Γραπτές Πηγές της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΓραπτές Πηγές της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας / Written sources of Byzantine and Medieval History
ΚωδικόςΙΒΜ 701
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΙστορίας και Αρχαιολογίας
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600016017

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ στην Ιστορική Έρευνα 2024-2025

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
Βυζαντινής και Μεσαιωνικής ΙστορίαςΥποχρεωτικόΧειμερινό/Εαρινό-15
Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΓραπτές Πηγές της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας
Ακαδημαϊκό Έτος2022 – 2023
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Class ID
600223746
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Επαρκής γνώση της Βυζαντινής και Μεσαιωνικής (Δυτικής Ευρωπαικής και Σλαβικής) Ιστορίας και βασική δυνατότητα ανάγνωσης και κατανόησης μεσαιωνικών κειμένων (ελληνικών και λατινικών). Καλή γνώση μιας τουλάχιστον κύριας ευρωπαικής γλώσσας για την προσέγγιση ειδικής σύγχρονης βιβλιογραφίας.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών /-τριών με τα ανωτέρω είδη πηγών και η εξασφάλιση της εκ μέρους τους δυνατότητας να αναγιγνώσκουν πολυεπίπεδα τις γραπτές πηγές για την άντληση ιστορικών πληροφοριών, τουτέστιν να τις ταξινομούν, να αναλύουν τη δομή τους, να κατανοούν τα ιδιαίτερα (ανά περίπτωση) χαρακτηριστικά τους, να συγκρίνουν και να συσχετίζουν γραπτά και λοιπά δεδομένα, να κατανοούν το νόημα του εκάστοτε κειμένου και των συμφραζόμενων, να κάνουν μετάφραση και ιστορικό σχολιασμό του, να αποτιμούν την αξία των μαρτυριών των πηγών (π.χ. προβλήματα προέλευσης, αξιοπιστίας και αντικειμενικότητας), να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες των πηγών στη συγγραφή ιστορικού δοκιμίου· τέλος, οι φοιτητές /-ήτριες να συμμετέχουν ενεργά με συζήτηση των προβλημάτων με τον εκάστοτε διδάσκοντα.
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το συγκεκριμένο σπονδυλωτό μάθημα αφορά στην γνωριμία των μεταπτυχιακών φοιτητών /-τριών με τα είδη των γραπτών (κυρίως) πηγών του βυζαντινού και μεσαιωνικού κόσμου, την ταξινόμηση και τον τρόπο μελέτης τους. Στο πλαίσιο του, παρουσιάζονται δια ζώσης, σε διακριτές θεματικές και από διάφορους διδάσκοντες (εξειδικευμένους στα εκάστοτε ευρύτερα επιστημονικά πεδία και στα διδασκόμενα επί μέρους ερευνητικά αντικείμενα), αρχικά μία Γενική εισαγωγή στα είδη των βυζαντινών - μεσαιωνικών πηγών (κυρίως γραπτών αλλά και λοιπών) και κατόπιν οι Αφηγηματικές πηγές της Βυζαντινής Ιστορίας (ιστορικές, λογοτεχνικές και άλλες) οι πηγές και τα ερευνητικά εργαλεία της Ιστορικής Γεωγραφίας, οι Βυζαντινές Νομικές πηγές και τα Τακτικά (κατάλογοι ιεραρχίας και εθιμοτυπίας, στρατιωτικά εγχειρίδια), τα Βυζαντινά Έγγραφα και η Διπλωματική, η Βυζαντινή Σφραγιστική, η Βυζαντινή Νομισματική, οι Γραπτές πηγές για την Ιστορία της Μεσαιωνικής Δύσης καθώς και οι Γραπτές πηγές για την Ιστορία του Σλαβικού κόσμου. α΄-β΄ εβδομάδα: Γεώργιος Λεβενιώτης (Συντονιστής μαθήματος και συνδιδάσκων), Εισαγωγή στα είδη των Πηγών, Αφηγηματικές Πηγές της Βυζαντινής Ιστορίας και Πηγές της Ιστορικής Γεωγραφίας γ΄-δ΄ εβδομάδα: Ανδρέας Γκουτζιουκώστας, Βυζαντινές Νομικές πηγές και Τακτικά ε΄-στ΄ εβδομάδα: Αλεξάνδρα-Κυριακή Βασιλείου-Seibt, Βυζαντινή Σφραγιστική ζ΄-η΄ εβδομάδα: Ελισσάβετ Χατζηαντωνίου, Διπλωματικές πηγές Βυζαντινής Ιστορίας θ΄ εβδομάδα: Ελένη Λιάντα, Βυζαντινή Νομισματική ι΄-ια΄ εβδομάδα: Ελένη Τούντα, Γραπτές πηγές για την Ιστορία της Μεσαιωνικής Δύσης ιβ΄-ιγ΄ εβδομάδα: Αγγελική Δεληκάρη, Γραπτές πηγές για την Ιστορία του Σλαβικού κόσμου
Λέξεις Κλειδιά
