ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
| Τίτλος | ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ / THE DEVELOPMENT OF METACOGNITIVE COMPETENCES IN THE TEACHING AND LEARNING OF FOREIGN LANGUAGES |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Entwicklung metakognitiver Kompetenzen im Fremdsprachenunterricht |
| Κωδικός | ΑΚ0221 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600014136 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 5
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Χειμερινή | - | 6 |
| Τίτλος | ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2017 – 2018 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Class ID | 600098971
|
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600098971
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
- eLearning (Moodle):
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
- ΓΕΡ101 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ι
- ΓΕΡ201 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙΙ
- ΓΕΡ301 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙΙΙ
- ΓΕΡ401 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙV
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και φοιτήτριες θα
• γνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά της μεταγνώσης/των μεταγνωστικών στρατηγικών και θα κατανοούν τον ρόλο τους στον σχεδιασμό μαθημάτων
• έχουν εξασκηθεί στην έρευνα πεδίου
• έχουν ευαισθητοποιηθεί σε μεθοδολογικά και πρακτικά ζητήματα που μπορεί να προκύψουν από την εμπλοκή του ερευνητή/της ερευνήτριας στο πεδίο που μελετά
• έχουν εξασκηθεί στην ανάλυση και την ερμηνεία ερωτηματολογίων
• είναι σε θέση να αναζητούν και να βρίσκουν την απαραίτητη βιβλιογραφία με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων με λέξεις κλειδιά από βάσεις δεδομένων με τη χρήση Η/Υ
• είναι σε θέση να κάνουν αιτιολογημένες διδακτικές παρατηρήσεις με βάση τη θεωρία που διδάχτηκαν και την ανάλυση μαθήματος που διεξήγαγαν
• είναι σε θέση να κάνουν παρουσιάσεις χρησιμοποιώντας διάφορα μέσα και τεχνικές παρουσίασης
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Ομαδική εργασία
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα επικεντρώνεται στις μεταγνωστικές στρατηγικές που συμβάλλουν στην ανάπτυξη και καλλιέργεια της σκέψης και της γλωσσικής επίγνωσης στο μάθημα της ξένης γλώσσας. Σύμφωνα με την Ευκλείδη-Κωσταρίδου (1997: 298) όταν μιλάμε για μεταγνωστικές στρατηγικές, τότε πρόκειται για την ενσυνείδητη εφαρμογή γνωστικών στρατηγικών και κριτηρίων ορθότητας της γνώσης καθώς και στρατηγικών που διευκολύνουν την αυτο-παρακολούθηση και αυτο-διόρθωση σε ενέργειες λύσης προβλημάτων. Η διδασκαλία μεταγνωστικών στρατηγικών οδηγεί σε θεαματικά αποτελέσματα. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι η μάθηση βελτιώνεται (πρβλ. Scruggs et al.) όταν εφαρμόζονται μεταγνωστικές στρατηγικές. Μέσω της διδασκαλίας μεταγνωστικών στρατηγικών, οι μαθητές/τριες αποκτούν επίγνωση των δυνατοτήτων και των αδυναμιών τους, παρεμβαίνοντας στη βελτίωση της γνωστικής τους προσπάθειας, και γίνονται ανεξάρτητοι και αυτορρυθμιζόμενοι στη μάθησή τους (πρβλ. Μαστροθανάσης 2015: 7). Οι μεταγνωστικές δεξιότητες αποτελούν και στη Διδακτική της Πολυγλωσσίας τον πυρήνα της αυτορρυθμιζόμενης και της επιτυχημένης διά βίου μάθησης. Με αυτές τις δεξιότητες μπορούν να οργανωθεί η μάθηση των ξένων γλωσσών και να τεθούν οι βάσεις για αποτελεσματικότερη εκμάθηση και άλλων γλωσσών. Η γλωσσική επίγνωση και η επίγνωση του προσωπικού τρόπου μάθησης των μαθητών/τριών οδηγεί τους μαθητές/τριες στην διερεύνηση των γνώσεων και δεξιοτήτων που ήδη υπάρχουν και στην επέκτασή τους και σε άλλες γλώσσες (πρβλ. Καραγιαννίδου 2006: 27).
