Το ζήτημα της συγκρότησης σύγχρονου κράτους στην Ελλάδα, 19ος-20ος αι.

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΤο ζήτημα της συγκρότησης σύγχρονου κράτους στην Ελλάδα, 19ος-20ος αι. / The shaping of a modern nation in Greece, 19th-20th c.
ΚωδικόςΠΙΥ003
ΣχολήΚοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών
ΤμήμαΠολιτικών Επιστημών
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Υπεύθυνος/ηΝικόλαος Ροτζώκος
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600021733

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Πολιτική Ιστορία (2022-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 15
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό1110

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΤο ζήτημα της συγκρότησης σύγχρονου κράτους στην Ελλάδα, 19ος-20ος αι.
Ακαδημαϊκό Έτος2022 – 2023
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600216065
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές αναμένεται να είναι σε θέση: - Να κατανοούν την ιστορική διαδικασία συγκρότησης δυτικού τύπου κράτους στην Ελλάδα - Να αναγνωρίζουν τις διαφορετικές ιστοριογραφικές ερμηνείες αυτής της ιστορικής διαδικασίας - Να μάθουν να μελετούν τις πρωτογενείς ιστορικές πηγές και να παράγουν ιστορικά επιχειρήματα με τα οποία να εξηγούν τις αιτίες των πολιτικών γεγονότων, τα αποτελέσματά τους και τις μακροπρόθεσμες συνέπειές τους - Να αντιλαμβάνονται την πολυπλοκότητα των παραγόντων που διαμορφώνουν το ιστορικό γίγνεσθαι. - Να εξηγούν την ιστορική συνέχεια και αλλαγή
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα παρακολουθεί την ιστορική εξέλιξη της ελληνικής κοινωνίας από την εποχή της συγκρότησής της σε σύγχρονο κράτος μέχρι τη δική μας εποχή, εξετάζοντας κριτικά τη σχετική επιστημονική βιβλιογραφία. Αναφέρεται σε ερευνητικές μελέτες που προτείνουν συνολικές ερμηνείες σχετικά με τους ιστορικούς όρους συγκρότησης και τα δομικά χαρακτηριστικά του ελληνικού κράτους, εστιάζοντας στους θεσμούς και τις πρακτικές του, στις σχέσεις του με την κοινωνία και στον ρόλο του διακρατικού συστήματος.
Λέξεις Κλειδιά
παράδοση, εκσυγχρονισμός, γεωπολιτική, εθνοκρατική συγκρότηση, εθνογένεση, εθνικισμός, πελατειακές σχέσεις
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Σεμινάρια521,9
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων1234,5
Συγγραφή εργασίας / εργασιών1003,6
Σύνολο27510
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Βεργόπουλος Κώστας, Το αγροτικό ζήτημα στην Ελλάδα. Η κοινωνική ενσωμάτωση της γεωργίας, Εξάντας, Αθήνα 1975. Βεργόπουλος Κώστας, Κράτος και οικονομική πολιτική, 19ος αιώνας, Εξάντας, Αθήνα 1978. Βερέμης Θάνος - Κολιόπουλος Γιάννης, Ελλάς. Η σύγχρονη συνέχεια. Από το 1821 μέχρι σήμερα, Καστανιώτης, Αθήνα 2006. Βούλγαρης Γιάννης, Ελλάδα, Μια χώρα παραδόξως νεωτερική, Πόλις, Αθήνα 2019. Βούλγαρης Γ., «Κράτος και κοινωνία πολιτών στην Ελλάδα. Μια σχέση προς επανεξέταση», Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, τχ. 28 (2006), σελ. 5-33. Δερτιλής Γ. Β., Κοινωνικός μετασχηματισμός και στρατιωτική επέμβαση, 1880-1909, Εξάντας, Αθήνα 1977. Δερτιλής Γ. Β., Ελληνική οικονομία και βιομηχανική επανάσταση (1830-1910), Σάκκουλας, Αθήνα 1984. Δερτιλής Γ. Β. - Kωστής Kώστας (εισαγ. - επιμ.), Θέματα νεοελληνικής ιστορίας (18ος – 20ος αιώνας), Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, Κομοτηνή 1991. Δερτιλής Γ.