Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν να αποκτήσουν:
- Oικείωση με το περιεχόμενο της πίστεως, τη ζωή και τα μνημεία λόγου και τέχνης του πολιτισμού της Εκκλησίας.
- Κατανόηση των Προλεγoμένων στη Δογματική της Ορθοδόξου Εκκκλησίας.
- Απόκτηση βασικών γνώσεων του περιεχομένου της ορθοδόξου πίστεως, με κέντρο την Τριαδολογία, τη Χριστολογία – Εκκλησιολογία, σε διαχρονία και συγχρονία με τον τρόπο ζωής της εκκλησιαστικής κοινότητας.
- Σύνδεση της Δογματικής οργανικά και άρρηκτα με τη βιβλική μαρτυρία και την πατερική παράδοση, με το ήθος και τη λατρεία, με τη θεωρία και την πράξη της Εκκλησίας.
- Ικανότητα σύνθεσης του περιεχομένου της πίστεως της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τα δεδομένα και τις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου.
Περιεχόμενο Μαθήματος
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ:
Εισαγωγικά στη Δογματική της Ορθοδόξου Εκκλησίας και ακριβής έκθεση του περιεχομένου της ορθόδοξης πίστεως με την παρουσίαση και ερμηνεία των κυριοτέρων δογμάτων της: Θεολογία-Τριαδολογία, Κοσμολογία, Ανθρωπολογία, χριστολογικό δόγμα και οι σωτηριολογικές του προεκτάσεις, Πνευματολογία, Εκκλησιολογία, η περί μυστηρίων διδασκαλία, εσχατολογική προοπτική και τελείωση.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ:
1) Ερμηνευτικές αρχές και προϋποθέσεις, θεολογικά κριτήρια και κλειδιά της Δογματικής της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας. Σύνδεση Θεολογίας, Κοσμολογίας και Ανθρωπολογίας (Θεός: κόσμος - άνθρωπος).
2) Περιεχόμενο και ιστορική επισκόπηση του ορθοδόξου δόγματος και της Δογματικής της Ορθοδόξου Εκκλησίας μέχρι σήμερα. Έννοια, πηγές, διαμόρφωση και ουσία του ορθοδόξου δόγματος.
3) Η διπλή θεολογική μέθοδος των Ελλήνων Πατέρων και οι συνέπειες εφαρμογής της. Επιστημονική θεολογία και χαρισματική θέωση-εμπειρική θεολογία.
4) Προλεγόμενα στη θεολογική γνωσιολογία. Ο Ένας συγχρόνως και τριαδικός Θεός.
5) Ενώσεις και διακρίσεις στην Αγία Τριάδα. Διάκριση ουσίας και ενεργειών του Θεού. Η ενεργειακή σχέση Θεού και κτίσης-ανθρώπου.
6) Δημιουργία εκ του μη όντος. Κτιστό και άκτιστο. Το κατ’ εικόνα και το καθ’ ομοίωσιν του ανθρώπου.
7) Ερμηνεία του προπατορικού αμαρτήματος και οι συνέπειές του στην κτίση και τον άνθρωπο. Η Τριαδολογία, η Χριστολογία και η Εκκλησιολογία στην πατερική παράδοση και τη σύγχρονη θεολογική σκέψη.
8) Το Μυστήριο της ένσαρκης Οικονομίας και ο σκοπός της Ενανθρώπησης.Χριστολογία και Aνθρωπολογία. Θεάνθρωπος, ο αυθεντικός άνθρωπος.
9) Οι πρώτες χριστολογικές αιρέσεις, η αντιμετώπισή τους και ο τρόπος ενώσεως των δύο φύσεων στο πρόσωπο του Χριστού. Το χριστολογικό δόγμα της Χαλκηδόνας.
10) Συνέπειες της υποστατικής ενώ¬σεως των δύο φύσεων του Χριστού. Θεοτόκος και ορθόδοξο δόγμα. Τα δύο φυσικά θελήματα και οι δύο φυσι¬κές ενέργειες του Χριστού.
