Ρωμαϊκή περίοδος
| Τίτλος | Ρωμαϊκή περίοδος / Roman Period |
| Κωδικός | ΑΚΛ860 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Ιστορίας και Αρχαιολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 2ος / Μεταπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 280007179 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης (2012-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 1
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Προϊστορικής Αρχαιολογίας του κλάδου Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης | Επιλογής | Χειμερινό/Εαρινό | - | 10 |
| Κλασικής Αρχαιολογίας του κλάδου Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης | Υποχρεωτικό Ειδίκευσης | Χειμερινό/Εαρινό | - | 10 |
| Βυζαντινής Αρχαιολογίας του κλάδου Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης | Επιλογής | Χειμερινό/Εαρινό | - | 10 |
| Ιστορίας της Τέχνης του κλάδου Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης | Επιλογής | Χειμερινό/Εαρινό | - | 10 |
| Τίτλος | Ρωμαϊκή περίοδος |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2013 – 2014 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Class ID | 280095369
|
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/280095369
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Γερμανικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Πρέπει να διακρίνουν τα έργα του αττικού εργαστηρίου από εκείνα των μακεδονικών (π.χ. της Θεσσαλονίκης ή της Βέροιας), να χρονολογούν τα γλυπτά κατά προσέγγιση, να αναγνωρίζουν την κατηγορία στην οποία ανήκουν, να εφαρμόζουν τη μέθοδο προσέγγισής τους, να ερμηνεύουν τις παραστάσεις, να κατανοούν τις λειτουργίες του.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Αυτόνομη εργασία
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το σεμινάριο αναφέρεται σε θέματα πλαστικής των ρωμαϊκών χρόνων στην Ελλάδα με έμφαση στην καλλιτεχνική παραγωγή δύο κέντρων: α) της Αθήνας και β) της Θεσσαλονίκης. Εξετάζονται θέματα σχετικά με: τα εργαστήρια και την παραγωγή γλυπτών, τις κατηγορίες γλυπτών, τη διάδοσή τους στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, τη λειτουργία τους στον δημόσιο και ιδιωτικό χώρο, τους παραγγελιοδότες και τους στόχους τους. Βάσει του προγράμματος στο σεμινάριο αυτό δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην προφορική συζήτηση με στόχο την ανάπτυξη πρωτοβουλιών από τους συμμετέχοντες, καθώς και στη συμμετοχή άλλων ειδικών στο αντικείμενο συναδέλφων που θα παρουσιάσουν σχετικά θέματα.
1η εβδομάδα: Γνωριμία με το ακροατήριο μέσω γραπτής άσκησης και συζήτησης πάνω σε δύο γλυπτά πορτρέτα με ιδεαλιστικά το ένα και με "ρεαλιστικά" το άλλο φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά.
2η εβδομάδα: Συζήτηση με αφορμή την ανάγνωση δύο άρθρων (βιβλ. αρ. 1 και 2 )που άπτονται της καλλιτεχνικής παραγωγής της Αθήνας κατά την ύστερη ελληνιστική/ρεπουμπλικανική περίοδο έως την ύστερη αρχαιότητα. ΄Εμφαση σε ζητήματα ορολογίας (κλασικισμός, εκλεκτικισμός), καθώς και στο ζήτημα της συμβολής της Αθήνας στη διαμόρφωση της τέχνης της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Αναφορές στην ιστορία της έρευνας της ρωμαϊκής πλαστικής στην Ελλάδα (βιβλ. αρ. 3)
3η εβδομάδα: Eπίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και μελέτη αττικών εισαγμένων έργων, ιδιαίτερα σαρκοφάγων με βάση σχετικό τα άρθρα της βιβλ. αρ. 4 και 5). Οι αττικές σαρκοφάγοι ως ταφικά μνημεία πολυτελείας και η εξάπλωσή τους στην επικράτεια του ρωμαϊκού κράτους, ακόμη η έντονη παρουσία τους στη Θεσσαλονίκη. Ερμηνευτική προσέγγιση στη σαρκοφάγο με την επί ναυσί μάχη της Θεσσαλονίκης (βιβλ. αρ. 6).
4η εβδομάδα: Ελληνικά πορτρέτα της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής περιόδου. Ο βαθμός εξάρτησή τους από τα πρότυπα της Ρώμης και οι ιδιαιτερότητές τους. Προβλήματα ταύτισης αυτοκρατορικών πορτρέτων. Τα πορτρέτα της Φαυστίνας της νεότερης (βιβλ. αρ. 8) και το γυναικείο πορτρέτο από το Ωδείο της Θεσσαλονίκης (βιβλ. αρ. 6 και 9).