Β., Ατελέσφοροι ή τελεσφόροι; Φόροι και εξουσία στο Νεοελληνικό Κράτος, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1993. Δερτιλής Γ. Β., Ιστορία του Ελληνικού Κράτους, 1830-1920, 2 τ., Εστία, Αθήνα 2005 Διαμαντούρος Νικηφόρος, Οι απαρχές της συγκρότησης σύγχρονου κράτους στην Ελλάδα 1821-1828, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2002. Δρίτσα Μαργαρίτα, «Πολιτική πελατεία: γενική επισκόπηση και εναλλακτικά στοιχεία», Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών (1979), σ. 402-425. Κιτρομηλίδης Πασχάλης - Σκλαβενίτης Τριαντάφυλλος (επιμ.), Ιστοριογραφία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας. Πρακτικά [του Δ΄ Διεθνούς Συνεδρίου του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών, 29 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου 2002], ΚΝΕ/ΕΙΕ, Αθήνα 2005. Λιάκος A., «H νεοελληνική ιστοριογραφία το τελευταίο τέταρτο του εικοστού αιώνα», Σύγχρονα Θέματα 76-77 (Iανουάριος-Iούλιος 2001), σ. 72-91. Lyrintzis C., «Political Parties in Post-junta Greece: Α Case of ‘Bureaucratic Clientelism’», West European Politics, vol. 7, no 2 (1984), σελ. 99-117. Λυριντζής Χρήστος, «Πολιτική και πελατειακό σύστημα στην Ελλάδα του 19ου αιώνα», Ελληνική Κοινωνία 1 (1987), σ. 157-182. Λυριντζής Χρήστος, Το τέλος των τζακιών. Κοινωνία και πολιτική στην Αχαΐα του 19ου αιώνα, Αθήνα, Θεμέλιο 1991. Λυριντζής, Χρ. –Σπουρδαλάκης Μ., «Περί λαϊκισμού: μια σύνθεση με αφορμή την ελληνική βιβλιογραφία», Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, τχ. 1 (Ιανουάριος 1993), σελ. 133-62. Λυριντζής, Χρήστος, «Λαϊκισμός: η έννοια και οι προοπτικές», στο: Γ. Βούλγαρης κ.ά., Εκλογές και κόμματα στη δεκαετία του ‘80. Εξελίξεις και προοπτικές του πολιτικού συστήματος, Θεμέλιο, Αθήνα, 1990, σελ. 44-69. Macrakis L., Diamantouros N. (επιμ.), New Trends in Modern Greek Historiography, Modern Greek Studies Association, 1982. Μακρυδημήτρης Α., Κράτος και κοινωνία των πολιτών, Μεταμεσονύκτιες εκδόσεις, Αθήνα 2002. Mavrogordatos George, Stillborn republic: social coalitions and party strategies in Greece 1922-1936, Berkeley, University of California Press 1983. Μοσκώφ Κωστής, Η εθνική και κοινωνική συνείδηση στην Ελλάδα. Ιδεολογία του μεταπρατικού χώρου, Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη 1972. Μοσχονάς Ανδρέας, «Κοινωνική συνθετότητα και νεοελληνική κοινωνία: ερμηνευτικές προσεγγίσεις», στο: Θ. Σακελλαρόπουλος (επιμ.), Νεοελληνική κοινωνία. Ιστορικές και κριτικές προσεγγίσεις, Αθήνα 1993. Μουζέλης Νίκος, «Ταξική δομή και σύστημα πολιτικής πελατείας: η περίπτωση της Ελλάδας», στο: Φ. Βεγλερής κ.