Κοινωνιολογική ανάλυση της γνώσης και των εκπαιδευτικών πρακτικών

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΚοινωνιολογική ανάλυση της γνώσης και των εκπαιδευτικών πρακτικών / Sociological analysis of educational knowledge and practice
ΚωδικόςΠ3014
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΑντιγόνη Σαρακινιώτη
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600014890

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 67
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινό/Εαρινό-6
ΦιλοσοφίαΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινό/Εαρινό-6
ΠαιδαγωγικήΥποχρεωτικό Κατ' Επιλ. ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΚοινωνιολογική ανάλυση της γνώσης και των εκπαιδευτικών πρακτικών
Ακαδημαϊκό Έτος2023 – 2024
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600233433
ΤμήμαΔιδάσκοντες
1. Τμήμα Φιλοσοφίας και ΠαιδαγωγικήςΑντιγόνη Σαρακινιώτη
2. Τμήματα Φιλοσοφικής ΣχολήςΑντιγόνη Σαρακινιώτη
3. Τμήματα ΣΘΕ, Θεολογικής Σχολής, Καλών ΤεχνώνΑντιγόνη Σαρακινιώτη
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
  • ΚΕ800 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (κοινωνικοποίηση-διαπολιτισμικότητα)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
• Να γνωρίζουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις του ΑΠ και τη βασική σχετική βιβλιογραφία. • Να υιοθετήσουν έναν σχεσιακό τρόπο σκέψης διερευνώντας και συνδέοντας τις διαφορετικές διαστάσεις διαμόρφωσης και υλοποίησης του ΑΠ. • Να αξιολογούν πληροφορίες και επιχειρήματα, να αμφισβητούν την υπάρχουσα κατάσταση και να προβληματίζονται για το πώς το προσωπικό, κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό υπόβαθρο επηρεάζει τη διαμόρφωση, την υλοποίηση και τα αποτελέσματα των ΑΠ. • Να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την εφαρμογή του ΑΠ στην πράξη θέτοντας συγκεκριμένα κριτήρια για την οργάνωση της γνώσης, τις διδακτικές μεθόδους και την αξιολόγηση. • Να προσαρμόζουν την εφαρμογή του ΑΠ στο διαφορετικό πλαίσιο κάθε σχολείου/ τάξης και στις ανάγκες των μαθητών και των μαθητριών. • Να ευαισθητοποιηθούν σχετικά με πρακτικές που εμποδίζουν την υπεράσπιση της ισότητας, της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης στο σχολείο. • Να οραματιστούν εναλλακτικές εκπαιδευτικές πρακτικές με συμπεριληπτικό πρόσημο.
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Αντικείμενο του μαθήματος είναι η κοινωνιολογική ανάλυση της εκπαιδευτικής γνώσης και των παιδαγωγικών εφαρμογών της στο σχολείο. Σκοπό έχει την υποστήριξη των φοιτητών και των φοιτητριών στην κατανόηση της σχέσης του αναλυτικού προγράμματος (ΑΠ), του σχολικού πλαισίου και της μορφής των παιδαγωγικών σχέσεων με την πολιτισμική αναπαραγωγή και τις διαδικασίες συγκρότησης των ταυτοτήτων των συμμετεχόντων σε κάθε εκπαιδευτική διαδικασία. Το μάθημα θα βασιστεί θεωρητικά στις ορίζουσες της μπερσταϊνικής οπτικής για την εκπαίδευση, η οποία παρέχει χρήσιμα εργαλεία στους εκπαιδευτικούς τόσο για την πραγμάτωση του παιδαγωγικού τους έργου σε διαφορετικά σχολικά πλαίσια όσο και για τον συνεχή