ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

Ειδικού Υποβάθρου

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα: • αποκτήσουν γνώση του πλαισίου των γενικών αρχών συντήρησης και αποκατάστασης των μνημείων πολιτισμού • αποκτήσουν γνώση διεθνών κανόνων και συμβάσεων για τη συντήρηση και αποκατάσταση των μνημείων πολιτισμού • εξοικειωθούν με την ευρύτερα αποδεκτή δεοντολογία για την αποκατάσταση των μνημείων πολιτισμού • εξοικειωθούν με τη διεπιστημονική συνεργασία που απαιτείται για την αποκατάσταση των μνημείων πολιτισμού • αποκτήσουν τις σωστές θεωρητικές βάσεις για την επίλυση των προβλημάτων που άπτονται της αποκατάστασης των μνημείων

Σκοπός του μαθήματος είναι ο φοιτητής: α) να εξοικειωθεί με τις έννοιες που σχετίζονται με την προστασία των μνημείων πολιτισμού, β) να αποκτήσει ένα θεωρητικό υπόβαθρο γνώσεων απαραίτητο για την επίλυση των προβλημάτων συντήρησης και αποκατάστασης, γ) μέσα από μια διαχρονική παρακολούθηση του τρόπου αντιμετώπισης των μνημείων πολιτισμού από την αρχαιότητα έως σήμερα, να κατανοήσει και να ερμηνεύσει τη σημερινή δεοντολογία προστασία συντήρησης και αποκατάστασης, να εστιάσει στις ιδεολογικές πτυχές, αναλύοντας τη μεταβαλλόμενη πρακτική της συντήρησης σε κάθε στιγμή της ιστορίας. Γιατί, τι, πως και για ποιόν; Στόχος του μαθήματος είναι να αποκτήσει ο φοιτητής τα απαραίτητα εφόδια ώστε να είναι σε θέση, ως μελλοντικός αναστηλωτής, στηριζόμενος σε ένα πλαίσιο γενικών αρχών, διεθνών κανόνων, μιας ευρύτερα αποδεκτής δεοντολογίας και μιας διεπιστημονικής συνεργασίας να θέσει σε σωστή θεωρητική βάση τις προτάσεις του για την επίλυση των προβλημάτων συντήρησης και αποκατάστασης των μνημείων πολιτισμού. Στο μάθημα θα αναπτυχθούν τα παρακάτω αντικείμενα: Ιστορική Θεώρηση 1. Η αντιμετώπιση του έργου τέχνης και του μνημείου από την αρχαιότητα έως την εποχή του Μπαρόκ 2. Η συνέχεια και η σχέση ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν 3. Η συνέχεια και η σχέση παρελθόντος-παρόντος 4. Η Βιομηχανική Επανάσταση, ο ιλλουμινισμός, ο κλασικισμός, ο ρομαντισμός, ο εκλεκτισμός και η σχέση τους με τα μνημεία. 5. O Winchelmann, το Φιλελληνικό κίνημα και η απόκτηση της νέας ιστορικής συνείδηση, ως προϋπόθεση για την αποκατάσταση των μνημείων. 6. Η αποκατάσταση μεταξύ εμπειρίας και θεωρίας. 7. Η στυλιστική (Viollet-le-Duc), η ρομαντική (Ruskin) και η ιστορική (Beltrami) αποκατάσταση. 8. Η φιλολογική και η επιστημονική αποκατάσταση 9. Ο Χάρτης της Αθήνας και η αποκατάσταση στην περίοδο του μεσοπολέμου. 10. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, οι συνέπειές του στα μνημεία και η κρίση της Επιστημονικής αποκατάστασης Θεωρία-Αρχές, Ιδεολογία της Συντήρησης και Αποκατάστασης 1. Ανάλυση εννοιών, ορολογία (ελληνική και διεθνής): πολιτιστικό αγαθό, μνημείο – έργο τέχνης, συντήρηση, αποκατάσταση, αναστήλωση, ανακατασκευή, αποκατάσταση αρχικής μορφής, ανακαίνιση, επανάχρηση, δημιουργική αποκατάσταση, εξυγίανση, αναβίωση, διαρκής συντήρηση. 2. Ιστορικοκριτική θεμελίωση της αποκατάστασης 3. Η κριτική αποκατάσταση (G. Argan, A. Pica, R. Pane, R. Bonelli. Η αποκατάσταση ως «μέθοδος κριτική» και πράξη δημιουργική» 4. Η θεωρία του C. Brandi: το υλικό του έργου τέχνης, η εν δυνάμει ενότητα, ο χρόνος του έργου τέχνης, η αποκατάσταση σύμφωνα με τις αισθητικές και ιστορικές αξίες του έργου τέχνης, η πατίνα, ο χώρος του έργου τέχνης, οι αρχές για την αποκατάσταση των αρχιτεκτονικών μνημείων 5. Η αντιμετώπιση του κενού «λακούνας» στο έργο τέχνης και στην αρχιτεκτονική 6. Ο χάρτης της Βενετίας 7. Μνημείο και περιβάλλον-αποκατάσταση ιστορικών κέντρων. Διακήρυξη του Άμστερνταμ. 8. Σύγχρονες τάσεις στην αποκατάσταση 9. Σύγχρονα προβλήματα και πρακτικές στη συντήρηση-αποκατάσταση 10. Από τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στην αξιοποίηση Διαλέξεις: Δημήτριος Ζυγομαλάς Αναστασία Καπανδρίτη

αποκατάσταση, αναστήλωση, ανακατασκευή, αναβίωση, ολοκληρωμένη διατήρηση, διατήρηση, πολιτιστικό αγαθό, πολιτιστική κληρονομικά, μνημείο, λακούνα, ερείπιο αισθητική αξία, ιστορικό κέντρο, ιστορική θέση, ιστορικότητα

02-01-2024