ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
| Τίτλος | ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ / LANGUAGE AND IDEOLOGY |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Sprache und Ideologie in der Literatur |
| Κωδικός | ΛΠ_ΧΕ_134 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 2ος / Μεταπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600000521 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Γλώσσα και Πολιτισμός στο Γερμανόφωνο Χώρο (2012-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 11
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Γλωσσολογία-Διδακτική | Υποχρεωτικό Επιλογής | Χειμερινό/Εαρινό | - | 9 |
| Λογοτεχνία-Πολιτισμός | Υποχρεωτικό Επιλογής | Χειμερινό/Εαρινό | - | 9 |
| Τίτλος | ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2015 – 2016 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Class ID | 600002571
|
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600002571
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Γερμανικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
• Εξοικείωση των φοιτητών με τα λογοτεχνικά κείμενα της θεματικής και με τις αντίστοιχες θεωρίες περί Ιδεολογίας και Γλώσσας
• εξοικείωση των φοιτητών με τα αφηγηματολογικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την αναπαράσταση του ιδεολογικού ζητήματος,
• ευαισθητοποίησή τους στην ανίχνευση της σχέσης μεταξύ γλώσσας και ιδεολογίας στο μυθοπλαστικό επίπεδο (λογοτεχνία) από τη μία και στο πραγματικό επίπεδο (πολιτικός λόγος) από την άλλη και ικανότητα για συσχέτιση των λογοτεχνικών κειμένων με τον πολιτικό λόγο
• ανάπτυξη της ερευνητικής ικανότητας
• ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των φοιτητών
• παρουσίαση (PPP) μιας επιστημονικής περιοχής του θέματος και συγγραφή επιστημονικής εργασίας
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα «γλώσσα και ιδεολογία στην λογοτεχνία» εντάσσεται στις πολιτισμικές σπουδές και με αφετηρία αυτής της διεπιστημονικής προσέγγισης στοχεύει στην ανάδειξη της σχέσης μεταξύ γλώσσας και ιδεολογίας στο μυθοπλαστικό επίπεδο της λογοτεχνίας, αλλά και στο πραγματικό επίπεδο του πολιτικού λόγου. Βασικό πεδίο έρευνας θα αποτελέσουν λογοτεχνικά κείμενα, στα οποία αντικείμενο πραγμάτευσης είναι το θέμα της γλώσσας και ιδεολογίας με τη γλώσσα ως μορφή στερεοποίησης ιδεολογημάτων, όπως για παράδειγμα στη νουβέλα Κασσάνδρα της Christa Wolf και στο μυθιστόρημα Wörterbuch της Jenny Erpenbeck. Οι μηχανισμοί που δρουν μεταξύ ιδεολογίας και γλώσσας θα αναλυθούν και θα ερμηνευθούν σε ένα πρώτο βήμα σε λογοτεχνικά κείμενα (ο κατάλογος εμπλουτίζεται με προτάσεις των φοιτητών/τριών) και πλαισιώνεται με θεωρίες περί Ιδεολογίας γενικότερα και περί Ιδεολογίας και Γλώσσας ειδικότερα. Πέρα από το μυθοπλαστικό επίπεδο η έρευνα θα επεκταθεί και σε μια πραγματική διάσταση στρέφοντας το ενδιαφέρον στον πολιτικό λόγο, και συγκεκριμένα σε ομιλίες πολιτικών και στη γλώσσα των ΜΜΕ, γεφυρώνοντας την εκάστοτε θεματική ενότητα της λογοτεχνίας με τον πολιτικό λόγο, όπως για παράδειγμα το λόγο του πολέμου η της γλώσσας του πολέμου (Kriegssprache) στη νουβέλα Κασσάνδρα από τη μία και στον πολιτικό λόγο περί πολέμου του Ιράκ από την άλλη.
Λέξεις Κλειδιά
Γλώσσα, Ιδεολογία, λογοτεχνία, πολιτικός λόγος
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | |||||
| Σεμινάρια | |||||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | |||||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | |||||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | |||||
| Σύνολο |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Οι φοιτητές έχουν ενεργό ρόλο στο μάθημα και η τελική αξιολόγηση της επίδοσής τους διαμορφώνεται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια: α) την προφoρική παρουσίαση σεμιναριακής εργασίας ενώπιον του διδάσκοντος και των συμφοιτητών τους, β) την υποβολή της εργασίας αυτής σε γραπτή μορφή γ) την όλη συμμετοχή τους στο μάθημα.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Βιβλιογραφία:
Agamben, Giorgio: Kindheit und Geschichte. Frankfurt am Main, Suhrkamp:2004
Beyer, Marcel: Flughunde. Frankfurt am Main, Suhrkamp:1996
Eagleton, Terry: Ideologie. Eine Einführung. Stuttgart, Metzler:2000
Eco, Umberto: Semiotik und Philosophie der Sprache. München, Fink:1985
Erpenbeck, Jenny: Wörterbuch. Frankfurt am Main, Eichborn:2004
Georgopoulou, Eleni: Antiker Mythos in Christa Wolfs Medea. Stimmen und Evjenia Fakinus Das siebte Gewand. Die Literarisierung eines Kultur-Prozesses. Köln, Romiosini: 2001
Georgopoulou, Eleni: „Kriegssprache“ – Ein Vergleich zwischen der Sprache in Christa Wolfs Kassandra und in der öffentlichen Debatte um den Irak-Angriff. In: Butulussi, Eleni/Karagiannidou, Evangelia/Zachu, Katerina (eds.) (2005): Sprache und Multikulturalität. Festschrift für Professor Käthi Dorfmüller-Karpusa. Thessaloniki: University Studio Press: 139-150
Harris, Nigel: Die Ideologien in der Gesellschaft. Eine Untersuchng über Entstehung, Wesen und Wirkung. München, Beck:1970
Kilian, Jörg/Niehr, Thomas und Schiewe, Jürgen: Sprachkritik. Ansätze und Methoden der kritischen Sprachbetrachtung. Berlin/New York, De Gruyter:2010
Lakoff, George und Wehling, Elisabeth: Auf leisen Sohlen ins Gehirn. Politische Sprache und ihre heimliche Macht. Heidelberg, Carl-Auer:2009
Lanthimos, Yorgos: Dogtooth / Κυνόδοντας. Feel good Entertainment, Greece:2009
Marx, Friedhelm und Schöll, Julia (Hg.): Wahrheit und Täuschung. Beiträge zum Werk Jenny Erpenbecks. Reihe Poiesis. Standpunkte zur Gegenwartsliteratur (Hg. von Friedhelm Marx); Bd. 11. Wallstein:2014
Straßner, Erich: Ideologie – Sprache – Politik. Grundfragen ihres Zusammenhangs. Tübingen, Max Niemeyer Verlag: 1987
Tepe, Peter: Ideologie. Berlin/Boston, De Gruyter:2012
Weidtmann, Niels und Evers, Dirk (Hg.): Konstruktion und Wirklichkeit. Virtualität, Vergessen, Künstliches Bewusstsein, Autobiographische Erinnerung, Emotionen. Münster, LIT Verlag:2011
Wolf, Christa: Kassandra. Luchterhand:2004
Wolf, Christa: Medea. Stimmen. München, DTV:2001
Τελευταία Επικαιροποίηση
16-07-2015