ά. (επιμ.), Κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα, Εξάντας, Αθήνα 1977. Μουζέλης Νίκος, Νεοελληνική κοινωνία: όψεις υπανάπτυξης, Εξάντας, Αθήνα 1978. Μουζέλης Νίκος, Κοινοβουλευτισμός και εκβιομηχάνιση στην ημι-περιφέρεια: Ελλάδα, Βαλκάνια, Λατινική Αμερική, Θεμέλιο, Αθήνα 1987. Μουζέλης Ν., Μεταμαρξιστικές προοπτικές. Για μια νέα πολιτική οικονομία και κοινωνιολογία, Θεμέλιο, Αθήνα 1992. Μουζέλης Ν., «Λαϊκισμός, νέος τρόπος ένταξης των μαζών στις πολιτικές διαδικασίες;», στο: Ν. Μουζέλης κ.ά., Λαϊκισμός και πολιτική, Γνώση, Αθήνα 1989, σελ. 21-45. Μουζέλης Ν. - Παγουλάτος Γ., «Κοινωνία πολιτών και ιδιότητα του πολίτη στην μεταπολεμική Ελλάδα», Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, τχ .22 (2003), σελ. 5-29. Πετμεζίδου - Τσουλουβή Μαρία, «Προσεγγίσεις στο θέμα της υπανάπτυξης του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού: μια κριτική θεώρηση», Σύγχρονα Θέματα 22 (1984), σ. 13-29. Petropulos John A., Πολιτική και συγκρότηση κράτους στο Ελληνικό Βασίλειο (1833-1843), τ. Α-Β, ΜΙEΤ, Αθήνα 1985 [1η έκδοση στα αγγλικά: Πρίνστον 1968]. Πιζάνιας Πέτρος, «Η εφαρμογή της θεωρίας για τις σχέσεις του “καπιταλιστικού κέντρου” και της “υπανάπτυκτης περιφέρειας’’ στην ελληνική ιστοριογραφία. Ν. Ψυρούκης - Κ. Τσουκαλάς», Μνήμων 11 (1987), σ. 225-286. Σπουρδαλάκης, Μ., «Ελληνικός λαϊκισμός και αυταρχικός κρατισμός», στο: Ν. Μουζέλης κ. ά., Λαϊκισμός και πολιτική, Αθήνα, Γνώση 1989, σελ. 65-76. Τσαούσης Δ.Γ. (επιμ.), Όψεις της ελληνικής κοινωνίας του 19ου αιώνα, Εστία, Αθήνα 1984 Σύγχρονα ρεύματα στην ιστοριογραφία του νέου ελληνισμού, Αφιέρωμα στο π. Σύγχρονα Θέματα 35-36-37 (Δεκέμβριος 1988). Σωτηρόπουλος ∆., «Η Κοινωνία Πολιτών στην Ελλάδα: Ατροφική ή Αφανής;», στο: ∆. Σωτηρόπουλος (επιμ.), Η άγνωστη κοινωνία πολιτών, εκδ. Ποταμός, Αθήνα 2004, σελ.117-162. Τσουκαλάς Κ., «Γύρω από το πρόβλημα της πολιτικής πελατείας στην Ελλάδα του 19ου αιώνα», στο: Φ. Βεγλερής κ.ά. (επιμ.), Κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα, Εξάντας, Αθήνα 1977. Τσουκαλάς Κ., Εξάρτηση και αναπαραγωγή. Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα (1830-1922), Θεμέλιο, Αθήνα 1977. Τσουκαλάς Κ., Κοινωνική ανάπτυξη και κράτος. Η συγκρότηση του δημόσιου χώρου στην Ελλάδα, Θεμέλιο, Αθήνα 1981. Τσουκαλάς Κ., Κράτος, κοινωνία, εργασία στη μεταπολεμική Ελλάδα, Θεμέλιο, Αθήνα 1987. Τσουκαλάς, Κ., «Τσαμπατζήδες» στη χώρα των θαυμάτων. Περί ελλήνων στην Ελλάδα», Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, τχ. 1(1993), σελ. 5-52. Χαραλάμπης ∆., Πελατειακές σχέσεις και λαϊκισμός. Η εξωθεσμική συναίνεση στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, Εξάντας Αθήνα 1989. Χατζηϊωσήφ Χρ., «Το έργο του Νίκου Σβορώνου και η ελληνική ιστοριογραφία. Πενήντα χρόνια αποκλίσεων και συγκλίσεων», Σύγχρονα Θέματα 38 (Μάιος 1989), σ. 24-33. Χατζηιωσήφ Χρ., «Δημοκρατία και πελατειακές σχέσεις. Τρεις πρόσφατες αναλύσεις της ελληνικής πολιτικής του 19ου αιώνα», Μνήμων 16 (1994), σ. 167-197. Hering Gunnar, Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα 1821-1936, μτφρ. Θόδωρος Παρασκευόπουλος, 2 τ., ΜΙΕΤ, Αθήνα 2004. Φίλιας Βασίλης, Κοινωνία και εξουσία στην Ελλάδα: η νόθα αστικοποίηση 1800-1864, Αθήνα 1974. Featherstone K. (επιμ.), Πολιτική στην Ελλάδα. Η πρόκληση του Εκσυγχρονισμού, εκδόσεις Οκτώ, Αθήνα 2007.
Τελευταία Επικαιροποίηση
18-10-2022