Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
1.Οι φοιτητές έρχονται σε επαφή με τη Θεωρία του Υλικού Πολιτισμού και την κριτική αντιμετώπιση της πολιτιστικής παράδοσης, την ερμηνεία της δηλαδή, όπως εγγράφεται στο πολιτιστικό απόθεμα, στα αρχιτεκτονικά σύνολα και στα μνημεία.
2. Αποκτούν εφόδια για να μπορέσουν να χειριστούν προγραμματικά και σχεδιαστικά ένα τόσο ευαίσθητο, αυξημένων απαιτήσεων και αυξημένης πολυπλοκότητας τομέα.
3.Εμβαθύνουν στην πολυδιάστατη και διεπιστημονική προσέγγιση του ιστορικού αρχιτεκτονικού αποθέματος.
4.Ενημερώνονται για το διεθνές και εθνικό θεσμικό πλαίσιο προστασίας συντήρησης και αποκατάστασης μνημείων και μνημειακών συνόλων.
5.Εμβαθύνουν στην οικοδομική τεχνολογία των ιστορικών δομικών συστημάτων και υλικών των τεχνικών συντήρησης και αποκατάστασης καθώς και στη σύγχρονη οικοδομική τεχνολογία επεμβάσεων σε ιστορικά κτίρια.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Αντικείμενο
Εργαστηριακό μάθημα εμβάθυνσης σε ζητήματα αποκατάστασης και επανάχρησης ιστορικών κτιρίων και συνόλων. Εισαγωγή σε ζητήματα διεπιστημονικής προσέγγισης του αντικειμένου και αρχιτεκτονικές προτάσεις σε επίπεδο εφαρμογής.
1. αποκατάσταση και επανάχρηση ιστορικών κτιρίων και συνόλων
2. επεμβάσεις ανασχεδιασμού ιστορικών κτιρίων
3. οι προσθήκες σε ιστορικά κτίρια και γενικότερα η νέα αρχιτεκτονική σε ιστορικό πλαίσιο.
4. ανάπλαση - αποκατάσταση ιστορικών συνόλων
Στόχος του μαθήματος είναι:
να φέρει τους φοιτητές σε επαφή με τη Θεωρία του Υλικού Πολιτισμού και την ιστορική και κριτική αντιμετώπιση της πολιτιστικής παράδοσης, την ερμηνεία της δηλαδή, όπως εγγράφεται στο πολιτιστικό απόθεμα, στα αρχιτεκτονικά σύνολα και στα μνημεία. Επιδιώκει να τους δώσει εφόδια για να μπορέσουν να χειριστούν προγραμματικά και σχεδιαστικά ένα τόσο ευαίσθητο, αυξημένων απαιτήσεων και αυξημένης πολυπλοκότητας τομέα και ταυτόχρονα να τους εξοικειώσει να με την πολυδιάστατη και διεπιστημονική προσέγγιση του ιστορικού αρχιτεκτονικού αποθέματος.
Θεωρητικό πλαίσιο εργαστηρίου
• Διεθνές και εθνικό θεσμικό πλαίσιο προστασίας συντήρησης και αποκατάστασης μνημείων και μνημειακών συνόλων
• Παρουσίαση εφαρμοσμένων μελετών συντήρησης και αποκατάστασης.
• Εμβάθυνση στην οικοδομική τεχνολογία των ιστορικών δομικών συστημάτων και υλικών
• Εμβάθυνση στις τεχνικές συντήρησης και αποκατάστασης
• Εμβάθυνση στη σύγχρονη οικοδομική τεχνολογία επεμβάσεων σε ιστορικά κτίρια.
• Παρουσίαση παραδειγμάτων διαχείρισης και ανάδειξης ιστορικών κτιρίων και συνόλων σε διεθνές και εθνικό επίπεδο
• Παρουσιάσεις εφαρμοσμένων μελετών συντήρησης και αποκατάστασης μέσα από διεπιστημονικές προσεγγίσεις ιστορικών κτιρίων και συνόλων.
• Νέες θεωρητικές προσεγγίσεις και προβληματισμοί
Εργαστήριο
Πρόκειται για εργαστηριακό μάθημα αυξημένης συνθετικής πολυπλοκότητας, με στόχο την εμβάθυνση των φοιτητών-τριών στον πολύ σημαντικό και καθοριστικό ρόλο του αρχιτέκτονα στον επανασχεδιασμό και στη διαχείριση του ιστορικού περιβάλλοντος, που αποτελεί, πολύ σημαντικό τμήμα της σύγχρονης αρχιτεκτονικής δημιουργίας. Στα θέματα του εργαστηρίου θα περιλαμβάνονται κτίρια ή σύνολα ιστορικού ενδιαφέροντος και μνήμης.
