Greek-Italian Relations: Historical Archives and Sources

Course Information
TitleΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ / Greek-Italian Relations: Historical Archives and Sources
Title in ItalianRelazioni greco-italiane: archivi e fonti storiche
SchoolItalian Language and Literature
Cycle / Level1st / Undergraduate
Teaching PeriodWinter/Spring
Course ID600017224

Programme of Study: UPS School of Italian Language and Literature 2013

Registered students: 21
OrientationAttendance TypeSemesterYearECTS
Italian Language and LiteratureElective CoursesWinter/Spring-6

Class Information
Academic Year2021 – 2022
Class PeriodWinter
Faculty Instructors
Weekly Hours4
Total Hours52
Class ID
Course Type 2021
Specialization / Direction
Course Type 2011-2015
Knowledge Deepening / Consolidation
Mode of Delivery
  • Face to face
Language of Instruction
  • Greek (Instruction, Examination)
  • Italian (Instruction, Examination)
General Prerequisites
Learning Outcomes
The course aims to familiarize its students with the processes of locating, evaluating, comprehending, placing in their historical context and exploiting primary sources of Italian history and of Greek-Italian relations in medieval and modern times. A definite prerequisite for the correct comprehension of such documents (whether published or not), is the systematic study of their language peculiarities, followed by the rendering of their content in modern Greek.
General Competences
  • Apply knowledge in practice
  • Retrieve, analyse and synthesise data and information, with the use of necessary technologies
  • Make decisions
  • Work autonomously
  • Work in teams
  • Work in an international context
  • Work in an interdisciplinary team
  • Appreciate diversity and multiculturality
  • Be critical and self-critical
  • Advance free, creative and causative thinking
Course Content (Syllabus)
The course analyzes the theoretical and practical principles governing the research on archives. Specifically the course studies: the basic principles of archiving; the conditions of compilation and management of archives; the major institutions which create archives in Greece and abroad; government policies on the structuring of archives; the academic prerequisites for approaching archives (Paleography, Diplomatics, general principles of the humanities and the social sciences); the typology of the basic kinds of archival sources of Greece and Italy, and the methods of their use in historical studies (given that these sources are fundamental in the writing of works on medieval and modern history, even affecting the narrative). In this context, the course presents -through the study of a series of samples- various ways of approaching the sources in order to investigate the minor and the grand issues of the history of Italy and of the Greek-Italian relations in the Middle Ages and beyond. The main objective during this process is to answer the question: What is the proper way to read a historical source? The course focuses mainly on the appropriate analysis of (a) particular types of written evidence (whether published or not), such as sales contracts, wills, apprenticeship agreements, dowry agreements; (b) historical sources of an institutional nature, like consular documents and commissioners’ reports; (c) corpora of documents, like reports from ambassadors, local governors and other top government officials; (d) sources of cultural history, like narrative texts, literary works, works of art, etc. All the above categories of sources are analyzed on the basis of the following parameters: (1) the placement of the source in the relevant historical/temporal context; (2) the degree to which the source can contribute to the deeper understanding of a particular issue and of the related historiographical discussion; (3) the identification of useful information contained in the source, and of possible research methods aimed at exploiting the discovered information to provide novel possibilities to historical studies.
Historical Archives, Primary historical sources, Italian States, Greek-Italian relations, Society and culture, Middle Ages, Modern Era.
Educational Material Types
  • Notes
  • Slide presentations
  • Multimedia
  • Interactive excersises
  • Book
Use of Information and Communication Technologies
Use of ICT
  • Use of ICT in Course Teaching
  • Use of ICT in Communication with Students
PC, internet, electronic projector, e-mail.
Course Organization
Reading Assigment502
Student Assessment
The course is taught mostly in seminar form, and is therefore based on the active participation of the students. The instructor makes only short introductory presentations, and then follows an interactive hands-on practical analysis of particular written historical sources which are placed in their historical and temporal context, and then transcribed and published according to the principles of Palaeography and Diplomatics. Beyond the class groupwork, participating students (who are required to attend at least 11 of the total of 13 meetings) will be called to demonstrate the skills and know-ledge they acquired as follows: each student will undertake to analyze, publish and present (in a paper and orally in class) a primary historical source referring to Greco- Italian relations of the Medieval and Early Modern era. For those students who will be unable to attend the course’s 13 class meetings, there will be a final written examination.
