Πρακτική και θεωρητική σπουδή της ψαλτικής

Τα μαθήματα διεξάγονται με την χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών, χρήση μεγάλων ψηφιακών αρχείων και βάσης δεδομένων, προβολές εικόνων και εξάσκηση στη χρήση μουσικών προγραμμάτων.

Οι φοιτητές θα αξιολογηθούν με βάση 1. Την συμμετοχή τους και την συνέπειά τους στα μαθήματα και την από μέρους τους παρουσίαση των συμπερασμάτων ή των desiderata μιας διάλεξης (έως 2 μονάδες) 2. Εξέταση βασικών γνώσεων στο τέλος του εξαμήνου (έως 2 μονάδες) 3. Παρουσίαση εργασίας μικρής έκτασης (έως 2 μονάδες) 4. Συγγραφή μεγαλύτερης εργασίας (έως 4 μονάδες)

1. Γρηγορίου Στάθη, Μορφές και μορφές της ψαλτικής τέχνης, Αθήνα 2011. 2. Εμμανουήλ Γιαννόπουλου Στ., Θεωρητικές υπηχήσεις και μουσικές κλίμακες Γρηγορίου του πρωτοψάλτου, Θεσσαλονίκη 2011.

Χρυσάνθου του εκ Μαδύτων, Θεωρητικόν μέγα, 1832. Στοιχειώδης διδασκαλία τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς ἐκπονηθεῖσα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ψαλ-τηρίου ὑπὸ τῆς μουσικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἓν ἔτει 1883. Ἓν Κων-σταντινουπόλει 1888 (καὶ φωτομηχανικὴ ἀνατύπωση, ἐκδόσεις ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, Ἀθήνα 1978). Hannick Christian-Wolfram Gerda, Gabriel Hieromonachos. Abhandlung über den Kirchengesang (Monumenta Musicae Byzantinae-Corpus Scriptorum de re musica Vol. I), Wien 1985 Conomos Dimitri, The Treatise of Manuel Chrysaphes, the Lampadarios, (Monumenta Musicae Byzantinae-Corpus Scriptorum de re musica), Vol. II, Wien 1985 Wolfram G. und Hannick Chr., Die Erotapokriseis des Pseudo-Johannes Damaskenos zum Kirchengesang (Monumenta Musicae Byzantinae-Corpus Scriptorum de re musica), Band V, Wien 1997 Schartau Bjarne, Anonymous Questions and Answers on the interval signs, στὴ σειρὰ MMB-CSM, Band IV, Wien 1998 Schartau Bjarne, Hieronymos Tragodistes, στὴ σειρὰ MMB-CSM, Vol. III, Wien 1990 Στάθη Γρηγορίου Θ., «Η Μέθοδος των θέσεων του Ιωάννου Κουκουζέλη και η εφαρμογή της. (Εις μνήμην Jǿrgen Raasted † 5.5.1995)», Byzantine Chant. Tradition and Reform. Acts of an meeting held at the Danish Institute at Athens. Volume 2, Athens [1997] σσ. 189-204. Ευθυμιάδη Αβραάμ, Μαθήματα Βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής, Καρά Σίμωνος, Μέθοδος της Ελληνικής μουσικής. Θεωρητικόν. Τόμος Α’, Τόμος Β’, Αθήναι 1982. Κ. Ψάχος, Ἡ Παρασημαντικὴ τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς, Χατζηθεοδώρου, Γ. (επιμ.), β΄ έκδ., Διόνυσος, Αθήνα 1978. Σ. Καράς, Ἡ ὀρθὴ ἑρμηνεία καὶ μεταγραφὴ τῶν βυζαντινῶν μουσικῶν χειρογράφων, Αθήνα 1990. Στάθη Γρηγορίου Θ., «Η παλαιά Βυζαντινή σημειογραφία και το πρό-βλημα μεταγραφής της εις το πεντάγραμμον», Βυζαντινά 7 (1975), σσ. 193-220 και α’-λβ’ πίνακες. Του ιδίου, Ἡ ἐξήγησις τῆς παλαιᾶς βυζαντινῆς σημειογραφίας, ΙΒΜ, Μελέται 2, ἐκδ. ὁ Μητροπολίτης Κοζάνης Διονύσιος καὶ ὁ Γρ. Στάθης, Αθήνα 1987. Θ. Αποστολόπουλου, Ο Απόστολος Κώνστας ο Χίος και η συμβολή του στη θεωρία της μουσικής τέχνης, (Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας-Μελέται 4) Αθήνα 2002. Γιαννόπουλου Εμμανουὴλ Στ. (εισαγωγή, κριτική έκδοση κειμένου), Εισαγωγή εις το θεωρητικόν και πρακτικόν της εκκλησιαστικής μουσικής κατά την νέαν της μουσικής μέθοδον, συντεθείσα μεν παρά Χρυσάνθου του εκ Μαδύτων, επιδιορθωθείσα εις πολλά ελλείποντα δέ, και μεταφρασθείσα εις το απλούστερον, παρά Χουρμουζίου, Χαρτοφύλακος της του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, ενός των εφευρετών της ρηθείσης νέας μεθόδου, Θεσσαλονίκη 2002 (και: β’ έκδοση μετά προσθηκών εκ δύο νέων αυτογράφων κωδίκων του Χουρμουζίου, Θεσσαλονίκη 2007). Εμμανουήλ Γιαννόπουλου, «Θεωρητικόν Μέγα, Χρυσάνθου», Μεγάλη Ορθόδοξη Χριστιανική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος 8, σ. 345, στήλη 4 Γιαννόπουλου Εμμανουήλ Στ., «”...ἡ θέσις γίνεται βραδυτέρα τῆς ἄρσεως, ἥδιστον δὲ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ χρόνου τούτου τοῦ ἀνέκαθεν ἐν χρήσει ἐν τοῖς Πατριαρχείοις.”», Χαλδαιάκη Αχιλλέως Γ., Βυζαντινομουσικολογικά. Τόμος Α'-Θεωρία, Τόμος Β’-Ιστορία, Τόμος Γ'-Μελοποιία, Αθήνα 2014. «Θεωρία και Πράξη της Ψαλτικής Τέχνης». Πρακτικά Α' Πανελληνίου Συνεδρίου Ψαλτικής Τέχνης (Αθήνα, 3-5 Νοεμβρίου 2000) [Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος-Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας], Αθήνα 2001. «Θεωρία και Πράξη της Ψαλτικής Τέχνης». Β́ Διεθνές Συνέδριο Μουσικολογικό και Ψαλτικό. Αθήνα, 15-19 Οκτωβρίου 2003. Τα Γένη και Είδη της Βυζαντινής Ψαλτικής Μελοποιίας. Πρακτικά. Εκδίδει ο Γρ. Θ. Στάθης [Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος-Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας], Αθήνα 2006 «Θεωρία καὶ Πράξη της Ψαλτικής Τέχνης» Γ’ Διεθνές Συνέδριο Μουσικολογικό και Ψαλτικό. Αθήνα, 17-21 Οκτωβρίου 2006. Η Οκταηχία. Πρακτικά. Εκδίδει ο Γρ. Θ. Στάθης [Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος-Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας], Αθήνα 2010. «Θεωρία και Πράξη της Ψαλτικής Τέχνης». Δ’ Διεθνές Συνέδριο Μουσικολογικό και Ψαλτικό. Αθήνα 8-11 Δεκεμβρίου 2009. Τὰ γένη τῆς Ρυθμοποιίας καὶ τρέχοντα ψαλτικὰ θέματα. Εκδίδει ο Γρ. Θ. Στάθης [Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος-Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας], Αθήνα 2015.