ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΙΙ

Ως μάθημα κορμού στο δεύτερο έτος, το Θέατρο της αρχαιότητας ΙΙ δεν προαπαιτεί κανένα άλλο μάθημα.

PPT, προβολές βίντεο

Η αξιολόγηση γίνεται αποκλειστικά με την γραπτή εξέταση, τα θέματα της οποίας είναι αμιγώς δραματολογικά/ερμηνευτικά και απαιτούν τη διατύπωση δοκιμιακού λόγου.

P. Easterling (επιμ.), Οδηγός για την αρχαία ελληνική τραγωδία του Παν/μιου του Καίμπριτζ, μτφ. Κ. Βαλάκας & Λ. Ρόζη, ΠΕΚ, Ηράκλειο, 2007 D. Wiles, Το αρχαίο ελληνικό δράμα ως παράσταση, μτφ. Ελ. Οικονόμου, θεώρηση μτφ.: Κ. Σκλαβενίτη, ΜΙΕΤ, Αθήνα, 2009 R. P. Winnington-Ingram, Σοφοκλής, Ερμηνευτική προσέγγιση, μτφ. Ν. Πετρόπουλος & Χ. Φαράκλας, Ινστιτούτο του Βιβλίου – Καρδαμίτσας, Αθήνα, 1999

Γ.1. Τραγωδία Σημ. Για κάθε ένα από τα έργα που εξετάζονται στη διάρκεια του εξαμήνου, διανέμεται στην τάξη handout, με τις ειδικές θεματικές του έργου και τη σχετική βιβλιογραφία. Εδώ εμφανίζεται η γενική βιβλιογραφία για τον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη. Baldry H. C., 1981, Tο τραγικό θέατρο στην αρχαία Eλλάδα, μτφ. Γ. Xριστοδούλου, Λ. Xατζηκώστα, Aθήνα: Kαρδαμίτσας Easterling P. E. και B. M. W. Knox (επιμ.), 1990, Iστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, μτφ. N. Kονομή, Xρ. Γρίμπα, M. Kονομή, Aθήνα: Παπαδήμας Ιδ. τα κεφάλαια: P. E. Easterling, «Σοφοκλής», 394-419 και «Ευριπιδης», 420-450. Easterling P. E. (επιμ.), 2007, Οδηγός για την αρχαία ελληνική τραγωδία από το Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, μτφ. Λ. Ρόζη και Κ. Βαλάκας, Ηράκλειο: ΠΕΚ. Goldhill Simon, 1990, “The Great Dionysia and Civic Ideology”, στο: F. Zeitlin και J. Winkler (επιμ.), Nothing to Do with Dionysus?, Πρίνστον: Princeton University Press, 97-129 [Το διαβάσαμε στο Θέατρο Ι. Αυτή τη φορά θέλω να προσέξετε τον σχολιασμό του Αίαντα]. Gregory J., 2005, A Companion to Greek Tragedy, Λονδίνο: Blackwell. Ιδ. τα κεφάλαια R. Scodel, «Sophoclean Tragedy», 233-250· J. Gregory, «Euripidean Tragedy», 251-270 και S. Halliwell, «Learning from Suffering: Ancient Responses to Tragedy», 394-412. Λέσκυ Άλμπιν, 1987, Η τραγική ποίηση των αρχαίων Ελλήνων, μτφ. Ν. Χουρμουζιάδης, τ. 1 & 2, Αθήνα: ΜΙΕΤ. [Πολλές σελίδες αυτού του βιβλίου αφορούν μόνον κλασικούς φιλολόγους. Ωστόσο, είναι ένα βασικό βιβλίο για το αρχαίο δράμα, που περιλαμβάνει όλους τους ποιητές και, κατά σημεία, μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο και σε θεατρολόγους. Στη συζήτηση των διαφόρων ερμηνευτικών απόψεων για τα έργα, η βιβλιογραφική ενημέρωση σταματά περ. στη δεκαετία του 80. Ωστόσο, μέχρι τότε, η επισκόπηση του Λέσκυ είναι καίρια]. MακΝτόναλντ Μ., 2005, Η ζώσα τέχνη της ελληνικής τραγωδίας, µτφ. Ελ. Τσερεζολε, Αθήνα: Αιθήρ. Ιδ. τα κεφάλαια «Σοφοκλής» & «Ευριπιδης». Μέιερ Κριστιαν, 1997, Η πολιτική τέχνη