στον Σαίξπηρ. Κλειδί κατανόησης των τραγωδιών του», μτφ. Κ. Σταματίου, Θέατρο, τχ. 16 (1964), σ. 23–27. 13. ———, «Έργα και δραματουργοί, πίνακες και ζωγράφοι στο θέατρο», μτφ. Παναγιώτα Κωνσταντινάκου, Σκηνή, τχ. 3 (2011), σ. 96–104 14. J. Michael Walton (επιμ.), Craig On Theatre, Methuen, ²1991 (¹1983) 15. Βσέβολοντ Ε. Μεγερχόλντ, Κείμενα για το θέατρο, μετ. Αντ. Βογιάζου, Ιθάκη, Αθήνα, 1982. γ. Η αναζήτηση της Θεατρικότητας 1. Edward Braun (επιμ.), Meyerhold on Theatre, Methuen, London, ³1998 (¹1969) 2. N. M. Gorchakov, Βαχτάνγκοφ: μαθήματα σκηνοθεσίας και υποκριτικής, μτφ. Ανδρεας Μανωλικάκης, Μέδουσα, Αθήνα 1997. 3. Evgeniĭ Vakhtangov, The Vakhtangov Sourcebook, επιμ. και μτφ. Andrei Malaev-Babel, Routledge, Abington, Oxon, 2011 4. Aleksandr Tairov , Notes of a Director. University of Miami Press, Coral Gables, Fla. 1969. 5. Jacques Copeau, «Το θέατρο του λαού και η πραγματική αποστολή του», Θέατρο, τχ. 9, 11 (1963), σ. 9–15, 29–36. 6. ———, Texts on Theatre, Edited and translated by John Rudlin and Norman H. Paul, Routledge, London; New York 1990. 7. ———, Anthologie inachevée à l ’usage des jeunes générations, επιμ. Christophe Allwright, 1 τμ., Gallimard, Paris 2012. 8. Charles Dullin, «Ο ρόλος του σκηνοθέτη. Ευεργετικός και επιζήμιος στο θέατρο», μτφ. Τάκης Δραγώνας, Θέατρο, τμ. Γ, τχ. 15 (1964), σ. 11–12. 9. ———, Ce sont les dieux qu‘il nous faut, επιμ. Charles Charras, Gallimard, Paris 1969. 10. ———, Souvenirs et notes de travail d’un acteur, Librairie théâtrale, Paris 1985. 11. Louis Jouvet, Témoignages sur le théâtre, Flammarion, Paris 2002. 12. ———, Le comédien désincarné. Champs, Flammarion, Paris 2009. 13. Louis Jouvet και Brigitte Jacques, Zουβέ-Eλβίρα, μτφ. Bασίλης Παπαβασιλείου, Πρόγραμμα Θιάσου «Eποχή», Αθήνα 1987. 14. Ζαν Βιλάρ, Για τη θεατρική παράδοση, μετ. Λείας Χατζοπούλου – Καραβία, Κάλβος, Αθήνα, 1981. δ. Οι Πρωτοπορίες των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα 1. Σεργκέι Αϊζενστάιν, «Το μοντάζ των ατραξιόν», στο Πέρα από τους αστέρες, μετ. Κ. Σφήκας, Αιγόκερως, Αθήνα, 1983, σ. 17-28. 2. Φίλιππο Τ. Μαρινέττι, «Το Βαριετέ», στην ανθολογία Μανιφέστα του Φουτουρισμού, μετ. Β. Μωυσίδης, Αιγόκερως, Αθήνα, 1987, σ. 97-110. 3. Filippo Tommaso Marinetti, Emilio Settimeli, Bruno Corra, «The Futurist Synthetic Theater», in R. W. Flint (ed.), Marinetti: Selected Writings, New York, 1972, p. 123-129. 4. Τριστάν Τζαρά, Μανιφέστα του Ντανταϊσμού, μετ. Α. Καννελίδης, Αιγόκερως, Αθήνα, ²1987 (¹1981) 5. Σεργκέι Αϊζενστάιν, «Το μοντάζ των ατραξιόν», στο Πέρα από τους αστέρες, μετ. Κ. Σφήκας, Αιγόκερως, Αθήνα, 1983, σ. 17-28. 