11) Η εν Χριστώ ανακαίνιση της ανθρώπινης φύσεως. Ο ανακαινισμός του όλου ανθρώπου ως τριαδική ενέργεια. Δημιουργία - Εκκλησία - Βασιλεία. Η Εκκλησία σώμα Χριστού.
12) Το Άγιο Πνεύμα και η Εκκλησία. Το αλάθητο και τα όρια της Εκκλησίας. Τα χαρίσματα, τα λειτουργήματα και η θεσμική οργάνωση της Εκκλησίας. Η Εκκλησία ως χαρισματικό σώμα.
13) Τα μυστήρια της Εκκλησίας ως μέσα και τρόπος ανακαινισμού, θεραπείας και σωτηρίας του ανθρώπου ή λόγος Περί της εν Χριστώ ζωής του κόσμου. Η ενότητα της Εκκλησίας στη θεία Ευχαριστία και τον επίσκοπο. Ιστορία και έσχατα. Εσχατολογική προοπτική και τελείωση (παράδεισος και κόλαση).
Λέξεις Κλειδιά
Δόγμα, γνώση Θεού, Θεολογία, Τριαδολογία, Κοσμολογία, Ανθρωπολογία, Χριστός, χριστολογικό δόγμα, Σωτηρία, Θεία Οικονομία, Εκκλησία, Άγιο Πνεύμα, χαρισματικό σώμα, Μυστήρια, Θεία Ευχαριστία, Έσχατα
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Bιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Β. Τσίγκου, Δογματική της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εκδ. Ostracon, Θεσσαλονίκη 2017.
Β. Τσίγκου, Περιχώρησις. Θεολογικό περιεχόμενο του όρου και οι εφαρμογές του κατά τη Δογματική της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εκδ. Ostracon, Θεσσαλονίκη 2015
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Β. Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
- Ν. Ματσούκα, Δογματική και Συμβολική Θεολογία Β´. Έκθεση της ορθόδοξης πίστης σε αντιπαράθεση με τη δυτική Χριστιανοσύνη, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 41996 (ανατ. 2009).
- Ν. Ματσούκα, Δογματική καί Συμβολική Θεολογία Γ´, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 2005.
- Ν. Ματσούκας, Δογματική καί Συμβολική Θεολογία Α´, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη, 2004.
- Ι. Ρωμανίδης, Δογματική καί Συμβολική Θεολογία τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας, τόμος Α´, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 2004.
- Β. Τσίγκος, Ὁ ἀνακαινισμός τοῦ ἀνθρώπου κατά τή δογματική διδασκαλία τοῦ ἁγίου Συμεών τοῦ Νέου Θεολόγου, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 22009.
- Β. Τσίγκος, Προλεγόμενα στή θεολογική γνωσιολογία, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 2010.
- Β. Τσίγκος, Περιχώρησις. Θεολογικό περιεχόμενο τοῦ ὅρου καί οἱ ἐφαρμογές του κατά τή Δογματική τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, εκδ. Ostracon Publishing, Θεσσαλονίκη 2015.
- Β. Τσίγκος,Χάρισμα καί θεσμός στήν περί Ἐκκλησίας διδασκαλία τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου, ἐκδ. Ostracon Publishing, Θεσσαλονίκη 2016.
- Χ. Σταμούλης, Κάλλος το άγιον. Προλεγόμενα στη φιλόκαλη αισθητική της Ορθοδοξίας, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 22005.
- Ν. Ξεξάκης, Ὀρθόδοξος Δογματική: Προλεγόμενα εἰς τήν Ὀρθόδοξον Δογματικήν, ἐκδ. Ἔννοια, 2006, Ἀθήνα.
- Δ. Τσελεγγίδης, Ὀρθόδοξη θεολογία καί ζωή. Μελέτες Συστηματικῆς Θεολογίας, ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 2005.