Μετά από μια εισαγωγή στο υπάρχον μεταγνωστικό μοντέλο του Flavell (1979), στο πρώτο μέρος του σεμιναρίου θα αναλυθούν οι στόχοι, οι προϋποθέσεις και οι βασικές διαδικασίες της μεταγνώσης. Επίσης θα επιχειρηθεί η διάκριση μεταξύ της έννοιας των στρατηγικών μάθησης και των μεταγνωστικών στρατηγικών.
Στο δεύτερο μέρος του σεμιναρίου θα πειραματιστούν οι ίδιοι οι φοιτητές/τριες με μικρές έρευνες πεδίου. Με μεθοδολογικό εργαλείο το ερωτηματολόγιο που κατασκεύασαν οι Pintrich, Smith, Garcia και ΜcKeachie (1991) και το οποίο προσαρμόζεται στο περιεχόμενο επιμέρους σχολικών μαθημάτων, θα επιχειρήσουν να καταγράψουν τις μεταγνωστικές στρατηγικές που χρησιμοποιούν οι μαθητές/τριες όταν μελετούν και λύνουν ασκήσεις στην τάξη. Κάθε προσπάθεια παρέμβασης στο γνωστικό ή μεταγνωστικό επίπεδο, ώστε το άτομο να εφαρμόσει διάφορες στρατηγικές ελέγχου των γνωστικών διαδικασιών και του εαυτού του, προϋποθέτει καταγραφή και ενημερότητα των τρόπων με τους οποίους το άτομο μαθαίνει (πρβλ. Ευκλείδη-Κωσταρίδου 1997: 298). Το παραπάνω ερωτηματολόγιο καταγράφει μεταγνωστικές στρατηγικές που αφορούν την αυτορρύθμιση, το χρόνο και το περιβάλλον της μελέτης, τη ρύθμιση της προσπάθειας, τη μάθηση σε ομάδα με άλλους/ες μαθητές/τριες και τους τρόπους εξεύρεσης βοήθειας. Ως εργαλείο αναστοχασμού αποτελεσματικής μάθησης θα δώσει πληροφορίες για τις μεταγνωστικές στρατηγικές αλλά και τα κίνητρα και αισθήματα που βιώνει ο/η μαθητής/τρια κατά τη μάθηση και τη χρήση της γλώσσας. Για την αναζήτηση και διερεύνηση των μεταγνωστικών στρατηγικών θα εφαρμοστεί η έρευνα πεδίου, αφού θα διενεργηθεί στο φυσικό περιβάλλον των μαθητών/τριών (σχολεία). Συγκεκριμένα η ανάλυση και αξιολόγηση των μεταγνωστικών στρατηγικών που κάνουν χρήση οι μαθητές/τριες στο μάθημα της ξένης γλώσσας θα πραγματοποιηθεί βάσει κλίμακας ανίχνευσης και καταγραφής, προκειμένου να εξαχθούν αποτελέσματα σχετικά με τη χρήση αποτελεσματικών μεταγνωστικών στρατηγικών στο μάθημα των Γερμανικών ως δεύτερης ξένης γλώσσας.
Τέλος, οι φοιτητές/τριες σε μικρές ομάδες θα αναλύσουν τα ερωτηματολόγια σύμφωνα με τη θεωρία του πρώτου μέρους του μαθήματος, ώστε να παρουσιάσουν την ανάλυση στο σεμινάριο. Επίσης θα συνοψίσουν τα συμπεράσματα της εργασίας τους και θα κάνουν προτάσεις εφαρμογής της θεωρίας και των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους σε επιμέρους τομείς της εκπαίδευσης εκπαιδευτικών.