6. Oskar Schlemmer, Laszlo Moholy-Nagy, Farkas Molnar, The Theatre of the Bauhaus, Westleyan Universtity Press, Middletown, Connecticut, ³1987 (¹1961) 7. Γκυγιώμ Απολλιναίρ, «Προοίμιο» και «Πρόλογος» στο έργο Οι μαστοί του Τειρεσία, μετ. Άρ. Σφακιανάκη, Αιγόκερως, Αθήνα, 1981, σ. 15-27. ε. Το Θέατρο της Σκληρότητας 1. Antonin Artaud, Œuvres complètes, τμ. 1-7, Nouv. éd. revue et augm., Gallimard, Pa-ris 1976. 2. ———, Collected Works, τμ. 1-4, μτφ. Victor Corti, Calder & Boyars, London 1968. 3. ———, Artaud on Theatre, επιμ. Claude Schumacher και Brian Singleton, Rev. with new material., Methuen Drama, London 2001 4. ———, Le Théâtre et son double: suivi de: Le Théâtre de Séraphin. Collection Fo-lio/essais ; 14, Gallimard, Paris 1985 5. ———, The Theater and Its Double, Grove Press, New York 1958. 6. ———, Το θέατρο και το είδωλό του, μτφ. Παύλος Μάτεσης, Δωδώνη, Αθήνα 1992. στ. Μαρξιστικές προσεγγίσεις – Το Επικό Θέατρο 1. Franz Mehring, «On Hauptmann’s The Weavers », New Theatre Quarterly, 11, 42, 1995, p. 184-189. 2. Erwin Piscator, «Από την τέχνη στην πολιτική. Ο στόχος, σε βάρος της αισθητικής», μτφ. Πέτρος Μάρκαρης, Θέατρο, τχ. 21 (1965), σ. 11–17. 3. ———, «Επανάσταση στο Θέατρο. Τεχνικά μέσα και αρχιτεκτονική», μτφ. Πέτρος Μάρκαρης, Θέατρο, τχ. 26 (1966), σ. 13–23. 4. ———, The Political Theatre, μτφ. Hugh Rorrison, Avon Books, New York 1978. 5. ———, Die Briefe, επιμ. Peter Diezel, Bostelmann & Siebenhaar, Berlin 2005. 6. Bertolt Brecht, Μικρό όργανο για το θέατρο, μτφ. Δημ. Μυράτ, Πλειάς, Αθήνα 1974. 7. ———, Diaries 1920-1922, επιμ. Herta Ramthun, Eyre Methuen, London 1979. 8. ———, Letters, επιμ. John Willett, μτφ. Ralph Manheim, Methuen, London 1990. 9. ———, Schriften zum Theater: über eine nicht-aristotelische Dramatik, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1993. 10. ———, Theaterarbeit: Chur, Zürich, Berlin 1947 - 1956, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1994. 11. ———, Οι διάλογοι από την αγορά χαλκού, μτφ. Αντώνης Γλυτζουρής και Θωμαή Σαρηγιάννη, Δωδώνη, Αθήνα; Γιάννινα 2000. 12. ———, Brecht on Theatre: The Development of an Aesthetic, επιμ. John Willett, μτφ. John Willet. Methuen world classics, Methuen Drama, London 2001. 13. ———, Για τη φιλοσοφία και τον μαρξισμό, μτφ. Βασίλης Βεργωτής. Σύγχρονη Σκέψη, Στοχαστής, Αθήνα 2007. 14. ———, Briefe 1923 – 1956, επιμ. Erdmut Wizisla, Suhrkamp, Berlin 2012. 15. ———, Gesammelte Werke : [in 20 Bänden], Suhrkamp, Frankfurt am Main χ.χ. 16. ———, Notizbücher, επιμ. Martin Kölbel και Peter Villwock, Suhrkamp, Berlin 2010.