Βαρυτημετρία και Γεωφυσικές διασκοπήσεις

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΒαρυτημετρία και Γεωφυσικές διασκοπήσεις / Gravimetric and geophysical prospecting
Κωδικός08EA046
ΣχολήΠολυτεχνική
ΤμήμαΑγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΓεωργια Γαβριηλιδου
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600024636

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΒαρυτημετρία και Γεωφυσικές διασκοπήσεις
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600255079
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Βασικές παράμετροι του πεδίου βαρύτητας της Γης, μετρήσεις απόλυτων και σχετικών τιμών της βαρύτητας και σχετικά πειράματα. Κατανόηση των σφαλμάτων των μετρήσεων βαρύτητας και των τεχνικών απομάκρυνσής τους. Αναγωγές των παρατηρήσεων για τον προσδιορισμό μοντέλων γεωειδούς. Συμβολή δορυφορικών αποστολών στη διακρίβωση και εμπλουτισμό των επίγειων μετρήσεων βαρύτητας. Θεωρητική υπόβαθρο των κυριοτέρων μεθόδων γεωφυσικής και αρχαιομετρικής διασκόπησης (βαρυτημετρική, μαγνητική, γεωραντάρ, γεωθερμική, γεωχημική, ηλεκτρική μέθοδος, σεισμική μέθοδος και επίγειες και από αέρος μεθόδοι διασκόπησης). Ανάλυση, απόδοση με την μορφή χαρτών και ερμηνεία των αποτελεσμάτων μαγνητικών μετρήσεων πεδίου. Δεξιότητες: Ανάλυση παρατηρήσεων βαρύτητας και διόρθωσή τους, συνόρθωση βαρυτημετρικών δικτύων, μέθοδοι SST-hl, SST-ll και SGG για την παρατήρηση από το διάστημα. Οργάνωση μετρήσεων (βαρύτητας, μαγνητικού πεδίου, γεωραντάρ), επεξεργασία παρατηρήσεων και προετοιμασία για ερμηνεία αυτών στο πλαίσιο γεωφυσικών/αρχαιομετρικών διασκοπήσεων. Επιλογή μεθόδων και συνδυαστική αντιμετώπιση προβλημάτων διασκόπησης με έμφαση στη συλλογή, επεξεργασία και οπτικοποίηση παρατηρήσεων.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Επιτάχυνση και δυναμικό της βαρύτητας. Απόλυτες και σχετικές μετρήσεις-όργανα. Επίδραση της δύναμης Coriolis διόρθωση Eötvös. Βαρυτημετρικά δίκτυα εγκατάσταση συνόρθωση. Μετρήσεις των δευτέρων παραγώγων του δυναμικού. Διαχρονικές μεταβολές της βαρύτητας. Το γεωδαιτικό ενδιαφέρον των ανωμαλιών της βαρύτητας μοντέλα βαρύτητας δυναμικό της βαρύτητας και γεωμετρία. Αναγωγές της βαρύτητας και ισοστασία. Βαρυτημετρικά δίκτυα μεγάλης ακρίβειας. Συμβολή των βαρυτημετρικών μετρήσεων στη γεωδυναμική. Επίγειες και από αέρα βαρυτημετρικές και μαγνητικές μέθοδοι. Αρχές, όργανα, μετρήσεις, αναγωγές, ανωμαλίες και ερμηνείες πεδίων. Ηλεκτρικές μέθοδοι, ηλεκτρικές ιδιότητες πετρωμάτων. Μέθοδοι φυσικού δυναμικού, ειδικής ηλεκτρικής αντίστασης, επαγόμενης πόλωσης, ηλεκτρομαγνητικές μέθοδοι. Γεωθερμική και γεωχημική μέθοδος. Σεισμικές μέθοδοι, όργανα, διάδοση κύματος, εξίσωση χρόνου διαδρομής, ανάκλαση και διάθλαση. Ραδιομετρική μέθοδος, όργανα, μετρήσεις, ερμηνεία. Μέθοδος τηλεπισκόπησης στη γεωφυσική διασκόπηση. Η έννοια της αρχαιολογικής διασκόπησης. Μαγνητικές διασκοπήσεις. Αλληλεπίδραση μαγνητικού πεδίου και ύλης. Η έννοια της μαγνητικής ανωμαλίας. Μαγνητομετρία και αρχαιολογική έρευνα. Οι μετρήσεις. Διαδικασίες ανάλυσης. Το αντίστροφο πρόβλημα στις μαγνητικές διασκοπήσεις. Ηλεκτρικές διασκοπήσεις. Η αρχή του προσδιορισμού της ειδικής αντίστασης. Οργάνωση των μετρήσεων. Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Διασκοπήσεις με Radar. Αρχή της λειτουργίας του Radar. Οργάνωση της διασκόπησης με Radar. Ερμηνεία των αποτελεσμάτων.
