Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος είναι:
- Να καταρτιστούν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες στο θέμα του κανονικού και λειτουργικού πλαισίου που διέπει το εκκλησιαστικό γεγονός, δεδομένου ότι ως υπεύθυνοι προσκυνηματικού τουρισμού οφείλουν να γνωρίζουν τις παραπάνω παραμέτρους.
- Να αποκτήσουν οι φοιτητές και φοιτήτριες του μαθήματος εξειδικευμένες γνώσεις σχετικά με τρεις από τους δημοφιλέστερους προορισμούς του θρησκευτικού και προσκυνηματικού τουρισμού του χριστιανικού κόσμου, σε παγκόσμια κλίμακα.
- Να ανακαλύψουν τη σχέση της χριστιανικής θρησκείας με το φυσικό περιβάλλον και τον ρόλο που παίζουν οι ιεροί προσκυνηματικοί τόποι στην προστασία αυτού και στην καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης.
- Να εφαρμόζουν τις γνώσεις που αποκόμισαν στη διοργάνωση προγραμμάτων θρησκευτικού και προσκυνηματικού τουρισμού.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Οι περιοχές της Καστοριάς, των Μετεώρων και της Πάτμου αποτελούν τρεις από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς τόσο λόγω του σημαντικού προσκυνηματικού ενδιαφέροντος που παρουσιάζουν για τον χριστιανικό κόσμο, όσο και για το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον στο οποίο βρίσκονται. Στο πλαίσιο του μαθήματος θα αναδειχθούν οι κανονικές αρχές που διέπουν τον εκκλησιαστικό βίο, ήτοι το κανονικολειτουργικό "πλαίσιο" στο οποίο κινείται ο θρησκευτικός τουρισμός. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστούν τα σημαντικότερα στοιχεία που συνθέτουν το φυσικό περιβάλλον στο οποίο εντάσσονται οι παραπάνω προορισμοί. Τέλος, αφού περιγραφεί η γενικότερη σχέση των ιερών τόπων με το φυσικό περιβάλλον και ο ρόλος που μπορούν να παίξουν στην προστασία του, θα αναδειχθεί η στενή, αλλά ίσως όχι τόσο άμεσα προφανής, σχέση της Ορθοδόξου Εκκλησίας με την οικολογία. Τέλος, θα παρουσιαστούν παραδείγματα τρόπων με τον οποίο οι θρησκευτικές δομές διαχειρίζονται το φυσικό περιβάλλον στις περιοχές αυτές και θα εντοπιστούν τυχόν προβλήματα που προκαλούνται από την, τοπικά, αυξημένη τουριστική κίνηση.
Διδακτικές ενότητες:
1. Σχέση θρησκείας και οικολογίας (Ε. Αντωνοπούλου)
2. Ιεροί φυσικοί τόποι (Ε. Αντωνοπούλου)
3. Τα χριστιανικά μοναστήρια ως πρότυπα βιώσιμης κοινότητας (Ε. Αντωνοπούλου)
4. Το φυσικό περιβάλλον της Καστοριάς (Ε. Αντωνοπούλου)
5. Το φυσικό περιβάλλον των Μετεώρων (Ε. Αντωνοπούλου)
6. Το φυσικό περιβάλλον της Πάτμου (Ε. Αντωνοπούλου)
7. Το φυσικό περιβάλλον του Αγίου Όρους Ι (Ε. Αντωνοπούλου)
8. Το φυσικό περιβάλλον του Αγίου Όρους ΙΙ (Ε. Αντωνοπούλου)
9. Μοναχικοί θεσμοί (οργάνωση του μοναχικού βίου και ο πνευματικός λόγος των μοναχών) (Θ. Γιάγκου)
10. Το δίκαιο των ναών (Θ. Γιάγκου)
11. Κανόνες και τυπικά περί της λειτουργικής ζωής (Θ. Γιάγκου)
12. Ορθόδοξη Εκκλησία και η εκκλησιαστική ετερότητα. Η σχετική κανονική διδασκαλία (Θ. Γιάγκου)
13. Κανόνες και κοινωνική πρόνοια της Εκκλησίας (Θ. Γιάγκου)
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Lynn White Jr. (1967). The historical roots of our ecologic crisis. Science, New Series, Vol. 155, No. 3767, p.p. 1203 - 1207.
2. G.E. Hitzhusen & M.E. Tucker (2013). The potential of religion for Earth Stewardship. Ecology and the Environment, 11(7), p.p. 368–376, doi:10.1890/120322
3. π. Ι. Χρυσαυγής & Κ. Δεληκωσταντής (2013). Ο Πατριάρχης της αλληλεγγύης. σελ. 17 - 55. Έκδόσεις Ιστός.
4. B. Verschuuren, R. Wild et al (eds.). Sacred natural sites - Conserving nature and culture. Earthscan, London.
5. The sacred dimension of protected areas. Proceedings of the second workshop of the Delos Initiative. Ouranoupolis, Greece, 24-27 October 2007. IUCN.
6. The diversity of sacred lands in Europe. Proceedings of the third workshop of the Delos Initiative. Inari/Aanaar, Finland, 1-3 July 2010. World Commission on Protected Areas.