Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα έχουν αποκτήσει στέρεες γνώσεις σχετικά με την εφαρμογή γεωδαιτικών τεχνικών παρατήρησης από το διάστημα για την παρακολούθηση, μέτρηση και ανάλυση δυναμικών διεργασιών του γήινου συστήματος. Θα είναι σε θέση να αξιολογούν κριτικά διάφορες μεθόδους παρατήρησης, να ερμηνεύουν γεωδαιτικά δεδομένα και να κατανοούν τη σημασία τους στο πλαίσιο των γεωεπιστημών. Το μάθημα στοχεύει στην ενσωμάτωση των γεωδαιτικών παρατηρήσεων σε ευρύτερες γεωφυσικές αναλύσεις, προετοιμάζοντας τους φοιτητές για ερευνητικές ή εφαρμοσμένες δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραμόρφωση του γήινου στέρεου φλοιού, τη μεταβολή της στάθμης της θάλασσας την περιστροφή της Γης, το λιώσιμο των πάγων, κ.ά. Δίνεται έμφαση στην εφαρμογή θεωρητικών γνώσεων σε πραγματικά δεδομένα και σενάρια, ενισχύοντας τόσο την τεχνική επάρκεια όσο και την επιστημονική σκέψη.
Συνοπτικά, το μάθημα περιλαμβάνει τους εξής μαθησιακούς στόχους:
• Κατανόηση των βασικών αρχών των κύριων σύγχρονων γεωδαιτικών τεχνικών παρατήρησης από το διάστημα (π.χ. GNSS, SLR, VLBI, InSAR, GRACE).
• Αναγνώριση διεργασιών του γήινου δυναμικού συστήματος που μπορούν να παρακολουθηθούν με γεωδαιτικές τεχνικές (π.χ. τεκτονική δραστηριότητα, μεταβολές στάθμης θάλασσας, περιστροφή της Γης, κ.ά.).
• Ανάλυση και ερμηνεία γεωδαιτικών δεδομένων για την εξαγωγή γεωφυσικών συμπερασμάτων.
• Αξιολόγηση των πλεονεκτημάτων και περιορισμών των διαφορετικών γεωδαιτικών τεχνικών.
• Εφαρμογή γεωδαιτικών παρατηρήσεων στη μοντελοποίηση της δυναμικής συμπεριφοράς της Γης.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει τη χρήση προηγμένων γεωδαιτικών τεχνικών για την παρατήρηση και ανάλυση του δυναμικού συστήματος της Γης. Βασιζόμενο στις ήδη υπάρχουσες γνώσεις των φοιτητών στη γεωδαισία και στις διαστημικές γεωδαιτικές μεθόδους, επικεντρώνεται στη μοντελοποίηση και την ερμηνεία γεωμετρικών και φυσικών μεταβολών, όπως οι μετατοπίσεις θέσης, οι χρονικές μεταβολές του γήινου βαρυτικού πεδίου, οι μεταβολές της μέσης στάθμης της θάλασσας και οι κατακόρυφες παραμορφώσεις της επιφάνειας της Γης. Δίνεται έμφαση στην ενσωμάτωση πολλαπλών γεωδαιτικών τεχνικών (π.χ. GNSS, SLR, VLBI, DORIS, InSAR, δορυφορική βαρυτημετρία) για τη μελέτη των υποκείμενων γεωφυσικών διεργασιών. Κεντρικό στοιχείο του μαθήματος αποτελεί η παρουσίαση και ανάλυση αντιπροσωπευτικών μελετών περίπτωσης, οι οποίες αναδεικνύουν την πρακτική εφαρμογή των γεωδαιτικών παρατηρήσεων στην παρακολούθηση τεκτονικών κινήσεων, της απώλειας παγοκαλύμματος, των μεταβολών της στάθμης της θάλασσας και της περιστροφής της Γης. Μέσω αυτών των μελετών, ενισχύεται η σύνδεση θεωρίας και πράξης, ενώ καλλιεργείται η ικανότητα των φοιτητών να αξιολογούν κριτικά δεδομένα και να συνθέτουν αποτελέσματα από πολλαπλές τεχνικές σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο.
Λέξεις Κλειδιά
Παρατήρηση Γης, διαστημικές γεωδαιτικές τεχνικές, GNSS/SLR/VLBI/DORIS/GRACE-FO, γεωδυναμική, γεωφυσική
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
K. Κατσάμπαλος και Η. Ν. Τζιαβός, 1991: Φυσική Γεωδαισία. Πανεπιστημιακό
σύγγραμμα, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Ζήτη, 1991.
Δ. Αραμπέλος και Η.Ν. Τζιαβός, 2007: Εισαγωγή στο πεδίο βαρύτητας.
Πανεπιστημιακό σύγγραμμα, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Ζήτη, 2007.
W.A. Heiskanen and H. Moritz, 1967: Physical Geodesy. W.H. Freeman, San
Francisco, 1967.
M.G. Sideris, 1994: Geoid Determination by FFT techniques. Lecture notes,
International School for the Determination and Use of the Geoid, Milan, October
10‐15, 1994.
M.G. Sideris, 1997: The gravity field in surveying and geodesy. Lecture notes,
Department of Geomatics Engineering, University of Calgary, 1994.
W. Torge, 1989: Gravimetry. Walter de Gruyter, Berlin‐New York, 1989.
I.N. Tziavos, 1992: Numerical considerations of FFT methods in gravity field modeling.
Wiss. Arb. d. Fachr. Verm.wesen, Univ. Hannover, Nr. 188, Hannover, 1993.