Σύγχρονα Θέματα Διεθνούς Πολιτικής

Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές: θα έχουν πλήρη εικόνα των βασικών παραμέτρων που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις στη σύγχρονη εποχή. θα γνωρίζουν και θα μπορούν να αναλύσουν τον τρόπο συμερπιφοράς των μεγάλων δρώντων στη διεθνή σκηνή. θα μπορούν να συγκρίνουν τις πολιτικές και θέσεις των κρατών στις διεθνείς σχέσεις βάσει των συμφερόντων τους θα έχουν βελτιώσει την ικανότητά τους να αναζητήσουν, προετοιμάσουν και συντάξουν μια ολοκληρωμένη επιστημονική εργασία.

Το μάθημα εξετάζει την σημερινή διεθνή πολιτική κατάσταση υπό το πρίσμα ορισμένων σημαντικών γεωπολιτικών και οικονομικών εξελίξεων. Ο στόχος του μαθήματος, που λειτουργεί υπό μορφή σεμιναρίου, είναι να επιτρέψει στους φοιτητές να εμβαθύνουν τις γνώσεις τους και να αναλύσουν τις κύριες παραμέτρους των διεθνών σχέσεων σήμερα. Το μάθημα δίνει έμφαση στην ανάλυση της πολιτικής, οικονομικής και πολιτικής κατάστασης των βασικών παικτών της διεθνούς σκηνής και στις σχέσεις που διαμορφώνονται μεταξύ τους καθώς και στις επιπτώσεις των σχέσεων αυτών σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο. Κατά τη διάρκεια της φετεινής χρονιάς, το μάθημα θα περιλάβει 3 χωριστές ενότητες: • Α. Όπως κάθε χρόνο την εξέταση ορισμένων περιφερειών με ιδιαίτερη σημασία για τον Έλληνα μελετητή o Μέση Ανατολή o O ρωσικός κόσμος o Κίνα • Β. Κατά την διάρκεια των φετεινών παραδόσεων θα δοθεί έμφαση στην αφρικανική ήπειρο. Ειδικότερα θα εξετασθούν τα μεγάλα ζητήματα που εμποδίζουν ή θα επιτρέψουν την ανάπτυξη της Αφρικής. Στο πλαίσιο αυτό θα συζητηθούν ειδικότερα (και όχι μόνο στο πλαίσιο της Αφρικής) τα εξής μεγάλα διεθνή θέματα: o Οι μεγάλες μάστιγες του αναπτυσσόμενου κόσμου (AIDS, η επανεμφάνιση ή διατήρηση παλαιών ασθενειών – φυματίωση, ηπατίτις, τέτανος, ελονοσία, λιμοί) και οι αναπτυξιακές τους επιπτώσεις o Απερήμωση και επιπτώσεις στην ανάπτυξη. Οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες o Διάλυση κρατών (failed states) o Μετακινήσεις πληθυσμών. Πρόσφυγες και μετανάστες – βασικές έννοιες και πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. • Γ. Θα λάβουν χώρα τρεις παραδόσεις για τα εξής θέματα: • Οι εξελίξεις της παγκόσμιας διάσκεψης για το κλίμα (CoP 21) του Παρισιού (30/11-11/12/2015). • Βασικές έννοιες σχετικά με τα διεθνή κείμενα προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου • Βασικές έννοιες σχετικά με το δίκαιο της θάλασσας • Θεματικές ενότητες για το ακαδημαϊκό έτος 2015-16 Μάθημα 1. Εισαγωγή. Τι σημαίνει διεθνής πολιτική στον 21ο αιώνα • Η διεθνής πολιτική στον 21ο αιώνα. Από το τέλος της ιστορίας και την Αμερικανική μονοκρατορία στον ‘αναρχικό’ κόσμο. • Έθνη, κράτη, θρησκείες, οικονομία στην διεθνή πολιτική. • Ο πόλεμος – ένα παρωχημένο εργαλείο ή η ειρήνη με άλλο τρόπο; • Το δικαίωμα στην ανθρωπιστική παρέμβαση • Ο ρόλος των περιφερειακών οργανισμών στην διαμόρφωση των διεθνών σχέσεων Μάθημα 2. Η Μέση Ανατολή. • Η σύγχρονη Μέση Ανατολή: Ισραηλο-αραβικές