αναστοχασμό της παιδαγωγικής τους δράσης στην καθημερινή ζωή του σχολείου. Σύμφωνα με αυτή κομβικής σημασίας για τη μελέτη του κοινωνικού και πολιτικού χαρακτήρα των διαδικασιών επιλογής, οργάνωσης και αξιολόγησης της εκπαιδευτικής γνώσης είναι οι έννοιες της εκπαιδευτικής πρακτικής και της αναπλαισίωσης, οι οποίες θα αξιοποιηθούν για την προσέγγιση και ανάλυση διαφορετικών μορφών οργάνωσης της γνώσης (μονοεπιστημονικότητα, διεπιστημονικότητα, διαθεματικότητα) και των παραδοχών τους. Το μάθημα αξιοποιεί παραδείγματα από την τελευταία αναμόρφωση των ελληνικών αναλυτικών προγραμμάτων με σκοπό την παρακολούθηση και την κατανόηση της στροφής του ελληνικού σχολείου στην ανάπτυξη ικανοτήτων (γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και αξίες), αλλά και υλικό σχετικά με την προώθηση των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα διεθνώς. Το περιεχόμενο του μαθήματος αναπτύσσεται στα παρακάτω επίπεδα: • Βασικές εννοιολογήσεις του ΑΠ και η κοινωνιολογική μελέτη του • Θεωρητική θεμελίωση της μελέτης του προγράμματος σπουδών με επικέντρωση στην προσέγγιση του Β. Bernstein • Σύγχρονα προτάγματα των εκπαιδευτικών πολιτικών για το ΑΠ και κριτικές επισημάνσεις των προωθούμενων αλλαγών • Γνωριμία με τα εργαστηρίων δεξιοτήτων του ελληνικού ΑΠ και αναλύσεις με σκοπό την άσκηση στην εφαρμογή των θεωρητικών εργαλείων του μαθήματος.
Λέξεις Κλειδιά
Αναλυτικό πρόγραμμα, εκπαιδευτική πολιτική, εκπαιδευτικό/ σχολικό πλαίσιο, πολιτισμική αναπαραγωγή στο σχολείο
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
- Παρουσιάσεις με χρήση PowerPoint - Προβολή σχετικού οπτικοακουστικού υλικού. -Εξ αποστάσεως υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ανάρτησης του υλικού του μαθήματος στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του πανεπιστημίου. -Χρήση ηλ. ταχυδρομείο για την επικοινωνία με τους φοιτητές/τριες, όταν απαιτείται.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις180,7
Σεμινάρια100,4
Εργαστηριακή Άσκηση110,4
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων371,5
Εκπόνηση μελέτης (project)301,2
Συγγραφή εργασίας / εργασιών441,8
Σύνολο1506
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
• Εκπόνηση μελέτης (project) και κατάθεση τελικής ομαδικής εργασίας στο e-learning (6 βαθμοί) • Κατάθεση 2 μικρές ατομικές εργασίες στη διάρκεια των μαθημάτων στο e-learning (4 βαθμοί)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική)
  • Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Bernstein, B. (2015). Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος. ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ Α.Ε. Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 15488 Apple, M. W. (2008) Επίσημη γνώση. Επίκεντρο Α.Ε. Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 14977 ISBN: 9789604581696 Whitty, G. (2007). Κοινωνιολογία και σχολική γνώση. Θεωρία, έρευνα και πολιτική του αναλυτικού προγράμματος. Επίκεντρο Κωδικός στο σύστημα ΕΥΔΟΞΟΣ: 15066
