ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
| Τίτλος | ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ / EMPIRICAL RESEARCH II: COLLECTING DATA |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Empirische Forschung II: Datenerhebungsinstrumente |
| Κωδικός | ΑΚ0148 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 280011094 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 3
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Εαρινό | - | 6 |
| Τίτλος | ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2018 – 2019 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Class ID | 600120780
|
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600120780
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Γερμανικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και φοιτήτριες θα
• γνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά της ποιοτικής έρευνας και θα κατανοούν τον ρόλο της στον σχεδιασμό μαθημάτων
• έχουν εξασκηθεί στην έρευνα πεδίου
• έχουν ευαισθητοποιηθεί σε μεθοδολογικά και πρακτικά ζητήματα που μπορεί να προκύψουν από την εμπλοκή του ερευνητή/της ερευνήτριας στο πεδίο που μελετά
• έχουν εξασκηθεί στην ανάλυση και την ερμηνεία ποιοτικών δεδομένων
• είναι σε θέση να αναζητούν και να βρίσκουν την απαραίτητη βιβλιογραφία με διάφορους τρόπους, μεταξύ άλλων με λέξεις κλειδιά από βάσεις δεδομένων με τη χρήση Η/Υ
• είναι σε θέση να κάνουν αιτιολογημένες διδακτικές παρατηρήσεις με βάση τη θεωρία που διδάχτηκαν και την ανάλυση μαθήματος που διεξήγαγαν
• είναι σε θέση να κάνουν παρουσιάσεις χρησιμοποιώντας διάφορα μέσα και τεχνικές παρουσίασης
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα επικεντρώνεται στις μεθόδους συλλογής δεδομένων και ανάλυσης στη Διδακτική Μεθοδολογία του γλωσσικού μαθήματος.
Για την προαγωγή της επιστήμης της Διδακτικής και Μεθοδολογίας υπάρχουν πολλές και διαφορετικές ερευνητικές μέθοδοι, π.χ. α) με ερωτηματολόγια, πρωτόκολλα, συνεντεύξεις, β) με ενδοσκόπηση, γ) βιντεοσκοπώντας μαθήματα, για τα οποία γίνεται μεταγραφή και κατόπιν αναλύονται. Στην γ) περίπτωση πρόκειται για έρευνα πεδίου, η οποία βέβαια απαιτεί πολλή δουλειά, είναι όμως απαραίτητη (πρβλ. Redder 2001: 645), εάν θέλουμε να απομακρυνθούμε από μία προκαθορισμένη Διδακτική των Γλωσσών, η οποία συστήνει μεθόδους διδασκαλίας, χωρίς αυτές να έχουν διερευνηθεί (Krumm 2010: 913). Στην περίπτωση αυτή ενδείκνυται η Θεωρία της Λειτουργικής Πραγματολογίας, η οποία αποτελεί και το κέντρο βάρος του σεμιναρίου.
Μετά από μία εισαγωγή στις υπάρχουσες δυνατότητες έρευνας πεδίου, στόχος του σεμιναρίου είναι να εξοικειωθούν οι φοιτητές/τριες με τις μεθόδους ανάλυσης της Θεωρίας της Λειτουργικής Πραγματολογίας, όπως αυτή αναπτύχθηκε από το 1972 από τους Konrad Ehlich και Jochen Rehbein. Η διερεύνηση της επικοινωνίας στην τάξη μπορεί να φέρει για παράδειγμα στο φως τις αποκλίσεις μεταξύ του σχεδίου μαθήματος και του τι πραγματικά συμβαίνει κατά τη διεξαγωγή του, και να συμβάλει έτσι στη βελτίωση της διδακτικής πράξης. Ουσιαστική σε τέτοιες έρευνες πεδίου είναι η συμβολή της θεωρίας της Λειτουργικής Πραγματολογίας. Στόχος του σεμιναρίου είναι να μελετήσουν οι φοιτητές και φοιτήτριες τη θεωρία αυτή, ώστε κατόπιν να ασχοληθούν οι ίδιοι/ίδιες με την έρευνα σε σχολεία. Η προσέγγιση θα είναι διεπιστημονική: επιχειρείται η σύνδεση της Πραγματολογίας με τη Διδακτική.
Στο μάθημα παρουσιάζονται μελέτες που ασχολούνται με την ανάλυση του μαθήματος και της επικοινωνίας στην τάξη, οι οποίες συνέβαλαν με τα αποτελέσματά τους στην εξέλιξη της Γλωσσοδιδακτικής. Πρόκειται για εργασίες ανάλυσης αυθεντικού λόγου με βάση σχέδια δράσης (Handlungsmuster), στις οποίες σημαντικό ρόλο παίζουν ο σκοπός δράσης (Handlungszweck) καθώς και οι νοητικές (mentale) δράσεις. Κατόπιν μαθαίνουν οι φοιτητές/τριες να απομαγνητοφωνούν βιντεογραφημένες ομιλίες με τη μέθοδο HIAT των Ehlich/Rehbein, και βασιζόμενοι στα υπάρχοντα σχέδια δράσης να αναλύουν τη διάδραση στο μάθημα.
