Οντολογία της ανθρώπινης δημιουργίας: Ο Μίκης Θεοδωράκης και η θεωρία της Συμπαντικής Αρμονίας
| Τίτλος | Οντολογία της ανθρώπινης δημιουργίας: Ο Μίκης Θεοδωράκης και η θεωρία της Συμπαντικής Αρμονίας / Ontology of the human creation: Mikis Theodorakis and the theory of Universal Harmony |
| Κωδικός | ΜΦΑ101 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής |
| Κύκλος / Επίπεδο | 2ος / Μεταπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή |
| Υπεύθυνος/η | Παναγιώτης Δόικος |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600019696 |
Πρόγραμμα Σπουδών: 2020 ΔΠΜΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 30
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Κατ' Επιλογήν Υποχρεωτικά | 1 | 1 | 7,5 |
| Τίτλος | Οντολογία της ανθρώπινης δημιουργίας: Ο Μίκης Θεοδωράκης και η θεωρία της Συμπαντικής Αρμονίας |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2023 – 2024 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Class ID | 600245684
|
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600245684
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος: www.edlit.auth.gr
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση των μαθημάτων οι φοιτητές θα είναι ικανοί να ανασυγκροτήσουν τη θεωρία της συμπαντικής αρμονίας του Μίκη Θεοδωράκη, ως συγκεκριμενοποίηση, μιας οντολογίας τις ανθρώπινης οντολογίας και να διατυπώσουν περαιτέρω τη φιλοσοφική - επιστημονική τους απόψη, τόσο προφορικά όσο και γραπτά.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Ο μεγάλος έλληνας δημιουργός αισθάνεται και συλλαμβάνει μια ασυνήθιστη επαφή ανάμεσα στην εμπειρία της θέασης των κινήσεων των άστρων και των πλανητών στο νυχτερινό στερέωμα και στο βίωμα της μουσικής σύνθεσης. Από τη μια πλευρά, η δυναμική της αντίληψης των ουρανίων σωμάτων εντείνει τη γοητεία και το μυστήριο των όψεων και των ρυθμών της απειρότητας του σύμπαντος στην εσωτερική ζωή. Από την άλλη πλευρά, η ανησυχία μιας “αχανούς θάλασσας ήχων”, έτοιμων να πάρουν κάθε φορά μια συγκεκριμένη μελωδική υπόσταση, παράγει την αίσθηση της συνάντησης με ένα κοσμικό αρχέτυπο μουσικής, το οποίο προ(σ)καλεί τον άνθρωπο-δημιουργό. Και στη μία και στην άλλη περίπτωση, η ενέργεια του σύμπαντος εναρμονίζεται με τον υπαρξιακό σφυγμό του συνθέτη, ο οποίος ολοκληρώνει το μουσικό του έργο, περνώντας από την αρχική δοκιμασία στην κορύφωση της έμπνευσης και την τελική ευφορία. Αναλύοντας τη συγχρονία μεταξύ των δύο περιπτώσεων, ο Θεοδωράκης δείχνει ότι η Συμπαντική Αρμονία διατρέχει, ως δύναμη εξύψωσης, την πνευματική δημιουργία: μόνον έτσι, μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη, ο συντονισμός (αλλιώς: η συμφωνία) ανάμεσα στους κοσμικούς αρμούς υπερβαίνει την αρνητική ενέργεια του Χάους, το οποίο αποτυγχάνει να ενσπείρει παντού τη δια-φωνία (την απο-σύνδεση των αρμών) και να εγκαταστήσει το αδιέξοδο.
Θα εξετάσουμε αυτή την ευρηματική νεοπυθαγόρεια θεωρία του έλληνα μουσουργού, επιχειρώντας παράλληλα να εμβαθύνουμε στη φύση και τη λογική της δύναμης, με την οποία η Συμπαντική Αρμονία ενεργεί μέσα στον άνθρωπο.
Λέξεις Κλειδιά
Μίκης Θεοδωράκης, αρμονία, σύμπαν, οντολογία, μουσική
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Πολυμεσικό υλικό
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,6 | |||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 100 | 4 | |||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 48.5 | 1,9 | |||
| Σύνολο | 187.5 | 7,5 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Θεοδωράκης, Μίκης (2017α), “Συμπαντική Αρμονία”, στο Θεοδωράκης (2017), σσ. 75-97.
