| Τίτλος | Αισθητική, τέχνη και πολιτική / Aesthetics, Art and Politics |
| Κωδικός | Φ417 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό, 2ος / Μεταπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Γεώργιος Ζωγραφίδης |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600014883 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 2
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Κορμός | Πρόγραμμα Ανταλλαγής (ERASMUS) | Χειμερινό/Εαρινό | - | 6 |
| Φιλοσοφία | Υποχρεωτικό Κατ' Επιλ. Κατεύθυνσης | Χειμερινό/Εαρινό | - | 6 |
| Παιδαγωγική | Ελεύθερη Επιλογή | Χειμερινό/Εαρινό | - | 6 |
| Τίτλος | Αισθητική, τέχνη και πολιτική |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2019 – 2020 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Class ID | 600163128
|
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600163128
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος: https://www.edlit.auth.gr/odigos
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=10964
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
- Γαλλικά (Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Χρήσιμη είναι η κατοχή εισαγωγικών γνώσεων στην Αισθητική/Φιλοσοφία της Τέχνης και οι γνώσεις Ιστορίας των Τεχνών.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
- συσχετίζουν τις αισθητικές θεωρίες με το ευρύτερο φιλοσοφικό πλαίσιό τους καθώς και με τη σύγχρονή τους τέχνη
- αναγνωρίζουν τις πολιτικές διαστάσεις των έργων τέχνης και να τις ερμηνεύουν με αναφορά σε συγκεκριμένες αισθητικές θεωρίες
- δύνανται να επιχειρηματολογούν σχετικά με ζητήματα της στράτευσης ή μη της τέχνης και τη γενικότερη θέση του πολιτικού στοιχείου στην τέχνη
- γνωρίζουν τις κομβικές στιγμές της πολιτικοποίησης του αισθητικού από την αρχαιότητα έως σήμερα
Γενικές Ικανότητες
- Αυτόνομη εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η φιλοσοφία από την ιδρυτική στιγμή της θεωρητικοποίησε την αμφίθυμη σχέση της με την τέχνη, κατασκευάζοντας αισθητικές θεωρίες, ερμηνεύοντας και αξιολογώντας την τέχνη και υπό το πρίσμα του πραγματικού ή ιδεατού ρόλου της στην κοινωνία, την πολιτική ή την εκπαίδευση.
Στην παράδοση θα εξετάσουμε το πεδίο της ιδιάζουσας σχέσης της αισθητικής με την πολιτική προς δύο κυρίως κατευθύνσεις: τα κοινά προβλήματα και προϋποθέσεις της αισθη-τικής και της πολιτικής ως κλάδων της αξιολογίας και τα πολιτικά ζητήματα στην αισθητική. Τα σχετικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν και επιχειρήθηκε να απαντηθούν είναι πολλά: υπάρχει και ποιο νόημα μπορεί να έχει η αντικειμενικότητα στα δύο πεδία, υπάρχουν και πώς θεμελιώνονται οι αισθητικές και πολιτικές αλήθειες, ποια είναι η σχέση των αισθητικών αξιών με τις πολιτικές καθώς και η δυνατότητα αυτονομίας τους, ποιες είναι οι πολιτικές πλευρές της καλλιτεχνικής δραστηριότητας και της αισθητικής ζωής (κατά τη δημιουργία, εκτέλεση, διανομή, κριτική και κατανάλωση των έργων τέχνης), πώς δικαιολογείται ο προπαγανδιστικός ρόλος της τέχνης ή η λογοκρισία, είναι δυνατή μια τέχνη αισθητικώς αποδεκτή ή και πρωτοπο-ριακή αλλά πολιτικά ακραία;
Από την ιστορία της φιλοσοφίας και της αισθητικής θα επιμείνουμε σε στιγμές που θεματοποιούν την πολιτικοποίηση του αισθητικού ή την αισθητικοποίηση του πολιτικού, όπως η πλατωνική κριτική της τέχνης, οι εικονομαχικές διαμάχες του μεσαίωνα και της νεωτερικό-τητας, οι ριζοσπαστικές προσεγγίσεις που ξεκινούν από την παράδοση της κριτικής θεωρίας (W. Benjamin, T. Adorno, J. Rancière, T. Eagleton), αλλά και η διερώτηση για τη δυνατότητα της αντίληψης της τέχνης ως δημόσιου αγαθού στο πλαίσιο του φιλελευθερισμού (J. Rawls, R. Dworkin).
Για την παρακολούθηση του μαθήματος είναι απαραίτητη η εγγραφή στην ηλεκτρονική σελίδα του στο e-learning (https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=10964).
Λέξεις Κλειδιά
Αισθητική, Φιλοσοφία της Τέχνης, Τέχνη και Πολιτική
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Διαφάνειες
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 50 | 2 | |||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 25 | 1 | |||
| Εξετάσεις | 75 | 3 | |||
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Jimenez, Marc. Τι είναι η αισθητική; Αθήνα: Νεφέλη, 2014 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 41963130).
2. Hegel, G.W.F, Αισθητική. Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη, 2010 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 183110).
3. Σταυρακάκης, Γιάννης & Σταφυλάκης, Κωστής (επιμ.), Το πολιτικό στη σύγχρονη τέχνη. Αθήνα: Εκκρεμές, 2008 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 30967).