Στο δεύτερο μέρος του σεμιναρίου κάνουν οι ίδιοι/ες οι φοιτητές/τριες τη μεταγραφή βιντεοσκοπημένων μαθημάτων της Γερμανικής και τα αναλύουν. Σε αυτές τις μικρές έρευνες πεδίου επιχειρείται η διεπιστημονική έρευνα στις επιστήμες της Πραγματολογίας και της Διδακτικής. Σε μικρές ομάδες θα απομαγνητοφωνήσουν βιντεοσκοπημένα μαθήματα της Γερμανικής ως ξένης γλώσσας σε αυθεντικές τάξεις και κατόπιν θα αναλύσουν το μάθημα σύμφωνα με τη θεωρία του πρώτου μέρους του μαθήματος, ώστε να παρουσιάσουν την ανάλυση στο σεμινάριο. Επίσης θα συνοψίσουν τα συμπεράσματα της εργασίας τους και θα κάνουν προτάσεις εφαρμογής της θεωρίας και των ερευνητικών αποτελεσμάτων τους σε επιμέρους τομείς της εκπαίδευσης εκπαιδευτικών.
Λέξεις Κλειδιά
έρευνα πεδίου, μελέτη περίπτωσης, επικοινωνία στην τάξη, λειτουργική-πραγματολογική ανάλυση λόγου, σχέδια δράσης, μεταγραφή
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Ήχος
- Πολυμεσικό υλικό
- • Άλλο: μεταγραφή βιντεοσκοπημένων μαθημάτων
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρησιμοποιείται η πλατφόρμα Moodle:
α) Γίνονται ανακοινώσεις που αφορούν όλη την τάξη
β) Ο/Η διδάσκων/ουσα ανεβάζει επιπρόσθετο υλικό που χρησιμοποιεί με τους φοιτητές σε συμβατική μορφή ή σε μορφή power point
γ) Στέλνει ομαδικά ηλεκτρονικά μηνύματα στις επί μέρους ομάδες
δ) Ανεβάζει επιστημονικά κείμενα που θα πρέπει να μελετηθούν
ε) Δίνει οδηγίες σχετικά με την εμπειρική έρευνα
στ) Δέχεται τις ενδιάμεσες εργασίες, τις οποίες διορθώνει και επιστρέφει με παρατηρήσεις στους φοιτητές/τριες
ζ) Γίνονται οι έλεγχοι πλαγιαρισμού των εργασιών των φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Σεμινάρια | 78 | 3,1 | |||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 32 | 1,3 | ✓ | ||
| Πρακτική (Τοποθέτηση) | |||||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 20 | 0,8 | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 20 | 0,8 | ✓ | ||
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Παρέχεται η δυνατότητα στους/στις φοιτητές/τριες, κατόπιν συνεννόησης με τον/την διδάσκοντα/ουσα, να συγγράψουν πρόσθετα γραπτή επιστημονική εργασία, που αντιστοιχεί σε + τρία ECTS. Στην περίπτωση αυτή δηλώνουν και το αντίστοιχο μάθημα εμβάθυνσης.
Ο τελικός βαθμός προκύπτει από τους επιμέρους βαθμούς στα παρακάτω τρία μέρη που συνυπολογίζονται κατά 1/3. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο/η φοιτητής/τρια να έχει κατοχυρώσει τουλάχιστον το βαθμό πέντε (5) σε κάθε μέρος:
• παρουσία και ενεργή συμμετοχή στο σεμινάριο (1/3 του βαθμού),
• παρουσίαση εμπειρικής εργασίας σε ομάδες (1/3 του βαθμού),
• γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (1/3 του βαθμού).