Student Assessment methods
  • Written Exam with Multiple Choice Questions (Formative, Summative)
  • Written Exam with Extended Answer Questions (Formative, Summative)
  • Written Assignment (Formative, Summative)
  • Performance / Staging (Formative, Summative)
Course Bibliography (Eudoxus)
- Ασωνίτης Σπύρος Ν., Εισαγωγή στη Λατινική Διπλωματική, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2011.
Additional bibliography for study
- Κολυβά Μαριάννα, Αρχειονομία: Φορείς παραγωγής αρχείων. Ιστορική αναδρομή, Αθήνα: Πατάκης, 2015 (γ΄ έκδοση). – Ζάχου Βιχελμίνα – Κωνσταντίνα, Εισαγωγή στην Λατινική Παλαιογραφία, Αθήνα: Γρηγόρης, 2016. – Κολυβά Μαριάννα, Εγχειρίδιο αρχειονομίας: Θεωρητικές προσεγγίσεις. Οργάνωση και σκοποί. Σύγχρονες προκλήσεις, Αθήνα: Πατάκης, 2011. – Λίτσας Ευθύμιος Κ., Εισαγωγή στη μελέτη των μεταβυζαντινών εγγράφων: Πανομοιότυπα εγγράφων με σχόλια, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2011. – Λίτσας Ευθύμιος Κ., Σύντομη εισαγωγή στην ελληνική Παλαιογραφία και Κωδικολογία: Πίνακες με επιλεγμένα δείγματα γραφής και σχόλια, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2001. – Μαλτέζου Χρύσα (επιστημ. δ/νση), Βενετοκρατούμενη Ελλάδα: Προσεγγίζοντας την ιστορία της, τ. 2, Αθήνα-Βενετία: Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, 2010, μέρος τρίτο: «Αρχειακό υλικό της περιόδου της βενετοκρατίας» & μέρος τέταρτο: «επιλογή εκδεδομένων πηγών», σσ. 919-984. – Μαλτέζου Χρύσα (επιμ.), Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας: Οδηγός του Αρχείου, Βενετία: Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, 2008. – Μαυροσκούφης Δημήτρης Κ., Αναζητώντας τα ίχνη της Ιστορίας: Ιστοριογραφία, Διδακτική Μεθοδολογία και Ιστορικές Πηγές, Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, 20123, πρώτο μέρος: «Ιστοριογραφία και ιστορικές πηγές» (σσ. 13-173). – Μπαμπούνης Χαράλαμπος, Ιστορική Αφήγηση και Πηγές, Αθήνα: Παπαζήσης, 2013. – Mioni Elpidio, Εισαγωγή στην Ελληνική Παλαιογραφία, μτφρ. Νίκος Παναγιωτάκης, Αθήνα: ΜΙΕΤ, 19944. – Ντόκος Κωνσταντίνος, Μελέντη Μαρία, «Το ξένο λεξιλόγιο στις ελληνικές πηγές της βενετοκρατίας: Γλωσσάριο μεταγλωττισμένων ιταλικών όρων που περιέχονται σε δημοσιευμένες νοταριακές πράξεις των Ιόνιων Νησιών», Εώα και Εσπέρια 3 (1996-1997), σσ. 83-148. – Πλουμίδης Γεώργιος Σ., Διάγραμμα των Αρχειακών Πηγών της Νεοελληνικής Ιστορίας, Αθήνα: Βιβλιοπωλείο Διονυσίου Νότη Καραβία, 19993. – Πλουμίδης Γεώργιος Σ., Ιστορική μάθηση (Προτάσεις για τις Πηγές και τη Μεθοδολογία στην Ιστορία), Αθήνα: Βιβλιοπωλείο Διονυσίου Νότη Καραβία, 2010. – Πλουμίδης Γεώργιος Σ., Ιστορική μάθηση (Προτάσεις για τις Πηγές και τη Μεθοδολογία στην Ιστορία), τεύχος Β΄, Αθήνα: Βιβλιοπωλείο Διονυσίου Νότη Καραβία, 2012. – Σεμινάριο εργασίας “Μεθοδολογία Έκδοσης, κατάσταση και προοπτικές της Έρευνας των Μεταβυζαντινών Αρχείων”. 1. Προβλήματα Έκδοσης των Πηγών (Βενετία, 3-4 Νοεμβρίου 2000), Βενετία: Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας – Centre d’Études Byzantines, Néo-Helleniques et Sud-Est Européenes E.H.E.S.S., 2001. – Thompson Edward Maunde [Εδουάρδου Θόμψωνος], Εγχειρίδιον Ελληνικής και Λατινικής παλαιογραφίας, μτφρ. Σπυρίδωνος Π. Λάμπρου, Εν Αθήναις: Τύποις Π. Δ. Σακελλαρίου, 1903. Προσβάσιμο στην ακόλουθη ιστοσελίδα: . – Ψαράς Ιωάννης Δ., Θεωρία και Μεθοδολογία της Ιστορίας, Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 2001. – Boerio Giuseppe, Dizionario del dialetto veneziano, Venezia: Reale tipografia di Giovanni Cecchini edit., 1867. Προσβάσιμο στην ακόλουθη ιστοσελίδα: . – Cappelli Adriano, Lexicon Abbreviaturarum: Dizionario di Abbreviature Latine ed Italiane…, Milano: Hoelpi, 19906. Προσβάσιμο στην ακόλουθη ιστοσελίδα: . – Pelzer Auguste, Abréviations latines médiévales supplément au Dizionario di abbreviature latine ed italiane de Adriano Cappelli, Louvain: Publications universitaires – Paris: Béatrice Nauwelaerts, 1964. – Maria Francesca Tiepolo (a cura di), “Archivio di Stato di Venezia”, in Guida generale degli archivi di Stato italiani, vol. 4: S-Z, Roma: Ministero Beni Att. Culturali, 1994, pp. 857-1148. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ  Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), Αρχεία και συλλογές:  Γεννάδειος Βιβλιοθήκη Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, Ψηφιακή βιβλιοθήκη:  Βενετία, Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών, Ψηφιοποιημένο αρχείο:  Venezia, Archivio di Stato:  Venezia, Archivio di Stato, Scuola di Paleografia, Diplomatica e Archivistica:  Venezia, Museo Correr, Archivi:  Vaticano, Archivio Segreto:  Vaticano, Scuola Vaticana di Paleografia, Diplomatica e Archivistica:  Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού (Ε.Μ.Ν.Ε.):  Ιστορία “ad fontes”. Ιστορία και “βοηθητικές επιστήμες”:  Ιόνιο Πανεπιστήμιο / Τμήμα Αρχειονομίας-Βιβλιοθηκονομίας. Μεταγραφές Ελληνικής και Λατινικής Παλαιογραφίας:  Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) / Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο:  Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ):  Μουσείο Μπενάκη, Κατάλογος Ιστορικών Αρχείων:
Last Update