Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα
1. έχουν κατανοήσει το περιβάλλον της ριζόσφαιρας
2. μάθουν πως αναπτύσσεται το ριζικό σύστημα των φυτων κάτω από συνθήκες εδαφικού stress.
3. μπορέσουν να λύσουν προβλήματα ανάπτυξης ριζικού συστήματος φυτών που εξαρτώνται απο εδαφικές καταπονήσεις
4. κατανοούν τις διεργασίες στη διεπιφάνεια ρίζας - στερεών τεμαχιδίων
5. κατανοούν την επίδραση των φυσικών και μηχανικών ιδιοτήτων του εδάφους στην ανάπτυξη και λειτουργία των ριζών
6. εκτιμούν την επίδραση του ριζικού συστήματος στις εδαφικές συνθήκες
7. γνωρίζουν τα διάφορα συστατικά του εδάφους και τις λειτουργίες τους
8. μπορούν να εκτιμήσουν την επίδραση του μεγέθους των πόρων στη συγκράτηση του νερού
9. μπορούν να εκτιμήσουν την επίδραση της υφής και της δομής του εδάφους στη συγκράτηση του νερού
10. μπορούν να μετρήσουν το διαθέσιμο νερό στα φυτά
11. κατανοούν τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος έδαφος-νερό για την ανάπτυξη των φυτών
12. μπορούν να μετρήσουν τη διηθητικότητα του εδάφους και να υπολογίζουν τις παραμέτρους των προσεγγιστικών σχέσεων διηθητικότητας
13. μπορούν να εκτιμήσουν τις αρδευτικές υγρασιακές μεταβλητές με τη χρήση πεδοσυναρτήσεων
14. μπορούν να υπολογίζουν την εξατμισοδιαπνοή των καλλιεργειών
15. μπορούν να υπολογίζουν τις ανάγκες σε νερό των καλλιεργειών, για πλήρη και ελλειμματική άρδευση
16. μπορούν να υπολογίζουν τις αρδευτικές παραμέτρους και να κάνουν προγραμματισμό των αρδεύσεων με τη βοήθεια του εδαφικού υδατικού ισοζυγίου
Περιεχόμενο Μαθήματος
ΤΤο έδαφος ως μέσο ανάπτυξης φυτών. Ανάπτυξη, κατανομή και λειτουργίες του ριζικού συστήματος. Επιδράσεις του ριζικού συστήματος στις ιδιότητες και συνθήκες του εδαφικού περιβάλλοντος. Βιολογικές και χημικές αλληλεπιδράσεις εδάφους-φυτών. Προσομοίωση της δυναμικής των θρεπτικών συστατικών στην επιφάνεια της ρίζας. Πρόσληψη-συσσώρευση βαρέων μετάλλων στο ριζικό σύστημα. Δράση των μικροοργανισμών στη ριζόσφαιρα.
Το σύστημα έδαφος-φυτό-ατμόσφαιρα. Η εδαφική κατατομή. Το έδαφος ως τριφασικό πορώδες σύστημα. Σχέσεις μάζας-όγκου των τριών φάσεων του εδάφους. Ιδιότητες του νερού σε σχέση με πορώδη μέσα. Προσρόφηση του νερού από τη στερεή φάση του εδάφους. Γωνία επαφής νερού-στερεής φάσης εδάφους. Το τριχοειδές φαινόμενο. Υφή και ειδική επιφάνεια του εδάφους. Τύποι εδαφών. Ιδιότητες των κολλοειδών του εδάφους. Δομή του εδάφους και συσσωμάτωση. Η επίδραση των δομικών ιδιοτήτων στην ανάπτυξη των φυτών. Τροποποιήσεις του εδαφικού περιβάλλοντος για ανεμπόδιστη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος.
Εδαφική Υγρασία. Μέθοδοι προσδιορισμού της Εδαφικής Υγρασίας. Το δυναμικό του εδαφικού νερού. Μεθοδοι προσδιορισμού του δυναμικού του εδαφικού νερού. Χαρακτηριστικές καμπύλες συγκράτησης του εδαφικού νερού. Κατανομή μεγέθους πόρων. Επίδραση της υφής και της δομής στη συγκράτηση του νερού στο έδαφος και στο διαθέσιμο στα φυτά νερό. Κίνηση και ανακατανομή του νερού στο έδαφος. Διήθηση του νερού στο έδαφος, Μέτρηση της Διηθητικότητας και Προσεγγιστικές σχέσεις υπολογισμού της, Αρδευτικές Υγρασιακές Μεταβλητές (Υδατοϊκανότητα και Σημείο Μόνιμης Μάρανσης), Πεδοσυναρτήσεις για την εκτίμηση των Αρδευτικών Υγρασιακών Μεταβλητών, Εξατμισοδιαπνοή των καλλιεργειών, Μετεωρολογικές μεταβλητές διαμόρφωσης της Εξατμισοδιαπνοής, Άμεσες μέθοδοι μέτρησης της εξατμισοδιαπνοής των καλλιεργειών, Έμμεσες μέθοδοι εκτίμησης της εξατμισοδιαπνοής των καλλιεργειών με τη βοήθεια της εξατμισοδιαπνοής αναφοράς και των φυτικών συντελεστών, Διερεύνηση φυτικών συντελεστών σε συνθήκες διαθεσιμότητας και περιορισμένης εδαφικής υγρασίας, Απόδοση καλλιεργειών σε σχέση με τη διαθεσιμότητα νερού, Χρήσιμη βροχή, Αρδευτικές αποδοτικότητες, Έκπλυση αλάτων, Βάθος ριζικού συστήματος των καλλιεργειών, Διαθέσιμη και Ωφέλιμη υγρασία, Ύψος νερού άρδευσης, Διάρκεια και εύρος άρδευσης, Προγραμματισμός των αρδεύσεων με τη βοήθεια του εδαφικού υδατικού ισοζυγίου για πλήρη και ελλειμματική άρδευση καλλιεργειών.
Λέξεις Κλειδιά
ιζόσφαιρα, πρόσληψη νερού απο τις ρίζες, μηχανική παρεμπόδιση ανάπτυξης ριζών, βιοχημικές αλληλεπιδρασεις εδαφους -φυτού, βαριά μέταλλα, μικροοργανισμοi
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Εδαφολογία Nyle C. Brady and Ray R. Weil (Γενική Επιμέλεια Ελληνικής Εκδόσης κ. Οιχαλιώτης, Δ. Γασπαράτος, Ν. Μισοπολινός)
Παναγιωτόπουλος, Κ.Π., 2009. Εδαφοφυσική, Εκδόσεις Γαρταγάνη, Θεσσαλονίκη (κωδικός Εύδοξος: 2297)
Παπαζαφείρίου, Ζ.Γ., 1999. "Οι Ανάγκες σε Νερό των Καλλιεργειών", Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη (κωδικός Εύδοξος: 11312)
Παπαμιχαήλ, Δ.Μ. και Μπαμπατζιμόπουλος, Χ.Σ., 2014. Εφαρμοσμένη Γεωργική Υδραυλική, Εκδόσεις Ζήτη, 550 σελ. (κωδικός Εύδοξος: 41960118)