της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, μτφ. Φ. Μανακίδου, Αθήνα: Καρδαμίτσας. [Δείτε ιδ. το κεφάλαιο για την Αντιγόνη]. Michelini A. N., 1987, Euripides and the Tragic Tradition, Μάντισον Γουισκόνσιν: Wisconsin UP. Silk M.S. (επιμ.), 1996, Tragedy and the Tragic, Οξφόρδη: OUP [Συλλογικός τόμος με πολλά και ενδιαφέροντα άρθρα για το τραγικό θέατρο, από μερικούς από τους καλύτερους μελετητές της αγγλοσαξονικού κυρίως χώρου]. Sommerstein A., 2008, Αρχαίο ελληνικό δράμα και δραματουργοί, μτφ. Α. Χρήστου & Ι. Παπαδοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο Ιδ. σσ. 89 – 127. Taplin Oliver, 1988, H αρχαία ελληνική τραγωδία σε σκηνική παρουσίαση, μτφ. B. Δ. Aσημομύτης, Aθήνα: Παπαδήμας Walton J. M., 2007, Το αρχαίο ελληνικό θέατρο επί σκηνής, μτφ. Κ. Αρβανίτη & Β. Μαντέλη, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Winkler J. & F. Zeitlin (επιμ.), 1992, Nothing to Do With Dionysos? Athenian Drama in its Social Context, Πρινστον: Princeton University Press. [Μαζί με το Silk, Tragedy & the Tragic (βλ. πιο πάνω), αποτελούν δύο βασικά βιβλία αναφοράς]. Γ.2. Μικρή (ελάχιστη) σχολιασμένη επιλογή από τη βιβλιογραφία του Σοφοκλή Bασική εισαγωγή στις επιμέρους θεματικές και στις διαφορετικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις της σοφόκλειας δραματουργίας αποτελεί η συνοπτική αλλά εξαιρετικά εύστοχη επισκόπηση στο Richard Buxton, Sophocles, Greece & Rome, ν.σ.16, 21995. Βασικά βιβλία της σοφόκλειας βιβλιογραφίας: ==> Karl Reinhardt, Sophocles, αγγλ. μτφ. Οξφόρδη, 1977 [γερμ. πρωτ. Φρανκφούρτη 31947]: για την ευαισθησία και οξυδέρκεια που χαρακτηρίζουν πολλές από τις επί μέρους παρατηρήσεις ενός ξεχωριστού μελετητή (αλλά όχι τόσο τον βασικό στόχο του, που είναι να εντοπίσει μια σταθερή και συνεπή δραματουργική εξέλιξη δια μέσου των έργων). ==> Bernard Knox, The Heroic Temper: Studies in Sophoclean Tragedy, Mπέρκλεϋ, 1964: η μελέτη που επέφερε μια πραγματική τομή στην προσέγγιση της φύσης και της λειτουργίας του σοφόκλειου ήρωα και του “ηρωικού” στοιχείου, και παραμένει μια σταθερή αναφορά για όλους τους σύγχρονους ερμηνευτές. ==> R. P. Winnington-Ingram, Σοφοκλής: μια ερμηνευτική προσέγγιση, μτφ. N. Πετρόπουλος - X. Φαράκλας Aθήνα, 1999: για μια συνολική, κυρίως κειμενο-κεντρική θεώρηση της σοφόκλειας δραματουργίας. ==> Charles Segal, Tragedy and Civilization: An Interpretation of Sophocles, Kαίμπριτζ Mασσ., 1981: μία ακόμη μελέτη-τομή στη βιβλιογραφία του Σοφοκλή, αυτή τη φορά εξαιτίας της ζέσης αλλά και της αποτελεσματικότητας με τις οποίες ο συγγραφέας εφαρμόζει ανθρωπολογικές και στρουκτουραλιστικές μεθόδους στην ερμηνεία των σοφόκλειων εργων. Aν και το παρόν σημείωμα επικεντρώνεται σε τίτλους βιβλίων, μία εξαίρεση για ένα σημαντικό άρθρο πάνω στο ιδιαίτερα επίμαχο θέμα του δραματικού προσώπου: