Ζητήματα Φωνολογίας

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΖητήματα Φωνολογίας / Ζητήματα Φωνολογίας
ΚωδικόςΣΠΓ812
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλολογίας
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600024812

Πρόγραμμα Σπουδών: Π.Μ.Σ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ, ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣΥποχρεωτικό Κατ' ΕπιλογήνΧειμερινό/Εαρινό-10
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΑΦΗΚατ' Επιλογήν ΥποχρεωτικάΧειμερινό/Εαρινό-10
Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΖητήματα Φωνολογίας
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600257033
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Το μάθημα "Ζητήματα Φωνολογίας" εισάγει τους φοιτητές στα θεμελιώδη προβλήματα και τις σύγχρονες θεωρίες της φωνολογικής επιστήμης. Στόχος είναι η κατανόηση της δομής και της λειτουργίας των φωνολογικών συστημάτων των φυσικών γλωσσών και η εξοικείωση με τις μεθόδους ανάλυσης φωνολογικών φαινομένων. Προαπαιτήσεις: Επιτυχής ολοκλήρωση εισαγωγικού μαθήματος Γλωσσολογίας στο προπτυχιακό ή μεταπτυχιακό επίπεδο Βασικές γνώσεις Φωνητικής: Εξοικείωση με το Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο (IPA) και τις αρχές αρθρωτικής φωνητικής Αναλυτική σκέψη, ικανότητα στην επεξεργασία και ανάλυση (γλωσσικών) δεδομένων
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Βασικοί στόχοι με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες είναι να: - Αναλύουν φωνολογικά δεδομένα από διάφορες γλώσσες εφαρμόζοντας εναλλακτικές θεωρητικές προσεγγίσεις (Π.χ. Optimality Theory). - Διακρίνουν φωνήματα από αλλόφωνα σε διαγλωσσικά δεδομένα - Διατυπώνουν φωνολογικούς κανόνες ή περιορισμούς χρησιμοποιώντας την κατάλληλη τυπική σημειογραφία για τη περιγραφή παρατηρούμενων φωνολογικών διεργασιών. - Αξιολογούν κριτικά εναλλακτικές θεωρητικές αναλύσεις του ίδιου φωνολογικού φαινομένου συγκρίνοντας την εμπειρική τους κάλυψη και θεωρητική οικονομία. - Εφαρμόζουν σύγχρονα εργαλεία φωνολογικής ανάλυσης για την επίλυση πρωτότυπων ερευνητικών προβλημάτων στην ελληνική ή άλλες γλώσσες. - Παρουσιάζουν τα αποτελέσματα φωνολογικής έρευνας με σαφήνεια και επιστημονική τεκμηρίωση σε γραπτή και προφορική μορφή.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το παρόν μεταπτυχιακό μάθημα διερευνά θέματα της θεωρητικής φωνολογίας, εξετάζοντας σύγχρονες θεωρίες, θεωρητικές αντιπαραθέσεις και πρόσφατες εξελίξεις του πεδίου. Οι φοιτητές/τριες θα έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν ερευνητικές υποθέσεις και προσεγγίσεις στη φωνολογική θεωρία, τη γλωσσική τυπολογία και τις διεπαφές μεταξύ φωνολογίας και μορφοσύνταξης. Το μάθημα δίνει έμφαση στην κριτική προσέγγιση της βιβλιογραφίας και στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και της ερευνητικής μεθοδολογίας. Απαιτούμενη βιβλιογραφία Goldsmith, J., Riggle, J., & Yu, A. (Επιμ.). (2011). The Handbook of Phonological Theory (2η έκδ.). Wiley-Blackwell. (Πρόσθετη open access βιβλιογραφία θα παρέχεται μέσω του elearning) Πρόγραμμα μαθημάτων Εβδομάδα 1: Εισαγωγή στα θεωρητικά πλαίσια και τις state-of-the-art θεωρίες Θέματα: Επανεξέταση θεωρητικών πλαισίων· τρέχοντα ζητήματα φωνολογικής θεωρίας Βιβλιογραφία: Goldsmith et al., Κεφ. 1-2· επιλεγμένα πρόσφατα άρθρα Εβδομάδα 2: Θεωρία Χαρακτηριστικών και Υποχαρακτηρισμός Θέματα: Διακριτικά χαρακτηριστικά, γεωμετρία χαρακτηριστικών, θεωρία υποχαρακτηρισμού Βιβλιογραφία: Clements & Hume (1995)· Archangeli & Pulleyblank (1994), Κεφ. 6 Εβδομάδα 3: Συλλαβική Δομή και Προσωδιακή