Η αρχαία φιλοσοφία και οι διαλέξεις για την αρχαία φιλοσοφία του Hegel

Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές αναμένεται ότι μέσω του σεμιναρίου θα - εξοικειωθούν με τις διαλέξεις του Χέγκελ για την αρχαία ελληνική φιλοσοφία - γνωρίσουν τη διδασκαλία σχετικά με την αυτοσυγκρότηση της φιλοσοφίας σε ιστορία, διδασκαλία κεντρική για τον γερμανικό Ιδεαλισμό - κατακτήσουν λεπτές εννοιολογικές διακρίσεις σχετικές με την ιστορικότητα της φιλοσοφίας και την "ιστόρησή" της (ιστορισμός και φιλοσοφική ερμηνευτική, διάκριση μεταξύ δοξογραφικής ιστορίας της φιλοσοφίας και φιλοσοφικής ιστορίας της φιλοσοφίας)

Στόχος του μεταπτυχιακού σεμιναρίου είναι να προβληματίσει σχετικά με το τι σημαίνει «κάνω», «γράφω» ή «μελετώ» ιστορία της φιλοσοφίας. Πρόκειται άραγε για ιστορική ή για φιλοσοφική ενασχόληση; To κείμενο που θα μας κατευθύνει προς μια απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι οι διαλέξεις για την αρχαία φιλοσοφία που έδωσε ο Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου κατά το 1825-1826, τις οποίες θα μελετήσουμε στην αγγλική έκδοση του Robert F. Brown (Οξφόρδη, 2006). Οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες στο σεμινάριο θα κληθούν να παρουσιάσουν επιλεγμένα κεφάλαια από τις εν λόγω διαλέξεις και να τα σκεφτούν κριτικά όχι μόνο εντός του πλαισίου της φιλοσοφίας του Χέγκελ αλλά και εν σχέσει προς τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε την αρχαία φιλοσοφία σήμερα. Προηγουμένως, θα έχουν (α) αποκτήσει τον απαραίτητο εννοιολογικό εξοπλισμό (ιστορισμός και φιλοσοφική ερμηνευτική, διάκριση μεταξύ δοξογραφικής ιστορίας της φιλοσοφίας και φιλοσοφικής ιστορίας της φιλοσοφίας), (β) γνωρίσει το ιστορικό περικείμενο των διαλέξεων του Χέγκελ (η Κριτική ιστορία της φιλοσοφίας [1742-1744] του Johann Jakob Brucker, Το Πνεύμα της θεωρησιαρχικής φιλοσοφίας από τον Θαλή στον Πλάτωνα [1791] του Dietrich Tiedemann, η Ιστορία της φιλοσοφίας [1798-1819] του Wilhelm Gottlieb Tennemann), (γ) και εξοικειωθεί με κεντρικές διδασκαλίες της εγελιανής φιλοσοφίας, κυρίως από το έργο Φαινομενολογία του Πνεύματος (1807). Οι διαλέξεις του Χέγκελ αποτελούν κατεξοχήν παράδειγμα μιας φιλοσοφικής ιστορίας της φιλοσοφίας, και η θεώρηση του Γερμανού φιλοσόφου αφενός της Αρχαίας Ελλάδας ως πατρίδας της φιλοσοφίας και αφετέρου της δικής του (πεπερασμένης) φιλοσοφίας ως πλήρους σύλληψης του αυτοκαθορισμού της Ιδέας θα φωτίσει πτυχές της ιστορικότητας της φιλοσοφίας.

08-08-2018