Γραπτές πηγές, Αφηγηματικές πηγές (ιστορικές, φιλολογικές), έγγραφα, κείμενα πρακτικής σημασίας (νομικά κείμενα, στρατηγικά), Νομίσματα, Σφραγίδες, Ιστορική Γεωγραφία, Βυζαντινές πηγές, Σλαβικές πηγές, Μεσαιωνικές πηγές
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
  • Επιλεγμένη Βιβλιογραφία
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρήση Power-Point στη διάρκεια των σεμιναρίων.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Σεμινάρια125
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων132
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων45
Συγγραφή εργασίας / εργασιών148
Σύνολο450
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Οι φαιτητές καλούνται να μελετούν ανά εβδομάδα συγκεκριμένη ελληνόφωνη και ξενόγλωσση βιβλιογραφία που αφορά στις πηγές και να παρουσιάζουν σύντομα σε γραπτές αναφορές την κριτική τους αποτίμηση. Θα πρέπει επίσης να μελετήσουν και να σχολιάσουν συγκεκριμένες πηγές . Η αξιολόγηση θα βασίζεται στις παρουσιάσεις τους, τη δυνατότητα να επιχειρηματολογούν και να απαντούν σύνθετες ερωτήσεις επί της βιβλιογραφίας και των πηγών.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική)
  • Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ι.Καραγιαννόπουλος, Η βυζαντινή ιστορία από τις πηγές, εκδ. Βάνιας.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ι.Ε.Καραγιαννόπουλος, Πηγαί της βυζαντινής Ιστορίας, εκδ. Βάνιας, 1987. H.Hunger, Η λόγια κοσμική γραμματεία των Βυζαντινών. Μτφρ. Λ.Μπενάκης κ.ά., 4τ., εκδ. ΜΙΕΤ, 1994. K.Krumbacher,Ιστορία της βυζαντινής λογοτεχνίας, 2τ., εκδ. Πάπυρος, 1955 Α.Καρπόζηλος, Βυζαντινοί ιστορικοί και χρονογράφοι, 4τ., εκδ. Κανάκη, 1997-2015 Π.Α.Αγαπητός, Η ερωτική διήγηση στα μεσαιωνικά χρόνια.Περσία, Βυζάντιο, Φραγκία, εκδ. Άγρας, 2008. H.G.Beck, Η βυζαντινή χιλιετία.Μτφρ. Δημ.Κούρτοβικ, ΜΙΕΤ 1990.E.G.Turner, Ελληνικοί πάπυροι. Εισαγωγή στη μελέτη και τη χρήση των παπυρικών κειμένων. Μτφρ. Γ.Μ.Παράσογλου, εκδ. ΜΙΕΤ, 1981. E.Mioni, Εισαγωγή στην ελληνική Παλαιογραφία. Μτφρ. Ν.Μ.Παναγιωτάκη, εκδ. ΜΙΕΤ, 1979. Σ. Τρωιάνος, Οι πηγές του βυζαντινού δικαίου, τρίτη έκδοση, εκδ. Αντ.Ν. Σάκκουλα, 2011. Δ. Τσουγκαράκης, Εισαγωγή στη Βυζαντινή Σφραγιδογραφία, εκδ. Κανάκη, 1999. Ph. Grierson, Βυζαντινή νομισματοκοπία, μτφρ. Β. Μαλαδάκης, εκδ. ΜΙΕΤ, 2007. J. Le Goff, Ιστορία και μνήμη. Μεταφρ. Γιάννης Κουμπουρλής, εκδ. Νεφέλη, 1998. A. Λιάκος, Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία; Αθήνα: Πόλις, 2007. G.M. Spiegel, The past as text. Theory and practice of medieval historiography. Baltimore and London: The John Hopkins University Press, 1997. Α.-Αι. Ταχιάος, Κύριλλος και Μεθόδιος. Οι αρχαιότερες βιογραφίες των Θεσσαλονικέων εκπολιτιστών των Σλάβων, Θεσσαλονίκη 2008 (ελληνική μετάφραση των Βίων του αγίου Κυρίλλου και του αγίου Μεθοδίου). Ι. Πόποβιτς, Βίος και πολιτεία των αγίων Σάββα και Συμεών των φωτιστών των Σέρβων, μτφρ. Αμφιλόχιος Ράντοβιτς, Αθήνα 1995. A. Džambeluka-Kossova (εκδ.), Černorizec Chrabǎr - O pismenech. Kritičesko izdanie, Sofija 1980 (κριτική έκδοση του κειμένου). A. Milev, Grǎckite žitija na Kliment Ochridski. Uvod, tekst, prevod I objansnitelni beležki, Sofija 1966. G. Prinzing, Demetrii Chomateni Ponemata diaphora [CFHB 38], Berlin-New York 2002. F. Miklosich - I. Müller, Acta et Diplomata Graeca medii aevi sacra et profana, τ. 1, Vindobonae 1860· τ. 3, Vindobonae 1865· τ. 5, Vindobonae 1887 (ανατύπ. Αθήναι χ.χ.). I. Iliev, «The Long Life of Saint Clement of Ohrid. A Critical Edition», Byzantinobulgarica 9 (1995) 62-120. I. Thurn, Ioannis Skylitzae Synopsis historiarum, ed. Princeps [CFHB 5], Berlin - New York 1973. H.-F. Bajer (H.-V. Beyer), Kallist I, patriarch Konstantinopolja, Žitie i dejatel’nost iže vo svjatych otca našego Grigorija Sinaita, I, Vvedenije, kritičeskoe izdanie grečeskogo teksta i russkij perevod, Ekaterinburg 2006.
Τελευταία Επικαιροποίηση
23-11-2022