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
- Adorno, Th., Αισθητική θεωρία, μτφ. Λ. Αναγνώστου. Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2000 (1970).
- Adorno, Th., M. Horkheimer κ.ά., Τέχνη και μαζική κουλτούρα, μτφ. Ζ. Σαρίκας. Αθήνα: Ύψιλον/βιβλία, 1984.
- Benjamin, A. (επιμ.), Walter Benjamin and Art. London: Continuum, 2005.
- Benjamin, W., Το έργο τέχνης στην εποχή της τεχνολογικής του αναπαραγωγιμότητας, μτφ. Φ. Τερζάκης. Αθήνα: Επέκεινα, 2013.
- Besançon, A., L'image interdite: Une histoire intellectuelle de l'iconoclasme. Paris: Fayard, 1994.
- Bleiker, R., Aesthetics and World Politics. London: Palgrave MacMillan, 2009.
- Bloch, E., G. Lukács, B. Brecht, W. Benjamin & Th. Adorno, Aesthetics and Politics. London: Verso, 1977.
- Bourdieu, P., Η διάκριση: Κοινωνική κριτική της καλαισθητικής κρίσης, μτφ. Κική Καψάμπελη. Αθήνα: Πατάκης, 2002 (1979).
- Cova, H., Art et Politique: Les Aléas d’un Projet esthétique. Essai sur la projection politique de l’art. Paris: L’Harmattan, 2005.
- Dubin, S., Arresting images: Impolitic art and uncivil actions. London: Routledge, 1992.
- Eagleton, T., Η Ιδεολογία του Αισθητικού, μτφ. Εσπερίδες – Σ. Ρηγοπούλου. Αθήνα: Πολύτροπον, 2006.
- Ferenc, F. & K. Ziarek, Τέχνη και ριζοσπαστικότητα: Λούκατς, Χάιντεγγερ, Αντόρνο, μτφ. Γ. Λυκιαρδόπουλος. Αθήνα: Ύψιλον/βιβλία, 2006.
- Ferry, L., Homo aestheticus, μτφ. Χ. Μπακονικόλα & Φ. Σιατίτσας. Αθήνα: Ευρυδίκη, 2011.
- Freedman, L., The offensive art: political satire and its censorship. Westport, Conn.: Praeger, 2009.
- Grindon, G. (επιμ.), Aesthetics and Radical Politics. Newcastle: Cambridge Scholars Publishing, 2008.
- Groys, B., Art and Power. Cambridge, Mass.: MIT Press, 2008.
- Καβουλάκος, Κ., Τραγωδία και ιστορία: Η κριτική του νεωτερικού πολιτισμού στο νεανικό έργο του Γκέοργκ Λούκατς. Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2012.
- Kemal, S. & Ι. Gaskell (επιμ.), Politics and Aesthetics in the Art. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.
- Kymlicka, W., Liberalism, Community and Culture. Oxford: Oxford University Press, 1989.
- Lachaud, J.-M. (επιμ.), Art et Politique. Paris: L’Harmattan, 2006.
- Lachaud, J.-M. & O. Neveux (επιμ.), Changer l’art, transformer la société. Paris: L’Harmattan, 2009.
- Marcuse, H., H αισθητική διάσταση. Προς μια κριτική της Μαρξιστικής αισθητικής, μτφ. Μ. Μωραΐτης. Αθήνα: Θαυματρόπιο, 1984.
- Μαρξ, Κ. & Φ. Ένγκελς, Για την τέχνη, μτφ. Σ. Χρυσικόπουλος. Αθήνα: Εξάντας, 1975.
- Matthew, A., Fascist Visions: Art and ideology in France and Italy. Princeton, N.J. : Princeton University Press, 1997.
- Πλάτων, Πολιτεία, βιβλία 3 κ 10 (σειρά Oxford Classical Texts) / μτφ. Ν.Μ. Σκουτερόπουλου. Αθήνα: Πόλις, 2002.
- Panofsky, E., Gothic architecture and scholasticism. New York: Meridian, 1951.
- Rancière, J., Le Spectateur Émanicipé. Paris: La Fabrique, 2008.
- Rancière, J., Μερισμός του Αισθητικού. Αισθητική και Πολιτική, μτφ. Θ. Παραδέλλης. Αθήνα: Εκδόσεις του εικοστού πρώτου, 2012.
- Ravetto, C., The Unmaking of Fascist Aesthetics. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2001.
- Σταυρακάκης, Γ. & Κ. Σταφυλάκης (επιμ.), Το πολιτικό στη σύγχρονη τέχνη. Αθήνα: Εκκρεμές, 2008.
- Toby, C., Art and Propaganda in the twentieth century: The political image in the age of mass culture. New York: Harry Abrams, 1997.
- Τριανταφυλλίδης, Δ. (επιμ.), Ολοκληρωτισμός και τέχνη. Αθήνα: Μεταμεσονύκτιες εκδόσεις, 2007.
- Williams, R., Ο μαρξισμός και η λογοτεχνική κριτική, μτφ. Γ. Αζαριάδης. Αθήνα: Ύψιλον, 1981.
Τελευταία Επικαιροποίηση
20-11-2020