5η εβδομάδα: Εισαγωγή στη γλυπτική της Μακεδονίας. Εμφάνιση, επιδράσεις, ιδιαιτερότητες. Εισαγωγές αττικών και μικρασιατικών έργων στη Μακεδονία. Συζήτηση με βάση τα άρθρα της βιβλιογραφίας αρ. 10 και 11.
6η εβδομάδα: To εργαστήριο της Βέροιας. Οι ελληνιστικές καταβολές του εργαστηρίου και η επίδρασή του στην ταφική τέχνη της Μακεδονίας των ρωμαϊκών χρόνων. Συζήτηση με βάση το άρθρο της βιβλιογραφίας αρ.12.
7η εβδομάδα: H Θεσσαλονίκη και η καλλιτεχνική της παραγωγή Ι. Συζήτηση για έργα παραδοσιακού τύπου. Εξάρτηση από την παραγωγή της Βέροιας και διαφορές από αυτήν. Έπιτύμβιες στήλες και ταφικά ανάγλυφα. Συζήτηση με βάση τα σχετικά λήμματα του Καταλόγου των γλυπτών του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης (βιβλ. αρ.6).
8η εβδομάδα: H Θεσσαλονίκη και η καλλιτεχνική της παραγωγή ΙI. Μεγάλα ταφικά ανάγλυφα. Συζήτηση με βάση τα σχετικά λήμματα του Καταλόγου των γλυπτών του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης (βιβλ. αρ. 6) και το άρθρο βιβιογραφία αρ.13).
9η εβδομάδα: H Θεσσαλονίκη και η καλλιτεχνική της παραγωγή ΙII. Κυκλικά ανάγλυφα με οικογενειακά πορτρέτα - μια πρωτότυπη κατηγορία γλυπτών. Συζήτηση με βάση τα σχετικά λήμματα του Καταλόγου των γλυπτών του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης (βιβλ. αρ. 6)και το άρθρο βιβιογραφία αρ.(βιβλ. αρ. 14).
10η εβδομάδα: Επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και συζήτηση σχετικά με τη μακεδονική γλυπτική και τις διαφορές της από την αντίστοιχη αττική παραγωγή.
11η εβδομάδα: H κ. Ελένη Παπαγιάννη, εκλεγμένη λέκτορας του Τμήματος, θα παρουσιάσει το θέμα "Μιμήσεις αττικών σαρκοφάγων σε άλλα ελληνικά εργαστήρια" και θα θέσει σχετικά ερτήματα (βιβλ. αρ. 15).
12η εβδομάδα: Η κ. Ναταλία Καζακίδη, δρ. αρχαιολογίας, θα παρουσιάσει το θέμα "Τιμητικοί ανδριάντες. Από την εμφάνισή τους έως τα ρωμαϊκά χρόνια" και θα θέσει σχετικά ερωτήματα (βιβλ. αρ. 16).
Λέξεις Κλειδιά
εργαστήρια γλυπτικής, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βέροια, πορτρέτα, ανάγλυφα, σαρκοφάγοι, ταφικά μνημεία, κλασικισμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Διαφάνειες
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρήση Power Point, αποστολή επιστημονικού υλικού (π.χ. άρθρων σε pdf) μέσω e-mail, χρήση του διαδικτύου για εύρεση βιβλιογραφίας.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | |||||
| Σεμινάρια | ✓ | ✓ | |||
| Άσκηση Πεδίου | ✓ | ✓ | |||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | ✓ | ✓ | |||
| Σύνολο |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
α) Γραπτή και προφορική άσκηση στην περιγραφή και ερμηνεία έργων γλυπτικής,β) Προφορική παρουσίαση επιστημονικών άρθρων, γ) Ερωτήσεις και συζήτηση μεταξύ φοιτητών και καθηγητή πάνω σε ειδικά προβλήματα, δ) Τελικός έλεγχος με γραπτές ερωτήσεις πάνω στους τρόπους προσέγγισης της ρωμαϊκής πλαστικής και τις διαφορές μεταξύ αττικής και μακεδονικής γλυπτικής.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
- Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Γ. Κοκκορού-Αλευρά, Δραστηριότητες των αττικών εργαστηρίων γλυπτικής την εποχή της ρωμαιοκρατίας, στο Α. Αλεξανδρή - Ι. Λεβέντη (επιμ.), Καλλίστευμα. Μελέτες προς τιμήν της Ο. Τζάχου-Αξεξανδρή (Αθήνα 2001) 319-348.