Ιεραρχία Θέματα: Θεωρία συλλαβής, προσωδιακά πεδία, προσωδιακή φωνολογία Βιβλιογραφία: Selkirk (1984)· Nespor & Vogel (2007), Κεφ. 3-4 Εβδομάδα 4: Βασικές αρχές της Optimality Theory Θέματα: Περιορισμοί, ιεράρχηση, αξιολόγηση, παραγοντική τυπολογία Βιβλιογραφία: Prince & Smolensky (2004), Κεφ. 1-3· McCarthy & Prince (1995); Revithiadou (2023) Εβδομάδα 5: Θέματα της Optimality Theory Θέματα: Αδιαφάνεια, σειριακή έναντι παράλληλης παραγωγής, παραλλαγές ΟΤ Βιβλιογραφία: Kiparsky (2000)· Stratal OT Εβδομάδα 6: Φωνολογική Αδιαφάνεια Θέματα: Σειρά κανόνων, φαινόμενα αδιαφάνειας, θεωρητικές λύσεις Βιβλιογραφία: Kiparsky (1973)· Baković (2011)· McCarthy (2007) Εβδομάδα 7: Λεξική Φωνολογία και Μορφοφωνολογία Θέματα: Ιεράρχηση επιπέδων, κυκλική φωνολογία, διεπαφή μορφολογίας-φωνολογίας Βιβλιογραφία: Kiparsky (1985)· Bermúdez-Otero (2012) Εβδομάδα 8: Τόνος και Αυτοτεμαχιακή Φωνολογία Θέματα: Τονικά συστήματα, αυτοτεμαχιακές αναπαραστάσεις Βιβλιογραφία: Goldsmith (1990)· Yip (2002), Κεφ. 1-3 Εβδομάδα 9: Τόνος και Μετρική Φωνολογία Θέματα: Συστήματα τόνου, μετρική θεωρία, ρυθμικά μοτίβα Βιβλιογραφία: Hayes (1995), Κεφ. 1-5· Gordon (2002) Εβδομάδα 10: Φωνολογική Κατάκτηση Θέματα: Φωνολογική ανάπτυξη και κατάκτηση Γ1, ιεράρχηση περιορισμών Βιβλιογραφία: Gnanadesikan (2004)· Tessier (2012) Εβδομάδα 11: Διεπαφή Φωνολογίας-Σύνταξης Θέματα: Προσωδιακά πεδία, συντακτικές δομές και φωνολογία Βιβλιογραφία: Selkirk (2011)· Kratzer & Selkirk (2007) Εβδομάδα 12: Παρουσιάσεις από φοιτητές/τριες Ι Εβδομάδα 13: Παρουσιάσεις από φοιτητές/τριεςΙΙ Θέματα: Συνέχεια ερευνητικών παρουσιάσεων· συνεδρίες αξιολόγησης από συμφοιτητές
Λέξεις Κλειδιά
φωνολογικές διαδικασίες, φωνολογικές θεωρίες, ανάλυση, κριτική σκέψη
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Προβολείς: - Διαδραστικές παρουσιάσεις με δυνατότητα σχολιασμού - Άμεση πρόσβαση σε διαδικτυακούς πόρους κατά τη διάρκεια του μαθήματος Πλατφόρμα Moodle: - Κεντρική διαχείριση όλου του εκπαιδευτικού υλικού - Παρακολούθηση δραστηριότητας και προόδου φοιτητών - Φόρουμ συζητήσεων για ασύγχρονη επικοινωνία
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις39✓✓
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων82✓✓
Εκπόνηση μελέτης (project)63✓✓✓
Συγγραφή εργασίας / εργασιών63✓✓✓
Εξετάσεις3✓✓
Σύνολο250
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
1. Πρόοδος (30%) 2. Συμμετοχή στο μάθημα (10%) 3. Γραπτή εργασίας/-ών/ Εργασίες/Εκπόνηση μελέτης/ Εξετάσεις (60%)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Goldsmith, J., Riggle, J., & Yu, A. (Eds.). (2011). The Handbook of Phonological Theory (2nd ed.). Wiley-Blackwell. Ρεβυθιάδου, Α. 2021. Εισαγωγή στη Φωνολογία. ΙΝΣ, Θεσσαλονίκη. Ρεβυθιάδου, A. 2023. Εισαγωγή στη Θεωρία του Βέλτιστου. Kallipos, Open Academic Editions. https://dx.doi.org/10.57713/kallipos-117
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Hayes, Bruce. 2009. Introductory Phonology. Oxford: Willey-Blackwell. Gussenhoven, Carlos & Haike Jakobs (2005/1998). Understanding Phonology. London: Hodder Education. Kager, Rene. 1999. Optimality Theory. Cambridge. Kenstowicz, Michael. 1994. Phonology in Generative Grammar. Cambridge: Blackwell Publishers. McCarthy, John J. 2008. Doing Optimality Theory. Malden, MA: Wiley-Blackwell. Nespor, Marina & Irene Vogel. 1986. Prosodic Phonology. Dordrecht. Foris. Roca, Iggy & Wyn Johnson. 1999. A Course in Phonology. Oxford. Blackwell Publishers. Spencer, Andrew. 1995. Phonology: Theory and Description. Oxford, UK & Malden, MA: Blackwell Publishers.
Τελευταία Επικαιροποίηση
16-07-2025