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ασκούνη, Ν. (2007). Κοινωνικές Ανισότητες στο σχολείο. Κλειδιά και Αντικλείδια. Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων. ΥΠΕΠΘ, Πανεπιστήμιο Αθηνών (διαθέσιμο στο διαδίκτυο). Blackledge, D. & Hunt, B. (1995). Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Αθήνα: Έκφραση (Κεφ. 12 σ. 384-417). Bourdieu P. & Passeron, J.-Cl. (1996). Οι κληρονόμοι. Οι φοιτητές και η κουλτούρα. Αθήνα: Καρδαμίτσα. Gewirtz, S. & Gribb, A. (2011). Κατανοώντας την εκπαίδευση. Μια Κοινωνιολογική Θεώρηση. Αθήνα: Μεταίχμιο (σ. 25-31, 37-45, 60-68). Λάμνιας, Κ. (2001). Κοινωνιολογική Θεωρία και Εκπαίδευση. Διακριτές προσεγγίσεις. Αθήνα: Μεταίχμιο (σ. 110-117, 154-164, 282-316). Λαμπίρη-Δημάκη, Ι. & Παναγιωτόπουλος, Ν. (Επιμ.). (1994). Pierre Bourdieu. Κοινωνιολογία της Παιδείας. Αθήνα: Καρδαμίτσα-Δελφίνι (σ. 3-8, 63-71, 73-75, 76-95). Ματούση, Μ., Σαρακινιώτη, Α. & Τσατσαρώνη, Α. (2014). Μεταξύ Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Ι.Ε.Κ.: Δικαίωμα στη γνώση ή ευκαιρία στη δια βίου μάθηση; Πρακτικά 7ου συνεδρίου Ιστορίας της Εκπαίδευσης: «Ποια γνώση έχει την πιο μεγάλη αξία; ιστορικές-συγκριτικές προσεγγίσεις». Ιστορικό Αρχείο του Π.Τ.Δ.Ε Πανεπιστημίου Πατρών, Πάτρα, 27-30 Ιουνίου 2014. http://eriande-elemedu.e-millescreations.com/ Μυλωνάς, Θ. (2011). Ο κοινωνικός ρόλος των εξετάσεων και των βαθμών στο σχολείο. Στο Γ. Σταμέλος (Επιμ.). (2011). Για μια ποιητική του εκπαιδευτικού τοπίου, Τόμος Ι. Αθήνα: Αλεξάνδρεια (σ. 29-56 ). Παναγιωτόπουλος, Ν. (Επιμ.). (2004). Για την εκπαίδευση του μέλλοντος. Οι προτάσεις του Πιερ Μπουρντιέ. Αθήνα: Νήσος. Σιάνου-Κύργιου Ε. (2006). Εκπαίδευση και κοινωνικές ανισότητες. Η μετάβaση από τη Δευτεροβάθμια στην Ανώτατη Εκπαίδευσης (1997-2004). Αθήνα: Μεταίχμιο. Τσατσαρώνη, Α., Σαρακινιώτη, Α. & Σιφακάκης, Π. (2015). Η θεωρία του συμβολικού ελέγχου και η συνεισφορά της στην κατανόηση της εκπαίδευσης και της σύγχρονης «καθολικά παιδαγωγημένης» κοινωνίας. Στο Θ. B. Θάνος (Επιμ.) Η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Ερευνών Απάνθισμα. Αθήνα: Gutenberg (σ. 57-76). Φραγκουδάκη, Α. (1985). Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο. Αθήνα: Παπαζήση (σ. 87-102, 131-148, 162-169, 357-391, 519-560). Bernstein, B. (2000) Pedagogy, Symbolic Control and Identity. Theory, Research Critique. New York: Rowman and Littlefield Publisher. Bourdieu, P. (1997) The Forms of Capital, in A.H. Halsey, H. Lauder, Ph. Brown and A. S. Wells (eds) Education, Culture, Economy and Society, Oxford, U.K., Oxford University Press (46-58). Reprinted in S. J. Ball (ed) The RoutledgeFalmer Reader in Sociology of Education, London, RoutledgeFalmer (pp. 15-29). Holland, J. (1981). Social class and changes in orientations to meaning. Sociology, 15, pp.1-18. Moore, R. (2013). Basil Bernstein. The thinker and the field. Oxon: Routledge. Young, M. (2008) Bringing knowledge back in. From social constructivism to social realism in the sociology of education. London: Routledge. Επιστημονικά περιοδικά στο πεδίο του μαθήματος (ενδεικτικά) British Journal of Sociology of Education (BJSE), Critical Studies in Education
Τελευταία Επικαιροποίηση
13-02-2024