P. E. Easterling, «Character in Sophocles», Greece & Rome, τμ. 24, τχ. 2 (1977), σ. 121–129 [=Ian McAuslan και P. Walcot (επιμ.), Greek Tragedy, Greece & Rome Studies, Oξφόρδη, 1993, 58-65]. Ειδικές μελέτες: ==> David Seale, Vision and Stagecraft in Sophocles, Σικάγο, 1982, που επιδιώκει να συναρτήσει δραματολογικά ζητήματα και σκηνική δράση ==> William C. Scott, Musical Design in Sophoclean Theater, University Press of New England, Hanover 1996, που αναλύει τη χρήση της μουσικής (και εστιάζει αναλυτικά στα χορικά) ==> Gardiner Cynthia P., The Sophoclean chorus, University of Iowa Press, Iowa 1987. ==> Felix Budelmann, The Language of Sophocles: Communality, Communication and Involvement, Kαίμπριτζ, 2000, που προσφέρει μια ενδιαφέρουσα (αν και ενίοτε άκαμπτη) ανάλυση των μηχανισμών που διαμορφώνουν το γλωσσικό ύφος της σοφόκλειας δραματουργίας. Tέλος, για τα αποσπάσματα των χαμένων σήμερα έργων του Σοφοκλή: ==> A. H. Sommerstein (επιμ.), Shards from Kolonos: Studies in Sophoclean Fragments, Mπάρι, 2003. Γ.3. Κωμωδία Bowie Angus M, Αριστοφάνης: μύθος, τελετουργία και κωμωδία, μτφ. Πόλυ Μοσχοπούλου, επιμ. μτφ. Ανδρέας Μαρκαντωνάτος, Τυπωθήτω - Γιώργος Δαρδάνος, Αθήνα 1999. Διαμαντάκου-Αγάθου Κ., Στην αρχαία κωμική ενδοχώρα: Εισαγωγή στη σημειολογία του χώρου και του χρόνου στο θέατρο του Αριστοφάνη, Ινστιτούτο του Βιβλίου – Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα 2007. Dover Kenneth James, Η κωμωδία του Αριστοφάνη, μτφ. Φ. Ι. Κακριδής, 3η έκδ έκδ., Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1989. Hall E. και A. Wrigley, Aristophanes in Performance : 421 BC - AD 2007: Peace, Birds and Frogs, Legenda, London 2007. Lowe Nick, Comedy, Greece & Rome, New Surveys in Classics 37, Cambridge University Press, Cambridge 2007. Robson J., Aristophanes: An Introduction, Duckworth, London 2009 Σηφάκης Γρηγόρης, Προβλήματα μετάφρασης στον Αριστοφάνη, Στιγμή, Αθήνα 1985. Σολομός Αλέξης, Καλή μου Θάλεια, ή περί κωμωδίας, Κέδρος, Αθήνα 1984. Stone, L., Costume in Aristophanic Comedy, New York, 1981 Zimmermann Bernhard, Η αρχαία ελληνική κωμωδία: με 14 εικόνες, μτφ. Ηλ. Τσιριγκάκης, επιμ. μτφ. Δ. Ιακώβ, Παπαδήμας, Αθήνα 2002. ΓΙΑ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΜΕΛΕΤΗ: Dobrov Gregory W, The City as Comedy: Society and Representation in Athenian Drama, University of North Carolina Press, Chapel Hill, N.C 1997. Halliwell S., «Le rire rituel et la nature de l‘Ancienne Com die attique’», στο: M.-L. Desclos (επιμ.), Le rire des Grecs. Anthropologie du rire en Gr ce ancienne, Grenoble, J. Millon., Grenoble 2000, σ. 155-165. Halliwell Stephen, «Aristophanes’ Apprenticeship», The Classical Quarterly (New Series), τμ. 30, τχ. 01 (1980), σ. 33-45 Heath M., «Aristophanes and his rivals», Greece and Rome, τμ. 37, τχ. 02 (1990), σ. 143-158. Heath Malcolm, Political Comedy in Aristophanes, Hypomnemata Heft 87, Vandenhoeck & Ruprecht, Gottingen 1987. Henderson J., «The Demos and Comic Competition», στο: J. J. Winkler και F. Zeitlin (επιμ.), Nothing to Do With Dionysos? Athenian Drama in its Social Context, PUP, Princeton N.J. χ.