Λέξεις Κλειδιά
μεταγνωστικές στρατηγικές, αυτο-παρακολούθηση, αυτο-διόρθωση, αυτορρύθμιση μεταγνωστικά μοντέλα, ερωτηματολόγια, έρευνα πεδίου, αναστοχασμός, επίγνωση
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Ερωτηματολόγια
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρησιμοποιείται η πλατφόρμα Moodle:
α) Γίνονται ανακοινώσεις που αφορούν όλη την τάξη
β) Ο/Η διδάσκων/ουσα ανεβάζει επιπρόσθετο υλικό που χρησιμοποιεί με τους φοιτητές σε συμβατική μορφή ή σε μορφή power point
γ) Στέλνει ομαδικά ηλεκτρονικά μηνύματα στις επί μέρους ομάδες
δ) Ανεβάζει επιστημονικά κείμενα που θα πρέπει να μελετηθούν
ε) Δίνει οδηγίες σχετικά με την εμπειρική έρευνα
στ) Δέχεται τις ενδιάμεσες εργασίες, τις οποίες διορθώνει και επιστρέφει με παρατηρήσεις στους φοιτητές/τριες
ζ) Γίνονται οι έλεγχοι πλαγιαρισμού των εργασιών των φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Σεμινάρια | 39 | 1,6 | ✓ | ||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 40 | 1,6 | ✓ | ||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 40 | 1,6 | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 31 | 1,2 | ✓ | ||
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Ο τελικός βαθμός προκύπτει από τους επιμέρους βαθμούς στα παρακάτω τρία μέρη που συνυπολογίζονται κατά 1/3. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο/η φοιτητής/τρια να έχει κατοχυρώσει τουλάχιστον το βαθμό πέντε (5) σε κάθε μέρος:
• παρουσία και ενεργή συμμετοχή στο σεμινάριο (1/3 του βαθμού),
• παρουσίαση εμπειρικής εργασίας σε ομάδες (1/3 του βαθμού),
• γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (1/3 του βαθμού).
Παρέχεται η δυνατότητα στους/στις φοιτητές/τριες, κατόπιν συνεννόησης με το/τη διδάσκοντα/ουσα, να συγγράψουν πρόσθετα ατομική γραπτή επιστημονική εργασία, που αντιστοιχεί σε επιπλέον 3 (τρία) ECTS. Στην περίπτωση αυτή δηλώνουν και το αντίστοιχο μάθημα εμβάθυνσης.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
• Γωνίδα, E. (1994): Παραγωγικός και επαγωγικός διαλογισμός σε διαφορετικά επίπεδα σκέψης: Γνωστικές και μεταγνωστικές διαστάσεις. Διδακτορική διατριβή. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ψυχολογίας
• Flavell, J. (1979): Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist 34, 906-911
• Καραγιαννίδου, Ευαγγελία (2006): Διδασκαλία και εκμάθηση της Γερμανικής ως δεύτερης ξένης γλώσσας στο Δημοτικό με βάση τη Διδακτική της Πολυγλωσσίας. Σε: Παιδαγωγική Επιθεώρηση 42/2006, 23-41 (και σε https://ojs.lib.uom.gr/index.php/paidagogiki/article/view/6937/6966, τελευταία πρόσβαση 20.12.2016)
• Κουτσελίνη, Μ. (1995): Μεταγνώση: Η έννοια και η διδασκαλία της Νέας Παιδείας, 74, 48-56
• Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (1997/2011): Ψυχολογία της σκέψης. Πεδίο
• Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (2005/2011): Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο
• Μαστροθανάσης, Κ./Κατσιφή-Χαραλαμπίδου, Σ./Ζουγανέλη, Α. (2015): Παρεμβατικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη της μεταγνώσης στο γραπτό λόγο. Οδηγός εκπαιδευτικού και διδακτικό υλικό. Λιβαδειά: Σύγχρονη Έκφραση
• Pintrich, P./Smith, D.A.F./Garcia, T. & McKeachie, W.J. (1991): A manual for the use of the Motivated Strategies for Learning Quesionnaire (Technical Report). The Regents of the University of Michigan
• Settinieri, J./Demirkaya, S./Feldmeier, A./Nazan, G.-K. & Riemer, C. (2014): Empirische Forschungsmethoden für Deutsch als Fremd- und Zweitsprache: eine Einführung. Paderborn: Schöningh, S. 15-28, 103-121, 123-134 u. 147-163
• Scruggs, T./Mastropieri, M./;Monson, J. & Jorgenson, C. (1985): "Maximizing what gifted students can learn: Recent findings of learning strategy research." Gifted Child Quarterly, 29(4), 181-185
• Trim, John/North, Brian/Coste, Daniel (2001): Gemeinsamer europäischer Referenzrahmen für Sprachen: lehren, lernen, beurteilen. In Zusammenarbeit mit Joseph Sheils. Übersetzung des „Common European Framework of Reference“ von Jürgen Quertz in Zusammenarbeit mit Raimund Schieß und Ulrike Sköries sowie Günther Schneider (Skalen). Berlin, München: Langenscheidt-Klett
Τελευταία Επικαιροποίηση
20-06-2017