Λέξεις Κλειδιά
βαρυτημετρία, γεωφυσικές διασκοπήσεις, αρχαιομετρικές διασκοπήσεις
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις39
Άσκηση Πεδίου6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων47
Συγγραφή εργασίας / εργασιών30
Εξετάσεις3
Σύνολο125
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Τελική γραπτή εξέταση και αξιολόγηση θέματος εξαμήνου.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
[11371]: Στοιχεία γεωφυσικών διασκοπήσεων, Αραμπέλος Δημήτριος Ν. [11069]: Βαρυτημετρία, Αραμπέλος Δημήτριος Ν. [11271]: Εισαγωγή στο πεδίο βαρύτητας της γης, Αραμπέλος Δημήτριος Ν., Τζιαβός Ηλίας Ν.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Τσιούμης ΑΚ (1998) Αρχαιολογικές Διασκοπήσεις. Πανεπιστημιακές Σημειώσεις, ΤΑΤΜ/ΑΠΘ Ξενόγλωσση Forsberg R. (1984): A study of terrain corrections, density anomalies and geophysical inversion methods in gravity field modeling. Rep no. 5, Department of Geodetic Science and Surveying, The Ohio State University, Columbus, Ohio, April 1984. Forsberg R. (1984): Local Covariance functions and density distributions. Rep no 6, Department of Geodetic Science and Surveying, The Ohio State University, Columbus, Ohio, June 1984. Heiskanen W.A. and Moritz H. (1967): Physical Geodesy. W.H. Freeman, San Francisco. Moritz H. (1976): Integral formulas and collocation. Man Geod, vol 1: 1-40. Moritz H. (1978): Statistical Foundations of Collocation. OSU Report No. 272, Dept of Geod Sci and Surv, Ohio State Univ, Columbus, Ohio. Moritz H. (1978): Introduction to Interpolation and Approximation. In: Moritz H and Sunkel H (eds) Approximation Methods in Geodesy, Herbert Wichmann Verlag, Karlsruhe. Moritz H. (1980): Advanced Physical Geodesy. 2nd Ed Wichmann, Karlsruhe. Sideris M.G. (1984): Computation of Gravimetric Terrain Corrections Using Fast Fourier Transform. M.Sc. Thesis, UCSE Report #20007, University of Calgary. Torge W. (1989): Gravimetry. Walter de Gruyter, Berlin, New York. Torge W. (2001): Geodesy. 3rd edition, W. de Gruyter, Berlin-New York. Tziavos I.N. (1992): Numerical Considerations of FFT Methods in Gravity Field Modeling. Wiss. Arb. d. Fachr. Vermwesen, Univ. Hannover, Nr. 188, Hannover. Vaniček P. and Christou N.T. (1993): Geoid and its geophysical interpretations. CRC Press, Boca Raton, Florida. Ελληνική Αραμπέλος Δ. (2000): Βαρυτημετρία. Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη. Αραμπέλος Δ. (2002): Εισαγωγή στη θεωρία του δυναμικού. Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη. Αραμπέλος Α. και Τζιαβός Η.Ν. (2007): Εισαγωγή στο πεδίο βαρύτητας της Γης. Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη. Δερμάνης Α (1999): Διαστημική Γεωδαισία και Γεωδυναμική – GPS. Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη. Δερμάνης Α. και Η.Ν. Τζιαβός (2007): Σήματα και φασματικές μέθοδοι στη Γεωπληροφορική. Διδακτικές σημειώσεις, Θεσσαλονίκη. Κατσάμπαλος Κ. και Η.Ν. Τζιαβός (1992): Φυσική Γεωδαισία. Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη. Τζιαβός H.N. (1997): Στοχαστικές Μέθοδοι στις Γεωεπιστήμες – Συστήματα εισόδου/εξόδου. Σημειώσεις για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του ΤΑΤΜ/ΑΠΘ. Τζιαβός H.N. (1999): Αριθμητική ανάλυση – Διακριτός και ταχύς μετασχηματισμός Fourier σε μία και δύο διαστάσεις. Σημειώσεις για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του ΤΑΤΜ/ΑΠΘ. Χρήσιμοι δικτυακοί τόποι o http://www.mathworks.com/ (Επίσημη ιστοσελίδα Matlab) o http://www.mathtools.net/ (Οδηγοί, προγράμματα, εργαλειοθήκες και οδηγίες για το πρόγραμμα Matlab) o http://olimpia.topo.auth.gr/vergos/COURSES/STUDENT_RESOURCES/Student_resources.html (Χρήσιμο υλικό σχετικά με διάφορα θέματα γεωδαισίας) o http://earth-info.nga.mil/GandG/wgs84/gravitymod/egm2008/index.html (Γεωδυναμικό μοντέλο EGM2008) o http://www.esa.int/esaLP/GTCVCKSC_LPgoce_0.html (Δημοσιεύσεις σχετικές με τον GOCE) o http://www.csr.utexas.edu/grace/publications/papers/ (Δημοσιεύσεις σχετικές με τους δορυφόρους GRACE)
Τελευταία Επικαιροποίηση
19-02-2025