Kulturwissenschaften: Bürgerkrieg und Gedächtnis

Informationen zur Lehrveranstaltung
TitelΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ / Kulturwissenschaften: Bürgerkrieg und Gedächtnis
Titel in Deutsch Kulturwissenschaften: Bürgerkrieg und Gedächtnis
CodeΒΚ0204
FakultätPhilosophische
AbteilungDeutsche Sprache und Philologie
Cycle / Level1. Grund- und Hauptstudiengang
SemesterWinter/Sommer
CommonJa
StatusAktiv
Course ID600000039

Studienplan: PPS Tmīmatos Germanikīs Glṓssas kai Filologías (2020-sīmera)

Registered students: 1
FachrichtungForm des KursbesuchsSemesterJahrECTS
KORMOSEPILEGOMENA EIDIKEUSĪSWinter/Spring-6

Informationen zur Veranstaltung
Akademisches Jahr2015 – 2016
KurslehrdauerWinter
Faculty Instructors
Weekly Hours3
Class ID
600000322
Course Type 2016-2020
  • Wissenschaftlicher Fachbereich
Veranstaltungstyp
  • Persönliche Anwesenheit
Elektronischer Zugang zu Unterrichtsmaterialien
Erasmus
The course is also offered to exchange programme students.
Sprache
  • Griechisch (Lehre, Prüfung)
  • Deutsch (Lehre, Prüfung)
Allgemeine Kompetenzen
  • Anwendung des Wissens in der Praxis
  • Recherche, Analyse und Verarbeitung von Daten und Informationen mittels der Verwendung technologischer Medien
  • Autonomes Arbeiten
  • Gruppenarbeit
  • Produktion von neuen Forschungsideen
  • Respektieren von Vielfalt und Multikulturalität
  • Förderung des freien, kreativen und induktiven Denkens
Course Content (Syllabus)
Eine der folgenreichsten Wenden in den Literatur-und Kulturwissenschaften der letzten Jahrzehnte stellt die Beschäftigung mit dem Gedächtnisdiskurs bzw. mit der Gedächtnisforschung dar (memory turn). In der vergleichenden Analyse literarischer Werke, die den griechischen (1946-1949) und den spanischen (1936-1939) Bürgerkrieg thematisieren, wird die Relevanz von gedächtnistheoretischen Begriffen wie kollektives, soziales, kulturelles Gedächtnis, traumatische Vergangenheit usw. (Jan u. Aleida Assmann) für die vergleichende Literaturwissenschaft erprobt. Seit ungefähr Anfang des neuen Millenniums manifestiert sich in der Literaturproduktion beider Länder eine differenziertere Auseinandersetzung mit der Periode der Bürgerkriege, die auf eine Überwindung der starren politischen Gegensätze und der Opferkonkurrenzen hinweist: es wird eine Brücke zwischen Vergangenheit und Gegenwart geschlagen, die Generationenproblematik tritt in den Vordergrund, der Schmerz des Anderen wird anerkannt, der Erinnerungsvorgang wird thematisiert (oft unter Rückgriff auf postmoderne Erzähltechniken). Unter diesem Blickwinkel werden spanische Werke wie z.B. Días y Νoches (Andrés Trapiello, 2000), Los soldados de Salamina (Javier Cercas, 2001) und griechische wie z.B. Tholos Vythos (Giannis Atzakas, 2008), Symfonia ton oneiron (Nikos Themelis 2010), Porphyra Gelia (Michel Fais, 2010) gegenübergestellt und kontrastiv analysiert. Das Bild wird evtl. durch Zugriff auf die literarische Darstellung weiterer Bürgerkriege (römischer, amerikanischer, afrikanischer u.a.) abgerundet.
Schlüsselwörter
Bürgerkriege in der Literatur, Gedächtnis
Lehrmaterialien
  • Buch
  • Skript
Einsatz von Informations- und Kommunikationstechnologie
IKT-Nutzung
  • Einsatz von IKT in der Lehre
  • Einsatz von IKT in der Bewertung der Studierenden
Description
Power Point-Benutzung, sowohl für die Präsentationen des Dozenten, als auch für die der StudentInnen Kommunikation mittels e-mail, moodle
Unterrichtsorganisation
ActivitiesArbeitsbelastungECTSEinzelarbeitGruppenarbeitErasmus
Seminare783.1
Rezeption/ Analyse von Texten321.3
Projekt401.6
Total1506
Bewertung der Studierenden
Description
aktive Teilnahme, Referat, Projektarbeit Nach Absprache mit der Dozentin/dem Dozenten haben die SeminarteilnehmerInnen die Möglichkeit, eine zusätzliche wissenschaftliche Hausarbeit zu verfassen, die mit weiteren 3 ECTS bewertet wird. In diesem Fall müssen sie den Vertiefungskurs der Veranstaltung belegen.