Η προσέγγιση του θέματος θα γίνεται σύμφωνα με τις σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους ανάλυσης, τεκμηρίωσης, αξιολόγησης και διαχείρισης των ιστορικών κτιρίων και συνόλων, μέσα από μια διεπιστημονική θεώρηση και θα στοχεύει στην εκπόνηση μιας πλήρους επεξεργασίας της αρχιτεκτονικής πρότασης αποκατάστασης σε επίπεδο εφαρμογής.
Διδακτική συνδρομή: Μιχάλης Νομικός, Γιώργος Καραδέδος, ομότιμοι καθηγητές
Α.Π.Θ. καθώς και προσκεκλημένοι διδάσκοντες από άλλες επιστημονικές περιοχές (πολιτικού μηχανικού, αρχαιολόγου, ιστορικού τέχνης, συντηρητών έργων τέχνης, μηχανολόγων κλπ)
Λέξεις Κλειδιά
αποκατάσταση, επανάχρηση, ερμηνεία ιστορικού περιβάλλοντος, τεκμηρίωση, αξιολόγηση, επανασχεδιασμός
Περιγραφή
η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με βάση
α. τη συμμετοχή τους στο εργαστήριο,
β. την ποιότητα της εργασίας ανάλυσης τεκμηρίωσης επιλεγμένου ιστορικού κτιρίου ή συνόλου, δηλαδή του βαθμού εμβάθυνσης, παρατηρητικότητας, ερμηνευτικής ικανότητας και αντίληψης αρχιτεκτονικών και κατασκευαστικών ζητημάτων , της συγκρότησης του τρόπου παρουσίασης των ζητημάτων αυτών και της επιστημονικής του ακρίβειας, Επίσης με βάση την εμβάθυνση σε ζητήματα αξιολόγησης και την πληρότητα των προγραμματικών στόχων που προκύπτουν ως συμπεράσματα.
γ. βάσει της συνθετικής ικανότητας και ευαισθησίας που αφορά το σχεδιαστικό μέρος της εργαστηριακής άσκησης, τις επεμβάσεις δηλαδή στα ιστορικά κτίρια και σύνολα, του βαθμού που ικανοποιούν οι επεμβάσεις αυτές τους προγραμματικούς στόχους που έχουν προκύψει από το στάδιο της ανάλυσης, τεκμηρίωσης και αξιολόγησης, της ποιότητας και πληρότητας των σχεδιαστικών προτάσεων, της τεχνολογικής και κατασκευαστικής υποστήριξής τους, της ακρίβειας και ποιότητας της σχεδιαστικής τους απόδοσης και του επικοινωνιακού τρόπου παρουσίασής τους.
δ. βάσει της ποιότητας, πληρότητας και συγκρότησης των δημόσιων παρουσιάσεων και των δύο φάσεων του θέματος (ανάλυσης-τεκμηρίωσης και σύνθεσης) και του τρόπου υποστήριξης και τεκμηρίωσης των ατομικών ή ομαδικών λύσεων και επιλογών.
ε. τέλος επιλεγμένες εργασίες παρουσιάζονται σε επαγγελματικούς φορείς (σύλλογο αρχιτεκτόνων, Τεχνικό Επιμελητήριο, Τεχνικές Υπηρεσίες Δήμων κ.λ.π.), αξιολογούνται και βραβεύονται εν είδει φοιτητικού διαγωνισμού.
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Μ. Νομικός,ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ,Σ. Γιαχούδη Μ. Γιαχούδη Ο.Ε,θεσσαλονίκη, 1997
Μαρία Δούση, Η Αρχιτεκτονική και τα δομικά συστήματα των ιστορικών σιδηρών κατασκευών. 18ος - 20ος αιώνας. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2015.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Γιώργος Καραδέδος, Ιστορία και θεωρία της αποκατάστασης, Μέθεξις, Θεσσαλονίκη 2009.
Ήπιες Επεμβάσεις για την προστασία ιστορικών κατασκευών,Συλλογικό έργο, Εκδόσεις ΙΑΝΟΣ Α.Ε., Θεσσαλονίκη 2009,
Johannes Cramer, Stefan Breitling, Architecture in Existing Fabric, planning, design, building. Birkhaeuser Verlag A.G. Basel, Boston,Berlin 2007,
Jokilehto, Jukka, A History of Architectural Conservation, Bath 2001
Powell Kenneth, Architecture Reborn: The Conservation and Reconstruction of Old Buildings,
Mnafred Schuller, Building Archeology (ICOMOS, International Council on Monuments and Sites VII),Munich 2002