Εκκλησία και γεωπολιτική (20ος αιώνας- σήμερα)

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕκκλησία και γεωπολιτική (20ος αιώνας- σήμερα) / Church and geopolitics (20th century-present)
Κωδικός2297
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΘεολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό, 2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΑθανάσιος Τζιερτζής
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600024767

Πρόγραμμα Σπουδών: Αναμορφωμένο ΠΠΣ Τμήματος Θεολογίας (2023-2024)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 9
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογήςΕαρινό-3
Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕκκλησία και γεωπολιτική (20ος αιώνας- σήμερα)
Ακαδημαϊκό Έτος2024 – 2025
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά36
Class ID
600256323

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΘεολογική
ΌροφοςΌροφος 2
ΑίθουσαΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Β (97)
ΗμερολόγιοΠέμπτη 17:00 έως 20:00
Επικ-προκλήσεις
  • Ευρωπαϊκές αξίες
Τύπος Προσφοράς
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές / φοιτήτριες με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος είναι σε θέση να -περιγράψουν τον ρόλο της Εκκλησίας σε σχέση με την Ιστορία και τη Γεωπολιτική της Νεώτερης Ελλάδος -εξηγήσουν την αναγκαιότητα των περιστάσεων για την ανάμιξη εκκλησιαστικών προσώπων στους πολιτικούς και διπλωματικούς σχεδιασμούς του εθνικού κέντρου της Αθήνας - συσχετίσουν τα ιστορικά παραδείγματα που θα εξεταστούν με αντίστοιχες καταστάσεις σήμερα. - συγκρίνουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις και στάσεις πολιτικών και εκκλησιαστικών προσώπων σε φλέγοντα εθνικά ζητήματα. - προβλέψουν τη στάση της Εκκλησίας στη διαμόρφωση νέων γεωπολιτικών δεδομένων ή κινδύνων. - ερμηνεύσουν τις προθέσεις και τα πραγματικά κίνητρα των πρωταγωνιστών.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος δεν έχει παραμείνει άμοιρη των γεωπολιτικών εξελίξεων της ευρύτερης περιοχής και των σχεδιασμών του εθνικού κέντρου της Αθήνας από την ίδρυση του ανεξάρτητου κράτους∙ κληρικοί αλύτρωτων εδαφών που ανήκαν στη δικαιοδοσία άλλων εκκλησιαστικών κέντρων, όπως λ.χ. του Οικουμενικού Πατριαρχείου, συνεργάστηκαν με τις κατά τόπους διπλωματικές και προξενικές αρχές ενστερνιζόμενοι το όραμα της Μεγάλης Ιδέας. Για τη σταδιακή απελευθέρωση, ενσωμάτωση και Ένωση ως καθολικό αίτημα με τη Μητέρα Ελλάδα και τον εθνικό κορμό παλαιότατων τμημάτων του Ελληνισμού της μεσογειακής λεκάνης που βρέθηκαν επί μακρόν υπό οθωμανική, ιταλική ή βρετανική κατοχή αγωνίστηκαν ποικιλοτρόπως δυναμικοί εκπρόσωποι της Εκκλησίας. Στο συγκεκριμένο μάθημα θα εξεταστεί κυρίως ο ρόλος του κλήρου είτε μέσα από την επίσημη στάση της Εκκλησίας είτε μέσα από προσωπικές διαφοροποιήσεις μεμονωμένων πρωταγωνιστών απέναντι σε δραματικά ιστορικά γεγονότα, όπου γίνεται η χρήση όπλων ή βίας σε συνθήκες ένοπλου αγώνα, πολέμου, κατοχής ή οργανωμένης επίθεσης. Σημαντική είναι η προσωπική τους μαρτυρία μέσα από κείμενά τους, λ.χ. απομνημονεύματα, όπως τα αντίστοιχα του Παλαιών Πατρών Γερμανού στην Επανάσταση του 1821. Στη συνέχεια θα διερευνηθεί η στάση της Εκκλησίας και των εκπροσώπων της κατά α) τον Μακεδονικό Αγώνα με τον Καστορίας Γερμανό Καραβαγγέλη και τον τότε Δράμας Χρυσόστομο Καλαφάτη, β) τους Βαλκανικούς Πολέμους και γ) τη Μικρασιατική Εκστρατεία ιδίως μέσα από τον θεσμό των στρατιωτικών ιερέων, αλλά και δ) τη Μικρασιατική Καταστροφή με το μαρτυρικό θάνατο του Ζήλων Ευθυμίου, Σμύρνης Χρυσοστόμου, Κυδωνιών Γρηγορίου, Μοσχονησίων