ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: Η ΑΦΗΓΗΣΗ - ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: Η ΑΦΗΓΗΣΗ - ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ / COMPARATIVE LITERATURE: THE FRAME STORY IN LITERATURE AND FILM - ENHANCEMENT
Τίτλος στα ΓερμανικάDie Rahmenerzählung in Literatur und Film
ΚωδικόςΒΚ0316-ΕΜ
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΓερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600022675

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 25
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣΧειμερινό/Εαρινό-3
Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ: Η ΑΦΗΓΗΣΗ - ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ
Ακαδημαϊκό Έτος2023 – 2024
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Class ID
600229599
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Γερμανικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένονται τα εξής αποτελέσματα: επισταμένη γνώση των κειμένων, τόσο λογοτεχνικών όσο και κινηματογραφικών, που θα συζητηθούν στην τάξη/ εξοικείωση των φοιτητών με τους βασικούς όρους της αφηγηματολογίας/ανάπτυξη της ικανότητας των φοιτητών να αναγνωρίζουν και ν’ αναλύουν τις σχέσεις μίας εγκιβωτισμένης αφήγησης με το διηγητικό πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται / ευαισθητοποίηση ως προς τις τυχόν γραμματολογικές ή ‘πολιτισμικές’ συνέπειες της προαναφερθείσας αφηγηματικής δομής/ ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των φοιτητών.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Από τον κύκλο ιστοριών Χίλιες και μία νύχτες και εξής, η αφήγηση-πλαίσιο (ιστορία μέσα στην ιστορία ή "ιστορία δεύτερης τάξης") είναι ένα δημοφιλές μέσο που οι συγγραφείς χρησιμοποιούν συχνά για να προσδώσουν στις ιστορίες τους ένα αξιόπιστο υπόβαθρο ή μια αναπάντεχη ανατροπή. Κατά τη διάρκεια της λογοτεχνικής ιστορίας, οι σχέσεις μεταξύ πλαισίου και εσωτερικής αφήγησης καθίστανται όλο και πιο πολύπλοκες. Μπορεί, για παράδειγμα, η Σεχραζάτ στις Χίλιες και μία νύχτες να θέλει "μόνο" να καθυστερήσει τον θάνατό της με τις ιστορίες της που απευθύνει στον αιμοδιψή σουλτάνο, αλλά στο διήγημα "Έκπτωτη" του Τόμας Μαν, αρκετούς αιώνες αργότερα, η αφήγηση-πλαίσιο χρησιμοποιείται για να προκαλέσει στον αναγνώστη (και τους εξωδιηγητικούς χαρακτήρες- ακροατές) ένα αποτέλεσμα έκπληξης. Η διηγητική πλαισίωση χρησιμοποιείται και στην κινηματογραφική τέχνη, με συχνά ενδιαφέροντα αποτελέσματα –όπως στο εξπρεσιονιστικό αριστούργημα του Ρόμπερτ Βίνε Το εργαστήρι του Δρ Καλιγκάρι: η αφήγηση-πλαίσιο που προσθέτει ο σκηνοθέτης (όπου ο πρωταγωνιστής εμφανίζεται ως τρόφιμος ενός ψυχιατρείου), η οποία υποτίθεται ότι λείπει από το σενάριο, προσδίδει στην ταινία την πρωτοποριακή της αμφισημία ή αποδυναμώνει την αρχικά εγγενή επαναστατική της δυναμική; Ή το αντίστροφο, π.χ. στην κινηματογραφική μεταφορά του Αλέξη Ζορμπά από τον Μ. Κακογιάννη: σε ποιο βαθμό η αγνόηση του "φιλοσοφικού" χαρακτήρα της δομής πλαισίου του μυθιστορήματος στην ταινία και η αποκλειστική εστίαση του σκηνοθέτη στην εσωτερική πλοκή επηρεάζουν την πρόσληψη της ιστορίας – και συνδέεται αυτό κατά κάποιον τρόπο με τη διάδοση μιας "ελληνικής ανδρικής μυθολογίας", για την οποία ο περιπετειώδης πρωταγωνιστής, που ξεχειλίζει από ζωτικότητα, αποτελεί σύμβολο; Το σεμινάριο είναι αφιερωμένο στις προαναφερθείσες καθώς και σε πολλές άλλες παρόμοιες περιπτώσεις, στις οποίες συνδυάζονται "τεχνικοί" προβληματισμοί της αφηγηματικής θεωρίας με ζητήματα πολιτισμικών σπουδών.