χ., σ. 271-313. Jouanna J. και J. Leclant (επιμ.), Le théâtre grec antique : la comédie : actes du 10ème colloque de la villa Kérylos à Beaulieu-sur-Mer, les 1er & 2 oct. 1999, Acad.des inscriptions et belles-lettres, Paris 2000. Redfield J., «Drama and Community: Aristophanes and Some of his Rivals», στο: J. J. Winkler και F. Zeitlin (επιμ.), Nothing to Do With Dionysos? Athenian Drama in its Social Context, PUP, Princeton, NJ 1992, σ. 314-335. Revermann Martin, Comic Business: Theatricality, Dramatic Technique, and Performance Contexts of Aristophanic Comedy, Oxford University Press, Oxford 2006. Segal Erich (επιμ.), Oxford Readings in Aristophanes, Oxford University Press, Oxford 1996, Sidwell Keith, Aristophanes the Democrat : The Politics of Satirical Comedy during the Peloponnesian War, Cambridge University Press, Cambridge & New York 2009. Sifakis G. M, Parabasis and Animal Choruses: A Contribution to the History of Attic Comedy, Athlone Press, London 1971. Slater Niall W, Spectator Politics: Metatheatre and Performance in Aristophanes, University of Pennsylvania Press, Philadelphia 2002. Sommerstein Alan H, Talking About Laughter and Other Studies in Greek Comedy, Oxford University Press, Oxford 2009. Taplin Oliver, Comic Angels: And Other Approaches to Greek Drama Through Vase-Paintings, Clarendon Press, Oxford 1994, 129 σ. Whitman Cedric Hubbell, Aristophanes and the Comic Hero, Harvard University Press, Cambridge, Mass 1964. Wiles D., «The Poetics of Mask in Old Comedy», στο: M. Revermann και P. Wilson (επιμ.), Performance, Iconography, Reception. Studies in honour of Oliver Taplin, OUP, Oxford 2008. Zeitlin F., «Aristophanes: The Performance of Utopia in the Ecclesiazousae», στο: S. Goldhill και R. Osborne (επιμ.), Performance Culture and Athenian Democracy, CUP, Cambridge 1999, σ. 167-200. Γ.3. Σατυρικό δράμα Κατσούρης Ανδρέας Γ, Το σατυρικό δράμα: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης, Ιωάννινα 1990. Seaford R., «Satyric drama» (λήμμα), επιμ. S. Hornblower και A. Spawforth, The Oxford Classical Dictionary., OUP, Oxford 2003 _______, «On the origins of satyric drama», Maia, τμ. 28 (1976), σ. 209-21 Sutton D. F., «Το σατυρικό δράμα», στο: P. E. Easterling & B. Knox (επιμ.) Ιστορία της αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, Παπαδήμας, Αθηνα, 2000. Χουρμουζιάδης Νίκος, Σατυρικά, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, Αθήνα 1984. ———, Ευριπίδης σατυρικός, Στιγμή, Αθήνα 1986