Αμβροσίου, στ) τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940, ζ) την Κατοχή και η) τον Εμφύλιο με τις αντίστοιχες ενέργειες των Αρχιεπισκόπων Αθηνών Χρυσάνθου και Δαμασκηνού, θ) τον πόλεμο της Κορέας και ι) τον Κυπριακό Αγώνα για Ένωση και τελικά για την Ανεξαρτησία της μεγαλονήσου με τον Εθνάρχη Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Μακάριο και τα συσχετιζόμενα τραγικά Σεπτεμβριανά του 1955 εις βάρος της ελληνικής ομογένειας της Πόλης (μαζί με τη συνακόλουθη αντίδραση του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα και του Οικουμενικού Πατριαρχείου), μέχρι το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και την τουρκική εισβολή και μέχρι σήμερα κατοχή στην Κύπρο το 1974.
Λέξεις Κλειδιά
Εκκλησιαστική Ιστορία, γεωπολιτική, πολεμικά γεγονότα, στάση κλήρου και εκκλησιαστική διπλωματία, απώλειες και αντίποινα των εναντίων
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιντεοδιαλέξεις
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Χρήση υπολογιστή και προβολέα α) για την εύρεση αναγκαίων πληροφοριών μέσω διαδικτύου β) για την προβολή παρουσίασης (powerpoint) γ) για την αναπαραγωγή μουσικών αποσπασμάτων ή μικρών ταινιών - ντοκιμαντέρ.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6✓✓✓
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων130,5✓✓✓
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων50,2✓✓
Συγγραφή εργασίας / εργασιών100,4✓✓
Εξετάσεις80,3✓✓✓
Σύνολο753
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση των φοιτητών / φοιτητριών γίνεται εκτός από τη συνεκτίμηση της ενεργητικής συμμετοχής τους κατά τη διάρκεια των εβδομαδιαίων συναντήσεων με την ανάληψη και κατάθεση επιστημονικής εργασίας, η οποία προύποθέτει τα ακόλουθα στάδια: α) διενέργεια προσωπικής έρευνας με κατευθύνσεις από τον διδάσκοντα, β) επεξεργασία της βιβλιογραφίας που συστήνεται από τον διδάσκοντα ή και ανίχνευση περαιτέρω βιβλιογραφικών αναφορών από τον φοιτητή, γ) συγγραφή ενός δοκιμίου σε μορφή σύντομης εισήγησης (όπως σε Ημερίδα ή Συνέδριο) ή επιστημονικού άρθρου, δ) παρουσίαση της εργασίας ενώπιον του διδάσκοντος και των συμφοιτητών (με παράλληλη παρουσίαση), ε) υποβολή ερωτήσεων από τον διδάσκοντα και τους ακροατές του μαθήματος, στ) κατάθεση τελικής μορφής εργασίας, ζ) αξιολόγηση τελικής μορφής εργασίας βάσει των παρατηρήσεων που έγιναν - βελτιώσεων που προτάθηκαν στα προηγούμενα στάδια.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Παπαδημητρίου Ρούλα, Η Εκκλησία στο Μακεδονικό Αγώνα, Αθήνα: Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2001. ή Κουράκλης Μελέτης Π., Αρχιμανδρίτης, Στρατιωτικοί Ιερείς στα πεδία των μαχών των βαλκανικών πολέμων 1912-1913 (με βάση ανέκδοτο αρχειακό υλικό), Αθήνα: Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2023. ή Μικρασιατική Εκστρατεία. Ημερολόγιον του Μητροπολίτου Εδέσσης και Πέλλης Διονυσίου, Αθήνα: Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2022. ή Αγαθάγγελος, Μητροπολίτης Φαναρίου, Οι Νεομάρτυρες του Γένους, Αθήνα: Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2021. ή (βιβλίο υπό έκδοση) Φάκελος σημειώσεων.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ενδεικτικά: Αγγελόπουλος, Αθανάσιος Α. - Καραγεωργούδης Εμμανουήλ, Ο κόσμος της ορθοδοξίας στις σημερινές γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη, Θεσσαλονίκη: Μπαρμπουνάκης, 2019. Κωτούλας Ε. Ιωάννης, Ιστορία και γεωπολιτική της Νεώτερης Ελλάδος: από το 1821 στο σύγχρονο μακεδονικό ζήτημα, εκδ. Λειμών, Αθήνα 2019. Κωτούλας Ε. Ιωάννης, Ιστορία της ελληνικής γεωπολιτικής, εκδ. Λειμών, Αθήνα 2021.
Τελευταία Επικαιροποίηση
26-07-2024