2. Κ. Fittschen, Über den Beitrag der Bildhauer in Athen zur Kunstproduktion im Römischen Reich, στο Στ. Βλίζος (επιμ.), Η Αθήνα κατά τη ρωμαϊκή εποχή, Μουσείο Μπενάκη Παράρτημα 4 (Αθήνα 2008) 325-336.
3. Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου, Η έρευνα της πλαστικής των ρωμαϊκών χρόνων στην Ελλάδα, στο Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου – Π. Καραναστάση –Δ. Δαμάσκος (επιμ.), Κλασική παράδοση και νεωτερικά στοιχεία στην πλαστική της ρωμαϊκής Ελλάδας (Θεσσαλονίκη 2012) 11-15.
4. G. Koch, Οι αττικές σαρκοφάγοι και η σημασία τους για την τέχνη της αυτοκρατορικής εποχής, στο Στεφανίδου-Τιβερίου κ.ά. ό.π. αρ. 3, 35-56.
5. Ε. Παπαγιάννη, Αττικές σαρκοφάγοι στη Θεσσαλονίκη: οι πρώιμες εισαγωγές και οι επιδράσεις στην τοπική παραγωγή, Εγνατία 12, 2008, 179-193.
6. Γ. Δεσπίνης – Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου – Εμμ. Βουτυράς, Κατάλογος γλυπτών του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Ι, ΙΙ, ΙΙΙ (Θεσσαλονίκη 1997, 2003, 2010).
7. Μ. Lagogianni-Georgakarakos, Die Grabdenkmäler mit Porträts aus Makedonien, CSIR 3, 1 (1998).
8. Ει. Χιώτη, Επιδράσεις του έκτου εικονιστικού τύπου της Φαυστίνας της νεότερης στα ιδιωτικά πορτρέτα του ελλαδικού χώρου, στο Στεφανίδου-Τιβερίου κ.ά. ό.π. αρ. 3, 513-522.
9. Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου, Γλυπτός «διάκοσμος» και αρχιτεκτονική λειτουργία. Το παράδειγμα του Ωδείου της Θεσσαλονίκης, στο: Γ. Κοκκορού-Αλευρά – Κ. Κοπανιάς (επιμ.), Μέθοδοι προσέγγισης και έρευνας της αρχαίας ελληνικής και ρωμαϊκής γλυπτικής, Πρακτικά Διεθνούς Ημερίδας, 1η Απριλίου 2004 (Αθήνα 2007) 93-108.
10. Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου, Δέκα αιώνες πλαστικής στη Μακεδονία, ΑΕΜΘ 20, 2006, 341-356.
11. Τh. Stefanidou-Tiveriou, «Art in the Roman Period, 168 BC–337 A.D.», στο: R.J. Lane Fox (επιμ.), Brill’s Companion to Ancient Macedon. Studies in the Archaeology and History of Macedon, 650 BC-300 AD. (Leiden, Boston 2011) 563-584 και fig.67-73.
13. Β. Αλλαμανή-Σουρή, Τα ανάγλυφα επιτύμβια μνημεία της Βέροιας από τον 1ο αι. π.Χ. έως τον 3ο αι. μ.Χ., στο Στεφανίδου-Τιβερίου κ.ά. ό.π. αρ. 3, 357-372.
13. Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου, Το μεγάλο ανάγλυφο του ιππέα από τη Θεσσαλονίκη στο: M. Τιβέριος – Π. Νίγδελης – Π. Αδάμ-Βελένη (επιμ.), Θρεπτήρια. Αρχαιολογικές και ιστορικές μελέτες για την αρχαία Μακεδονία [και σε αγγλική γλώσσα] (Θεσσαλονίκη 2012) 142-169.
14. Ch. Ioakimidou, Ein makedonisches Grabmedaillon aus Palatiano/Kilkis, στο H. von Steuben (επιμ.), Antike Porträts zum Gedächnis von Helga von Heintze (Möhnesee 1999) 203-214.
15. E. Papagianni, Der Eroten-Sarkophag Inv. 1248 des Archäologischen Museums in Thessaloniki, στο: G. Koch (επιμ.), Akten des Symposiums des Sarkophag-Corpus 2001, Marburg, 2.-7. Juli 2001, Sarkophag-Studien 3 (Mainz 2007) 187-192.
16. R. Krumeich, Formen der statuarischen Repräsentation römischer Honoranden auf der Akropolis von Athen im späten Hellenismus und in der frühen Kaiserzeit, στον τόμο: Στ. Βλίζος (επιμ.), Η Αθήνα κατά τη Ρωμαϊκή εποχή (Αθήνα 2008) 353-370.
Τελευταία Επικαιροποίηση
03-12-2013