Λέξεις Κλειδιά
αφήγηση-πλαίσιο/εγκιβωτισμένη αφήγηση σε λογοτεχνία και κινηματογράφο
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Διαφάνειες PP στη διδασκαλία καθώς και elearning E-mail/zoom στην επικοινωνία με τους φοιτητές
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
τακτική και ενεργός παρουσία, προφορική παρουσίαση, επιστημονική εργασία (περίπου 3500-4000 λέξεων) στο τέλος του εξαμήνου
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Stam Robert, Burgoyne Robert, Flitterman - Lewis Sandy (2010), Νέες προσεγγίσεις στη σημειωτική του κινηματογράφου, Αθήνα: Μεταίχμιο.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Sekundärliteratur a) „Klassische“ Referenzwerke Barthes, Roland. Einführung in die strukturale Analyse von Erzählungen. In: Roland Barthes: Das semiologische Abenteuer. Frankfurt am Main: Suhrkamp, 1988. [frz. 1966] Genette, Gérard. Die Erzählung. München: Fink, 1994. [frz. 1972/1983] Lämmert, Eberhard. Bauformen des Erzählens. Stuttgart: Metzler Verlag, 1955. Petersen Jürgen H. Erzählsysteme. Eine Poetik epischer Texte. Stuttgart/ Weimar: Metzler, 1993. Phelan, James und Peter J. Rabinowitz (Hg). A Companion to Narrative Theory. Malden/Mass./ Oxford: Blackwell Publishing, 2005. Ricœur, Paul. Zeit und Erzählung. Band II. Zeit und literarische Erzählung. München, 1989. [frz. 1984] Rimmon-Kenan, Schlomith. Narrative Fiction. Contemporary Poetics. London/ New York: Routledge, 2007. Stanzel, Franz K. Theorie des Erzählens. Göttingen: Vandenhoeck, 1979. Vogt, Jochen. Aspekte erzählender Prosa. München: Fink, 1972. b) Neuere Einführungen Bode, Christoph: Der Roman. Eine Einführung. Tübingen/ Basel: Francke, 2005. Finnern, Sönke. Narratologie und biblische Exegese. Tübingen: Mohr Siebeck, 2010. [interdisziplinäre, sehr umfassende Darstellung] Finnern, Sönke und Jan Rüggemeier. Methoden der neutestamentlichen Exegese. Ein Lehr- und Arbeitsbuch. Tübingen: Francke, 2016. [didaktisch ausgefeilt, bietet integratives Gesamtmodell der Textauslegung] Fludernik, Monika. Erzähltheorie. Eine Einführung. Darmstadt: WBG, 2006. Köppe, Tilmann und Tom Kindt. Erzähltheorie. Eine Einführung. Stuttgart: Reclam, 2014. Koschorke, Albrecht. Wahrheit und Erfindung. Grundzüge einer Allgemeinen Erzähltheorie. Frankfurt am Main: Fischer, 2013. Lahn, Silke und Jan Christoph Meister. Einführung in die Erzähltextanalyse. Stuttgart: Metzler, 2008. Mahne, Nicole. Transmediale Erzähltheorie. Eine Einführung. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2007. Martínez, Matías und Michael Scheffel: Einführung in die Erzähltheorie. München: Beck, 1999. Metzeltin, Michael. Theoretische und angewandte Semantik. Vom Begriff zum Text. Wien: Praesens Verlag, 2007. Schmid, Wolf: Elemente der Narratologie. Berlin: Walter de Gruyter, 2008. Wenzel, Peter (Hg). Einführung in die Erzähltextanalyse. Kategorien, Modelle, Probleme. Trier: Wiss. Verlag Trier, 2004. c) E–books Blödorn, Andreas, Daniela Langer, Michael Scheffel (Hg). Stimme(n) im Text. Narratologische Positionsbestimmungen. De Gruyter, 2006. Dennerlein, Katrin. Narratologie des Raumes. De Gruyter, 2009. D'hoker, Elke und Gunther Martens (Hg). Narrative Unreliability in the Twentieth-Century First-Person Novel. De Gruyter, 2008. Dünne, Jörg und Andreas Mahler. Handbuch Literatur & Raum. De Gruyter, 2015. Fix, Ulla, Andreas Gardt, Joachim Knape. Rhetorik und Stilistik / Rhetoric and Stylistics. Ein internationales Handbuch historischer und systematischer Forschung / An International Handbook of Historical and Systematic Research. DE GRUYTER MOUTON, 2009. Kindt, Tom und Hans-Harald Müller. The Implied Author. Concept and Controversy. De Gruyter, 2006. Mehigan, Tim und Alan Corkhill (Hg). Raumlektüren. Der Spatial Turn und die Literatur der Moderne. transcript-Verlag, 2013. Meister, Jan Christoph und Wilhelm Schernus. Time: From Concept to Narrative Construct: A Reader. De Gruyter, 2011. Neumann, Michael. Die fünf Ströme des Erzählens. Eine Anthropologie der Narration. De Gruyter, 2013. Nöth, Winfried und Nina Bishara (Hg). Self-Reference in the Media. De Gruyter Mouton, 2007. Pause, Johannes. Texturen der Zeit. Zum Wandel ästhetischer Zeitkonzepte in der deutschsprachigen Gegenwartsliteratur. Böhlau Verlag, 2012. Scheffel, Michael. Formen selbstreflexiven Erzählens: Eine Typologie und sechs exemplarische Analysen. De Gruyter, 2011. Internet https://www.cla.purdue.edu/english/theory/narratology/ (21.9.2018) http://www.li-go.de/definitionsansicht/prosa/erzaehltextanalyse.html (21.9.2018)
Τελευταία Επικαιροποίηση
24-02-2024