ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ
| Τίτλος | ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ / COMPUTATIONAL LEXICOGRAPHY -ENHANCEMENT |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Computerlexikographie: Lexikographie mit dem Computer und für den Computer - Vertiefung |
| Κωδικός | ΑΚ0268-ΕΜ |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024576 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 2
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Εαρινό | - | 3 |
| Τίτλος | ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2024 – 2025 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 1 |
| Ώρες Συνολικά | 13 |
| Class ID | 600253349
|
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600253349
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
- ΑΚ0268 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
Γενικές Προαπαιτήσεις
Θεωρητική Γλωσσολογία (Μορφολογία, Σύνταξη, Σημασιολογία)
Λεξικογραφία και Λεξικολογία
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/φοιτήτριες θα:
έχουν αποκτήσει βασικές γνώσεις στην υπολογιστική λεξικογραφία,
έχουν εξοικειωθεί με τις βασικές αρχές, τεχνικές και μεθόδους δημιουργίας υπολογιστικών λεξικών πόρων,
αλλά και τις νέες τάσεις με την έλευση των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων,
είναι σε θέση να διακρίνουν ομοιότητες και διαφορές μεταξύ ηλεκτρονικών λεξικών για ανθρώπους-χρήστες
και υπολογιστικών λεξικών
γνωρίζουν τα είδη υπολογιστικών λεξικών και τη χρήση τους σε εφαρμογές Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας,
μπορούν να συμμετέχουν στη σχεδίαση, ανάπτυξη και αξιολόγηση λεξικών πόρων για την επεξεργασία φυσικής
γλώσσας,
ευαισθητοποιηθούν αναφορικά με τα ηθικά και νομικά ζητήματα.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα αυτό αποτελεί εμβάθυνση του Μαθήματος Κατεύθυνσης με τον ίδιο τίτλο και κωδικό και μπορεί να δηλωθεί μόνο σε συνάρτηση με αυτό. Αποτελεί σύντομη εισαγωγή στον διεπιστημονικό τομέα της Υπολογιστικής Λεξικογαφίας, και της επιστήμης για την ανάπτυξη και αξιοόγηση λεξικών πόρων για την Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας, και αρθρώνεται στις ακόλουθες ενότητες:
1. Γλωσσική Τεχνολογία, Υπολογιστική Γλωσσολογία και Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας: εισαγωγή και βασικές έννοιες.
2. Σύντομη ιστορική αναδρομή και σημαντικοί σταθμοί: από τα πρώτα (μηχαναγνώσιμα) υπολογιστικά λεξικά, στις λεξιλογικές βάσεις δεδομένων και τις αριθμητικές αναπαραστάσεις.
3. Υπολογιστική Λεξικογραφία και γλωσσολογική θεωρία. Επίπεδα ανάλυσης της γλώσσας
4. Υπολογιστικά Λεξικά: Μορφολογία και σύνταξη (Μορφολογικά και Συντακτικά λεξικά)
5. Από τη μορφή στη σημασία. Τρόποι αναπαράστασης της λεξικής σημασίας (υπολογιστικά σημασιολογικά λεξικά)
6. Από τους θησαυρούς και τις οντολογίες στους γράφους γνώσης
7. Άλλα είδη λεξικών. Λεξικά πολυλεκτικών εκφράσεων. Κατασκευαστική Γραμματική και λεξικά κατασκευών (constructicons)
8. Εφαρμογές και λεξικοί πόροι (Ανάλυση συναισθήματος).
9. Σώματα κειμένων και λεξιλογικοί πόροι. Επισημείωση σωμάτων κειμένων και υπολογιστικά λεξικά: η διεπαφή λεξικού - σωμάτων κειμένων
10. Προτυποποίηση - Διασυνδεδεμένα Ανοικτά Γλωσσικά Δεδομένα (Linked Linguistic Open Data)
11. Διανυσματικές αναπαραστάσεις (vectors, word embeddings). Υπολογιστικά λεξικά στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ChatGPT
12. Υπολογιστικοί λεξιλογικοί πόροι: αποθετήρια, νομικά και ηθικά ζητήματα.
13. Παρουσίαση εργασιών.
Λέξεις Κλειδιά
Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας, κατανόηση φυσικής γλώσσας, (παραγωγική) Τεχνητή Νοημοσύνη, γλωσσικοί πόροι, επισημείωση σωμάτων κειμένων
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Εργαστηριακή Άσκηση | 27 | 1,1 | ✓ | ✓ | |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 24 | 1,0 | ✓ | ✓ | |
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 24 | 1,0 | ✓ | ||
| Σύνολο | 75 | 3 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
1. Μελέτη βιβλιογραφίας: 30%,
2. Έρευνα και συγγραφή εργασίας: 50%,
3. Παρουσίαση εργασίας: 20%.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Γιούλη, Π. (2024). Υπολογιστική Λεξικογραφία. Γλωσσική Τεχνολογία και Γλωσσικοί πόροι. Σημειώσες Μαθήματος.
Hanks, P. (2012) Lexicography. in Mitkov, R. (ed.), The Oxford Handbook of Computational Linguistics (2005; online edn, Oxford Academic, 18 Sept. 2012), https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199276349.013.0003
Gibbon, D. (2000). Computational Lexicography. In: Van Eynde, F., Gibbon, D. (eds) Lexicon Development for Speech and Language Processing. Text, Speech and Language Technology. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-010-9458-0_1
Silberztein, M. (Ed) (2024). Linguistic Resources for Natural Language Processing. On the Necessity of Using Linguistic Methods to Develop NLP Software. Springer Nature Switzerland
Huang, C., Calzolari, N., Gangemi, A., Lenci, A., Oltramari, A., Prevot, L.(Eds)(2022) Ontology and the Lexicon.
A Natural Language Processing Perspective. Studies in Natural Language Processing. Cambridge University Press
Tiberius, C. and Heylen, K. (2022). ELEXIS Pathfinder to Computational Lexicography for Developers and Computational Linguists. Version 1.0.0. DARIAH-Campus. https://campus.dariah.eu/id/VL3saRXgj1b2la911h1yK
Fellbaum, Ch. (1998, ed.) WordNet: An Electronic Lexical Database. Cambridge, MA: MIT Press. MIT Press
Miller, G.A. (1995). WordNet: A Lexical Database for English. Communications of the ACM Vol. 38, No. 11: 39-41.
Ruppenhofer, J., Ellsworth, M., Petruck, M.R., Johnson, C.R., & Scheffczyk, J. (2006). FrameNet II: Extended theory and practice.
Camacho-Collados, J., Espinosa Anke, L., and Taher Pilehvar, M. (2018). The interplay between lexical resources and Natural Language Processing. In Proceedings of the 2018 Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Tutorial Abstracts, pages 17–23, New Orleans, Louisiana. Association for Computational Linguistics.
Giouli, V. & Barbu Mititelu, V. (eds.). 2024. Multiword expressions in lexical resources: Linguistic, lexicographic, and computational perspectives. (Phraseology and Multiword Expressions 6). Berlin: Language Science Press. DOI: 10.5281/zenodo.10949960. https://langsci-press.org/catalog/book/440
Τελευταία Επικαιροποίηση
11-02-2025