Θεοδωράκης, Μίκης (2017β), Μονόλογοι στο λυκαυγές, πρόλογος του Γιώργου Κασιμάτη, Αθήνα, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Ιανός.
Θεοδωράκης, Μίκης (1986), Οι δρόμοι του Αρχάγγελου [5 τόμοι], τόμος 1, Αθήνα: Κέδρος.
Θεοδωράκης, Μίκης (2016), Διάλογοι στο λυκόφως, πρόλογος του Μίμη Ανδρουλάκη, Αθήνα, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Ιανός.
Θεοδωράκης, Μίκης (2018α), Μια ζωή δημιουργίας, προλογικό κείμενο [“Ο ραψωδός της μνήμης”] του Ανδρέα Μαράτου, εξώφυλλο του Γιάννη Ψυχοπαίδη, Αθήνα: Εθνική – Η Πρώτη Ασφαλιστική.
Μίκης Θεοδωράκης (2005). Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου. Χανιά, 29-31 Ιουλίου, Χανιά: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων.
Μαλούχος, Γ. Π. (2018), Άξιος Εστί. Ο Μίκης Θεοδωράκης αφηγείται τη ζωή του και συνθέτει την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, τόμος IV, Αθήνα: Τα Νέα.
Δόικος, Π. (2020α), “Ο Μίκης Θεοδωράκης και η θεωρία της Συμπαντικής Αρμονίας: Στοιχεία μιας οντολογικής ερμηνείας”, Φιλοσοφείν, τεύχος 21, Ιανουάριος 2020, σσ. 63-86.
Δόικος, Π. (2020β), “Ο Μίκης Θεοδωράκης και η θεωρία της Συμπαντικής Αρμονίας: Στοιχεία μιας οντολογικής ερμηνείας” [Δεύτερο Μέρος], Φιλοσοφείν, τεύχος 22, Ιούνιος 2020, σσ. 183-222.
Δόικος, Π. (2019), “Ο Μίκης Θεοδωράκης και η θεωρία της Συμπαντικής Αρμονίας”, στο Θεοδωράκης (2019), σσ. 59-61.
Θεοδωράκης, Μίκης (2019), Πολιτικά. Πολιτισμός, κοινωνία, ελεύθερος χρόνος, τόμος Γ’, επιμέλεια της Αναστασίας Βούλγαρη, Αθήνα: Το Βήμα.
Θεοδωράκης, Μ., Γουλιάμος, Κ. (2018), Στη διαλεκτική της αρμονίας, Αθήνα: Gutenberg.
Λαμπρέλλης, Δ. Ν. (2018), “ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ. Στη διαλεκτική της αρμονίας, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα”, Διά-ΛΟΓΟΣ, Επετηρίδα Φιλοσοφικής Έρευνας, Εκδόσεις Παπαζήση, τεύχος 8, σσ. 287-91.
Βαρλάμης, Μ. (2017), “Η Συμπαντική Μουσική του Μίκη Θεοδωράκη”, στο Θεοδωράκης (2017), σσ. 98-113.
Μαράτος, Α. (2014), Ουτοπία κρυμμένη στο σώμα της πόλης – Ο μουσικός κόσμος του Μίκη Θεοδωράκη, Αθήνα, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Ιανός.
Βούλγαρη, Α. (2017), Μίκης Θεοδωράκης. Μονόλογοι, Διάλογοι και Το μονοπάτι προς το μέλλον. Συνοπτική παρουσίαση, Αθήνα.
Κουγιουμουτζάκης, Γ. (επιμ.) (2007), Συμπαντική αρμονία, μουσική και επιστήμη. Στον Μίκη Θεοδωράκη, Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
Δημητράκος, Δ. Β. (1959), Νέον λεξικόν ορθογραφικόν και ερμηνευτικόν όλης της ελληνικής γλώσσης, Αθήναι: Εκδόσεις “Περγαμηναί”.
Σταματάκος, Ι. (1999), Λεξικόν της αρχαίας ελληνικής γλώσσης, Αθήνα: Βιβλιοπρομηθευτική.
Ταίηλορ, Ν. (2000), Η Αρμονία των Πυθαγορείων. Η Μαθηματική έννοια της Αρμονίας στο Μουσικό Σύστημα των Πυθαγορείων, Αθήνα: Νεφέλη.
Τελευταία Επικαιροποίηση
05-05-2021