Beschreibung des Verfahrens
    Empfohlene Bibliographie
    zum Kurs (Eudoxos)
    Ηλιας Νικολακοπουλος, Άλκης Ρήγος, Γρηγορης Ψαλλίδας (επιμέλεια), Εμφυλιος πολεμος: απο τη Βαρκιζα στο Γραμμο, Θεμελιο, Αθήνα 2002 ISBN 960-310-293-8 Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 20264
    Weitere Bibliographie
    Aguilar Fernandez Paloma, Μνήμη και λήθη του Ισπανικού Εμφυλίου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο, 2005, επιμ. Σ. Καλύβας Antoniou Giorgos και Marantzidis Nikos, “The Greek Civil War Historiography, 1945-2001”, The Columbia Journal of Historiography, 2003, ηλεκτρονική δημοσίευση. Ashplant Timothy, Graham Dawson & Michael Roper (eds.), The Politics of Memory, Commemorating War, New Brunswick & London, Transaction Publisher, 2000, 60-92. Assmann, Aleida: Erinnerungsräume. Formen und Wandlungen des kulturellen Gedächtnisses. München, Beck 2006 Assmann, Aleida, Das neue Unbehagen in der Erinnerungsliteratur. München, Beck 2013 Assmann, Jan: Das kulturelle Gedächtnis. Schrift, Erinnerung und politische Identität in frühen Hochkulturen. München: Beck 1992 Baerentzen Lars - Γιάννης Ο. Ιατρίδης - Ole L. Smith (επ.), Μελέτες για τον εμφύλιο 1945-1949, Αθήνα, Ολκός, 1992. Ballinger Pamela, History in Exile, Memory and Identity at the Borders of the Balkans, Princeton, Princeton University Press, 2003 Cappelletto Francesca (ed.), Memory and World War II, an Ethnographic Approach, Oxford/New York, Berg, 2005. Caruth Cathy, Unclaimed Experience. Trauma, Narrative, and History, Baltimore / London, The John Hopkins University, 1996. Collard Anna, “Διερευνώντας την ‘κοινωνική μνήμη’ στον ελλαδικό χώρο”, στο Ε. Παπαταξιάρχης (επ.), Ανθρωπολογία και Παρελθόν. Συμβολές στην Κοινωνική Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1993, 357-391. Connerton Paul, How Societies Remember, Cambridge, Cambridge University Press, Halbwachs Maurice, On Collective Memory, Chicago, University of Chicago Press, 1992. Iatrides John Ο. - Linda Wrigley (eds.), Greece at the Crossroads. The Civil War and its Legacy, University Park, The Pennsylvania State University Press, 1995. LaCapra Dominick, Writing History, Writing Trauma, Baltimore, John Hopkins University, 2001, 181-220. Mark Mazower (ed.), After the War Was Over. Reconstructing the Family, Nation and State in Greece, 1943-1960, Princeton, Princeton University Press, 2000, 247-273. Nora Pierre, “Between Memory and History. Les Lieux de Mémoire”, Representations, 1989, 26: 7-24. Olick Jeffrey K. & Joyce Robbins, “Social Memory Studies: From ‘Collective Memory’ to the Historical Sociology of Mnemonic Practices”, Annual Review of Sociology, 1998, 24: 12-13. Passerini Luisa, “Memories between silence and oblivion”, στο Katherine Hodgkin & Susanna Radstone (eds.), Contested Pasts. The Politics of Memory, London / New York, Routledge, 2003, 238-254. Ricoeur Paul, Mémoire, l’histoire, l’oubli, Paris, Gallimard, 2000 (αγγλική έκδοση, Memory, History, Forgetting, Chicago, University of Chicago Press, 2004). Sarafis Marion (ed.), Greece: From Resistance to Civil War, Nottingham, Spοkesman, 1980 . Thompson Paul, Φωνές από το Παρελθόν. Προφορική Ιστορία, Αθήνα, Πλέθρον, 2002, 23-28. Γιάννης Ιατρίδης (επ.) Η Ελλάδα στη δεκαετία 1940-1950. Ένα έθνος σε κρίση, Αθήνα, Θεμέλιο, 1984, 392-393. Βαν Μπούσχοτεν Ρίκη – Τασούλα Βερβενιώτη – Ευτυχία Βουτυρά – Βασίλης Δαλκαβούκης – Κωνσταντίνα Μπάδα (επ.), Μνήμες και Λήθη του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, Θεσσαλονίκη, Επίκεντρο, 2008 Βερβενιώτη Τ., “Προφορική Ιστορία και έρευνα για τον Ελληνικό εμφύλιο: η πολιτική συγκυρία, ο ερευνητής και ο αφηγητής”, Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 2002, 107Α: 157-181. Βερβενιώτη Τασούλα, “Προφορική Ιστορία και έρευνα για τον ελληνικό Εμφύλιο: η πολιτική συγκυρία, ο ερευνητής, ο αφηγητής”, Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών 107 Α, 2002, 170-173. Βιδάλη Άννα, Αραγε εμείς ήμασταν;: απαγορευμένη ιστορία και υποκειμενικότητα σε τέσσερις ιστορίες από τον Ελληνικό Εμφύλιο, Αθήνα, Εξάντας, 1999. Βόγλης Πολυμέρης – Νίκος Μαραντζίδης – Ελένη Πασχαλούδη (επιμ.), Αφιέρωμα: Στρατός και αντάρτες στη δεκαετία του 1940, Κλειώ 3 (Καλοκαίρι 2006), Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη Βόγλης Πολυμέρης, Η εμπειρία της φυλακής και της εξορίας. Οι πολιτικοί κρατούμενοι στον εμφύλιο πόλεμο, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2004 Βουτυρά Ε. – Β. Δαλκαβούκης – Ν. Μαραντζίδης – Μ. Μποντίλα (επιμ.), Το όπλο παρά πόδα. Οι πολιτικοί πρόσφυγες του ελληνικού εμφυλίου πολέμου στην Ανατολική Ευρώπη, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη 2005 Γενικό Επιτελείο Στρατού, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Αρχεία Εμφυλίου Πολέμου (1944-1949), Αθήνα, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, 1998. . Ηλιού Φίλιππος, Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος. Η εμπλοκή του ΚΚΕ, Αθήνα, Θεμέλιο-ΑΣΚΙ, 2004. Ηλίας Νικολακόπουλος - Άλκης Ρήγος - Γρηγόρης Ψαλλίδας (επ.), Ο Εμφύλιος Πόλεμος. Από τη Βάρκιζα στο Γράμμο, Φεβρουάριος 1945 - Αύγουστος 1949, Αθήνα, Θεμέλιο, 2002, 287-300. Λιάκος Αντώνης, Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία, Αθήνα, Πόλις, 2007 Μαργαρίτης Γιώργος, Iστορία του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου 1946-1949, τόμοι 2, Αθήνα, Βιβλιόραμα, 2000-2001. Μπενβενίστε Ρίκα - Θεόδωρος Παραδέλλης (επ.), Διαδρομές και τόποι της μνήμης. Ιστορικές και ανθρωπολογικές προσεγγίσεις, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1999 . Παπαταξιάρχης Ευθύμιος (επ.), Περιπέτειες της ετερότητας. Η παραγωγή της πολιτισμικής διαφοράς στη σημερινή Ελλάδα, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2006. Σαράφη Μάριον (επ.), Από την Αντίσταση στον Εμφύλιο, Εισαγωγή Ν. Σβορώνος, Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1982. Τσακίρη Σάσα, Κλειστή Στροφή. Μυθιστόρημα, Αθήνα, Καστανιώτης, 1985 Κόκκινος, Γιώργος, Η σκουριά και το πυρ : Προσεγγίζοντας τη σχέση ιστορίας, τραύματος και μνήμης - 1η έκδ. - Αθήνα : Gutenberg - Γιώργος & Κώστας Δαρδανός, 2012. Νίκος Δεμερτζής, Ελένη Πασχαλούδη, Γιώργος Αντωνίου (επιμ.) Εμφύλιος: Πολιτισμικό τραύμα /. - 1η έκδ. - Αθήνα : Αλεξάνδρεια, 2013.
    Last Update
    27-09-2015