διενέξεις. • Το Ισλάμ και οι διαιρέσεις του (Σουνίτες-Σιίτες), • Δημοκρατία, κοσμικό κράτος και Ισλάμ. Μάθημα 3. Η Ρωσία και η Ευρασία • Η Ρωσία και ο ρωσικός κόσμος • Ουκρανία και Ρωσία • Δημοκρατία, ημιδημοκρατία, δικτατορία στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης • Ο ρόλος των ενεργειακών πρώτων υλών στη διεθνή πολιτική. Μάθημα 4. Ο κινεζικός αιώνας; • Η άνοδος της Κίνας στη διεθνή σκηνή. • Καπιταλισμός και μονοκομματικό σύστημα. • Η κινεζική ενδοχώρα. • Γεωπολιτική διάσταση της κινεζικής ηγεμονίας. Μάθημα 5. Η Αφρική: ιστορικό πλαίσιο • Η Αφρική ως ιδιαίτερη περίπτωση. Η κληρονομία της αποικιοκρατίας και η αδυναμία δημιουργίας εθνικών κρατών • Πολυκομματική δημοκρατία και φυλετικές διαφορές (tribalism). Η κυριαρχία του μονοκομματισμού • Τα διαλυμένα κράτη (failed states) και οι συνέπειές τους στις διεθνείς σχέσεις Μάθημα 6. Η «απανάπτυξη» της Αφρικής • Οι πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της αποικιοκρατίας • Η παγκοσμιοποίηση και οι επιπτώσεις στην αφρικανική γεωργική παραγωγή • Η ενέργεια – εργαλείο ανάπτυξης για την Αφρική; Μάθημα 7. Αναπτυξιακές μάστιγες της Αφρικής • AIDS • Ασθένειες του αναπτυσσόμενου κόσμου • Οι αφρικανικοί λιμοί • Οι πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις στις διεθνείς σχέσεις Μάθημα 8. Αλλαγή του κλίματος και απερήμωση στην Αφρική • Ανθρωπογενείς και φυσικές μεταβολές του κλίματος (τα παραδείγματα της Σαχαρικής επέκτασης και της μείωσης των τροπικών δασών) • Περιβαλλοντικοί πρόσφυγες • Οι διεθνείς επιπτώσεις της μετακίνησης πληθυσμών • Τυπολογία των διεθνών μετακινήσεων πληθυσμών o Πρόσφυγες και μετανάστες o Η διεθνής προστασία των προσφύγων – η Σύμβαση της Γενεύης Μαθήματα 9-10: Η αλλαγή του κλίματος σε παγκόσμιο επίπεδο • Η ανθρώπινη επέμβαση στο παγκόσμιο κλίμα – οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος στη διεθνή πολιτική • Οι διεθνείς προσπάθειες αντιμετώπισης του φαινομένου o Η διάσκεψη του Κυότο o Το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ • CoP21. Η τελευταία ευκαιρία; Μαθήματα 11-12. Η Διεθνής Προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου • Τα δικαιώματα του ανθρώπου. Τυπολογία • Η γένεση της διεθνούς προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου • Τα βασικά κείμενα. o Η Οικουμενική Διακήρυξη των δικαιωμάτων του Ανθρώπου o Το Διεθνές Σύμφωνο για τα Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα o Το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά και Κοινωνικά Δικαιώματα o Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου o Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. • Δικαστική προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου: τα διεθνή δικαστήρια και ο ρόλος τους • Το διεθνές ποινικό δίκαιο – εγκλήματα πολέμου, γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας Μάθημα 13. Εισαγωγή στο Δίκαιο της Θάλασσας • Βασικές έννοιες • Δίκαιο της θάλασσας και Ελλάδα

διεθνής πολιτική, διεθνείς οργανισμοί, διεθνείς σχέσεις

04-11-2015