Συγκριτική Πολιτική

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές: Θα διαθέτουν μια καλή επισκόπηση της βιβλιογραφίας στο υπό εξέταση υποπεδίο της Συγκριτικής Πολιτικής αλλά και, γενικότερα σε άλλες θεματικές Έχουν αποκτήσει εξελιγμένη γνώση των ερευνητικών ερωτημάτων, των μεθοδολογικών προσεγγίσεων και εξηγήσεων και μεθοδολογικές και αναλυτικές ικανότητες σύγκρισης των πολιτικών συστημάτων. Θα έχουν ενσωματώσει τις βασικές προϋποθέσεις ανάγνωσης και κατανόησης επιστημονικών άρθρων και θα μπορούν να προετοιμάσουν και να επεξεργασθούν μια ολοκληρωμένη πρωτότυπη επιστημονική εργασία. Θα είναι ικανοί να κατανοούν, αναλύουν και συγκρίνουν τα βασικά χαρακτηριστικά των πολιτικών συστημάτων, να συσχετίζουν και να διακρίνουν τα βασικά από τα δευτερεύοντα στοιχεία ενός πολιτικού συστήματος.

Βασικός στόχος του μαθήματος είναι να προσφέρει μια αναλυτική θεωρητική, μεθοδολογική και εμπειρική προσέγγιση στο γνωστικό αντικείμενο της συγκριτικής πολιτικής. Το σεμινάριο χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο επικεντρώνεται σε μεθοδολογικά ζητήματα. Έμφαση δίνεται στην εξοικείωση των φοιτητών με την συγκριτική μέθοδο, αλλά και συνολικότερα με την έννοια της επιστήμης στην κοινωνική επιστήμη. Επίσης, θα παρουσιαστούν αναλυτικά οι βασικές θεωρίες και σχολές συγκριτικής πολιτικής. Η συγκριτική πολιτική είναι κλάδος της πολιτικής επιστήμης που αναπτύχθηκε ιδιαίτερα κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Υπό αυτό το πλαίσιο, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στις διαλέξεις στην κατανόηση της συστατικής αντινομίας της συγκριτικής πολιτικής προσέγγισης. Αυτή έγκειται στην προσπάθεια συνάρθρωσης μιας χαρτογράφησης των ιδιαίτερων πολιτικών δομών, λόγων και πρακτικών που παρατηρούνται σε διαφορετικές χώρες, γεωγραφικές περιοχές και κουλτούρες, από τη μία, με την επεξεργασία ενός συνεκτικού εννοιολογικού οπλοστασίου με καθολική εγκυρότητα που θα επιτρέπει την από κοινού ερμηνεία των ποικίλων σχέσεων ανάμεσά τους, από την άλλη. Επιπλέον, θα γίνει μνεία στις σύγχρονες προσπάθειες διευθέτησης των ερευνητικών δυσκολιών που προκύπτουν από αυτήν την αντινομία. Στο πρώτο μέρος των διαλέξεων οι φοιτητές διδάσκονται και για τον τρόπο σύνταξης μιας επιστημονικής εργασίας με έμφαση στην έννοια της υπόθεσης εργασίας και τον τρόπο διατύπωσής της καθώς και στη σημασία της οργάνωσης του επιστημονικού έργου του φοιτητή. Με άξονα το θεωρητικό και μεθοδολογικό σχεδιασμό που θα αποκτήσουν οι συμμετέχοντες, στο δεύτερο μέρος του μαθήματος προσεγγίζουμε σειρά θεματικών ενοτήτων, οι οποίες εντάσσονται στο γνωστικό αντικείμενο της συγκριτικής πολιτικής. Θα διερευνήσουμε πάντα υπό συγκριτική οπτική τα αυταρχικά καθεστώτα, τα δημοκρατικά καθεστώτα και τις θεωρίες εκδημοκρατισμού, τη σημασία του θεσμικού πλαισίου στις δημοκρατίες. Έμφαση δίνεται στα κομματικά συστήματα και πολιτικά κόμματα τόσο της Δυτικής και Νότιας Ευρώπης, όσο και αναδυόμενων δημοκρατιών. Παρουσιάζονται τα εκλογικά συστήματα και οι επιδράσεις του θεσμικού πλαισίου στη ψήφο και στη συμμετοχή στις εκλογές. Σειρά διαλέξεων επικεντρώνεται σε ζητήματα πολιτικής κουλτούρας, με έμφαση τη θεωρία του κοινωνικού κεφαλαίου και της έννοιας του εκσυγχρονισμού. Μια άλλη θεματική ενότητα είναι αυτή της πολιτικής συμμετοχής με έμφαση στα (νέα) κοινωνικά κινήματα. Τέλος, προσεγγίζεται η έννοια της διακυβέρνηση σε συγκριτική διάσταση. Θεματικές ενότητες Α’ κύκλος διαλέξεων: εισαγωγή στο αντικείμενο και μεθοδολογικά θέματα 1. Εισαγωγή στο αντικείμενο της Συγκριτικής Πολιτικής. Τα θεμέλια της κοινωνικής επιστήμης. Η θεωρία στην κοινωνική επιστήμη H πορεία διαμόρφωσης του πεδίου της συγκριτικής πολιτικής. Ιστορική επισκόπηση. Παρουσίαση σημαντικότερων μελετών 2. Η συγκριτική μέθοδος. Γιατί και πως συγκρίνουμε; Η σημασία και η λογική της σύγκρισης. Η συμβολή του Giovanni Sartori. Ο αριθμός των περιπτώσεων: περιπτωσιολογικές μελέτες (case studies), μεγάλες συγκριτικές έρευνες 3. Θεωρίες και βασικές σχολές συγκριτικής πολιτικής Β’ κύκλος διαλέξεων: διερεύνηση επιλεγμένων θεμάτων Συγκριτικής Πολιτικής 4. Αυταρχικά καθεστώτα, δημοκρατικά καθεστώτα και θεωρίες εκδημοκρατισμού 5. Η σημασία του θεσμικού πλαισίου στις δημοκρατίες 6. Κομματικά συστήματα και πολιτικά κόμματα 7. Εκλογικά συστήματα και η επίδραση στη συμμετοχή και στη ψήφο 8. Ζητήματα πολιτικής κουλτούρας. Η έννοια του εκσυγχρονισμού 9. Πολιτική συμμετοχή, πολιτικός ακτιβισμός και νέα κοινωνικά κινήματα 10. Διακυβέρνηση σε συγκριτική διάσταση: δημόσιες πολιτικές, οικονομία και πολιτική 11. Συγκριτική πολιτική έρευνα και ανάλυση: παρόν και μέλλον

συγκριτική πολιτική, πολιτικά συστήματα

10-05-2017