Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γενικές Προαπαιτήσεις
Απαιτείται εξοικείωση με βασικές αρχές και μεθόδους της θεωρητικής/τυπικής σύνταξης, ειδικά της γενετικής-μετασχηματιστικής θεωρίας: (α) ανάλυση σε άμεσα συστατικά και αναπαραστάσεις φραστικής δομής, (β) βασικές αρχές του Προτύπου Αρχών και Παραμέτρων, όπως η θεωρία του Χ-τονούμενου (ή/και εξελίξεις της), θεωρία θ-ρόλων, Αρχή της Προβολής, Πτώση, (γ) την έννοια της μετακίνησης ως βασικού μετασχηματιστικού κανόνα και βασική γνώση της τυπικής αναπαράστασης των μετακινήσεων. Οι φοιτητές/τριες θα πρέπει κατά προτίμηση να έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς και ένα εισαγωγικό μάθημα σύνταξης.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα μπορούν: (α) να εντοπίζουν συσχετίσεις μεταξύ συντακτικών φαινομένων της ελληνικής, αλλά και άλλων γλωσσών, μέσω της αναγνώρισης μοτίβων στην οποία θα έχουν εξασκηθεί, (β) να αξιολογούν θεωρητικές προτάσεις, μέσω της ανίχνευσης, της διαφοροποίησης και της ρητής διατύπωσης των προβλέψεων τις οποίες κάνει η καθεμία για το ίδιο συντακτικό φαινόμενο, (γ) να διατυπώνουν και να ελέγχουν δικές τους θεωρητικές υποθέσεις, μέσω αναγνώρισης των προβλέψεων μιας υπόθεσης και επαλήθευσης/διάψευσής τους, (δ) να ανακαλύπτουν νέα (μορφο)συντακτικά φαινόμενα με θεωρητικές συνέπειες, (ε) να διοχετεύουν τη θεωρητική γνώση στην επίλυση προβλημάτων.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει κυρίως παραδόσεις και ασκήσεις και αποσκοπεί στην ολοκλήρωση των γνώσεων που απαιτούνται για την προσπέλαση εξειδικευμένης βιβλιογραφίας. Συγκεκριμένα, διδάσκονται όσα αποτελούν κοινές παραδοχές στην τρέχουσα (μινιμαλιστική) συντακτική θεωρία: σύγχρονες εκδοχές του μοντέλου Υ, (επαναδρομική) συγχώνευση και θεωρία αντιγράφων, Συμφωνία χαρακτηριστικών, Θεωρία Φάσεων και Σχετικοποιημένο Ελάχιστο. Το δεύτερο μέρος είναι περισσότερο σεμιναριακό και απαρτίζεται από τη μελέτη, την παρουσίαση, τη συζήτηση και την κριτική αποτίμηση πρόσφατων επιδραστικών μελετών σε μια από τις εξής θεματικές: (α) δομή ορισμάτων και γεγονοτική δομή, (β) Α'-μετακινήσεις: φαινόμενα νησίδων με ειδική αναφορά στην ελληνική, (γ) συντακτική αλλαγή και ποικιλία και ο ρόλος της παραμετρικής αλλαγής, (δ) σύνταξη των ονοματικών συστατικών: προσδιοριστικοί δείκτες, ονοματικά συμπληρώματα και προσδιορισμοί. Με αφορμή τα παρουσιαζόμενα άρθρα θα συγκεντρώνονται και συναφείς συντακτικές παρατηρήσεις, αντιθέσεις/ζεύγη και παραδείγματα για τα ελληνικά, τα οποία θα είναι σημείο εκκίνησης για τις εργασίες εξαμήνου των φοιτητ(ρι)ών.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Barrie, Michael (2023) Advanced Generative Syntax. Available online: https://mikebarrie.com.
Haegeman, Liliane (2006) Thinking syntactically: a guide to argumentation and analysis. Oxford: Blackwell
Publishing.
Hornstein, Norbert, Nuñes, Jairo & Grohmann, Kleanthes (2005) Understanding minimalism. Cambridge
University Press.
Roberts, Ian (2025) Continuing Syntax. Cambridge University Press.