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
• Becker-Mrotzek, Michael (Hrsg.) (2009): Mündliche Kommunikation und Gesprächsdidaktik. (Deutschunterricht in Theorie und Praxis (DTP). Handbuch zur Didaktik der deutschen Sprache und Literatur, Band 3). Baltmannsweiler: Schneider-Verlag Hohengehren
• Becker-Mrotzek, Michael/Vogt, Rüdiger (2009,2): Unterrichtskommunikation. Linguistische Analysemethoden und Forschungsergebnisse. 2., bearbeitete und aktualisierte Auflage. Tübingen: Niemeyer
• Ehlich, Konrad (1981) & (2007): Schulischer Diskurs als Dialog? In: Schröder, Peter/Steger, Hugo (Hg.): Dialogforschung (Jahrbuch des Instituts für deutsche Sprache). Düsseldorf: Schwann, 334-369. Zugleich in: Ehlich, Konrad (2007c): Sprache und sprachliches Handeln. Band 3: Diskurs – Narration – Text – Schrift. Berlin, New York: de Gruyter, 131-167
• Ehlich, Konrad (1991): Funktional-pragmatische Kommunikationsanalyse. Ziele und Verfahren. In: Flader, Dieter (Hg.): Verbale Interaktion. Studien zur Empirie und Methodologie der Pragmatik. Stuttgart: Metzler, 127-143
• Ehlich, Konrad/Rehbein, Jochen (1977): Wissen, kommunikatives Handeln und die Schule. In: Goeppert, Herma C. (Hrsg.): Sprachverhalten im Unterricht. Zur Kommunikation von Lehrer und Schüler in der Unterrichtssituation. München: Fink, 36-114
• Ehlich, Konrad/Rehbein, Jochen (1986): Muster und Institution. Untersuchungen zur schulischen Kommunikation. Tübingen: Narr
• Kalaitzi, Eleni (2014): Verwendung von Kollektiver Sprecherdeixis (Wir-Form) durch Lehrer im Unterrichtsdiskurs. In: Katsaounis, Nikolaos/Sidiropoulou, Renate M. (Hg.): Sprachen und Kulturen in (Inter)Aktion. Teil 2 – Linguistik, Didaktik, Translationswissenschaft. Internationaler Kongress 2011 Thessaloniki. [Reihe HELLENOGERMANICA, Bd. 2]. Frankfurt/M. u.a.: Peter Lang, 129-145
• Kalaitzi, Eleni (2016): Lehrerfragen – Schülerantworten. Deutsch und Griechisch im DaF-Unterricht: Eine funktional-pragmatische Untersuchung. (Arbeiten zur Sprachanalyse, Bd. 61, herausgegeben von Konrad Ehlich). Frankfurt/M. u.a.: Peter Lang
• Karagiannidou, Evangelia (2000): Deutsch als Fremdsprache für Griechen. Gesprochenes Deutsch als Kommunikationsmittel. (Arbeiten zur Sprachanalyse, Bd. 35). Frankfurt/M., Berlin u.a.: Peter Lang
• Karagiannidou, Evangelia (2007): Die Verwendung von Objektdeixeis in Wegbeschreibungen. Ein Vergleich Griechisch – Deutsch. In: Redder, Angelika (Hg.): Diskurse und Texte. Festschrift für Konrad Ehlich zum 65.Geburtstag. Tübingen: Stauffenburg, 329-344
• Karagiannidou, Evangelia (2011): Was bringt die Funktionale Pragmatik der Sprachdidaktik? In: Schnittstellen von Linguistik und Sprachdidaktik in der Auslandsgermanistik (SL&SD 2009). Athen: Nationale und Kapodistrische Universität Athen, Fachbereich für Deutsche Sprache und Literatur, 72-86 (auch unter http://www.gs.uoa.gr/fileadmin/gs.uoa.gr/uploads/synedria/Schnittstellen_Linguistik_und_Didaktik_2009.pdf, abgerufen am 05.03.2013)
• Karagiannidou, Evangelia (2014): Kommunikation im DaF-Unterricht. Lehrer-Aufforderungen an die Schüler. In: Katsaounis, Nikolaos/Sidiropoulou, Renate M. (Hg.): Sprachen und Kulturen in (Inter)Aktion. Teil 2 – Linguistik, Didaktik, Translationswissenschaft. Internationaler Kongress 2011 Thessaloniki. [Reihe HELLENOGERMANICA, Bd. 2]. Frankfurt/M. u.a.: Peter Lang, 147-160
• Krumm, Hans-Jürgen (2010): Der Faktor „Lehren“ im Bedingungsgefüge des Deutschen als Fremdsprache-Unterrichts. In: Hans-Jürgen Krumm/Christian Fandrych/Britta Hufeisen/Claudia Riemer (Hg.): Deutsch als Fremd- und Zweitsprache. Ein internationales Handbuch. 1. Halbband. Berlin/New York: de Gruyter, 905-921
• Redder, Angelika (2001): Theorie und Empirie. (HSK-Artikel) In: Anz, H./Götze/Helbig/Henrich/Krumm/Veit (Hg.): Deutsch als Fremdsprache. Ein internationales Handbuch. Berlin, New York: de Gruyter, 638-647
• Rehbein, Jochen/Kameyama, Shinichi (2004): Pragmatik. In: Ammon U./Dittmar, N./Mattheier K. J./Trudgill, P. (Hg.): Soziolinguistik. 2. völlig überarbeitete Ausgabe. 1. Halbband. Berlin/New York: de Gruyter, 556-588
• Rehbein, Jochen (1977): Komplexes Handeln. Elemente zur Handlungstheorie der Sprache. Stuttgart: Metzler
• Τσοπάνογλου, Αντώνης (2000): Μεθοδολογία της επιστημονικής έρευνας και εφαρμογές της στην αξιολόγηση της γλωσσικής κατάρτισης. Θεσσαλονίκη: Εκδ. Ζήτη
Τελευταία Επικαιροποίηση
07-06-2016
