Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα:
• εξοικειωθούν με τα υλικά των Μνημείων και ιστορικών κτιρίων
• εξοικειωθούν με τα προβλήματα των υλικών των ιστορικών κτιρίων
• εξοικειωθούν με τις μεθόδους αποκατάστασης των υλικών των ιστορικών κτιρίων
• αποκτήσουν γνώσεις για τη σωστή επιλογή των υλικών που χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση και στερέωση μνημείων
• εκπαιδευτούν σε θέματα που αφορούν στην δειγματοληψία των υλικών από μνημεία και ιστορικά κτίρια
• εξασκηθούν σε επί τόπου μετρήσεις των υλικών των ιστορικών κτιρίων
• εξασκηθούν στην πλήρη ανάλυση των κονιαμάτων (χημική ανάλυση, κοκκομετρική, προσδιορισμός μηχανικής αντοχής, προσδιορισμός πορώδους, μικροσκοπική ανάλυση)
• εξασκηθούν στη σύνθεση κονιαμάτων συμβατών με τα υλικά ιστορικών κτισμάτων
• εξοικειωθούν με τις απαραίτητες μεθοδολογίες ελέγχων για την καταλληλότητα και ποιότητα τόσο των πρώτων υλών με τις οποίες σχεδιάζονται τα κονιάματα και οπτόπλινθοι για επεμβάσεις όσο και αυτών των κονιαμάτων και πλίνθων που επιλέγονται για τις ανακτήσεις.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Σκοπός του μαθήματος είναι να μεταφερθεί γνώση και εμπειρία για τη σωστή επιλογή των υλικών που χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση και στερέωση μνημείων.
Στόχοι του μαθήματος είναι να εξοικειωθούν οι σπουδαστές με τα υλικά των Μνημείων και ιστορικών κτιρίων, τα προβλήματά τους και την αποκατάστασή τους.
Στα μαθήματα θα αναπτυχθούν τα παρακάτω αντικείμενα:
Iστορική και τεχνολογική εξέλιξη δομικών υλικών. Διάκριση σε φέροντα και μη φέροντα υλικά. Αρχές λειτουργικότητας και χρήσης “παραδοσιακών” υλικών. Yλικό και πληροφορία. Μέθοδοι τεκμηρίωσης. Πρακτική άσκηση (δειγματοληψία, καταγραφή ανάλυση).
Λίθοι. Κατηγορίες/είδη λίθων. Τεχνικά χαρακτηριστικά. Παραδείγματα τεκμηρίωσης. Οπτόπλινθοι. Είδη, τεχνολογία παραγωγής και εφαρμογή, τεχνικά χαρακτηριστικά. Παραδείγματα τεκμηρίωσης και ανάλυσης. Συνδετικές κονίες και κονιάματα. Ταξινόμηση, διάκριση, τεχνολογία παρασκευής και εφαρμογής. Τεχνικά χαρακτηριστικά. Παραδείγματα ανάλυσης ιστορικών κονιαμάτων.
Mεταλλικά υλικά. Είδη που απαντώνται στο φέροντα οργανισμό μνημείων. Τεχνικά χαρακτηριστικά. Διάγνωση φθοράς. Σύγχρονη χρήση μεταλλικών υλικών στις επεμβάσεις. Ανοξείδωτοι χάλυβες και πλέγματα.
Ξύλο. Tύποι, τεχνολογία επεξεργασίας και εφαρμογής, μορφολογία ξύλινων φορέων, τεχνικά χαρακτηριστικά, παραδείγματα τεκμηρίωσης παλιού ξύλου.
Aίτια και μηχανισμοί φθοράς των υλικών των ιστορικών τοιχοποιιών. Aίτια και συμπτώματα, μεθοδολογία διάγνωσης και εκτίμησης του βαθμού φθοράς.
Eπεμβάσεις. Διάκριση επεμβάσεων, κριτήρια επιλογής υλικών, ολιστική μέθοδος σχεδιασμού συμβατών υλικών (κονιαμάτων, οπτοπλίνθων).
Yλικά επεμβάσεων. Διάκριση. Yλικά δόμησης και επιφανειακής επέμβασης. Kαθορισμός τεχνικών χαρακτηριστικών, μέθοδοι ελέγχου, οδηγίες εφαρμογής. Πρακτική άσκηση.
Τρόπος συμμετοχής των φοιτητών
Μαθήματα στην αίθουσα
Εργαστηριακές ασκήσεις
Παραδόσεις εργαστηριακών θεμάτων
Οι σπουδαστές εξοικειώνονται στο Εργαστήριο με ασκήσεις και πράξη σε θέματα που αφορούν στη δειγματοληψία υλικών, από μνημεία και ιστορικά κτίρια, τις επί τόπου μετρήσεις, την πλήρη ανάλυση των κονιαμάτων (χημική ανάλυση, κοκκομετρική, προσδιορισμός μηχανικής αντοχής, προσδιορισμός πορώδους, μικροσκοπική ανάλυση). Επί πλέον ασκούνται στη σύνθεση κονιαμάτων συμβατών με τα υλικά ιστορικών κτισμάτων καθώς και με τους ελέγχους που πρέπει να γίνονται για την καταλληλότητα και ποιότητα τόσο των πρώτων υλών με τις οποίες σχεδιάζονται τα κονιάματα και οπτόπλινθοι για επεμβάσεις όσο και αυτών των κονιαμάτων και πλίνθων που επιλέγονται για τις ανακτήσεις. Τονίζεται η σημαντικότητα του ελέγχου ποιότητας των υλικών επέμβασης βάσει αξιόπιστων μεθοδολογιών για τα συμβατά υλικά που χρησιμοποιούνται στις αναστηλωτικές επεμβάσεις (όπως τα κονιάματα που βασίζονται στην άσβεστο). Στις εργαστηριακές ασκήσεις δίνονται φυλλάδια με το αντικείμενο και τις δοκιμασίες ή μετρήσεις που γίνονται τα οποία συμπληρώνονται και παραδίδονται στην Υπεύθυνο του μαθήματος και αξιολογούνται για τη βαθμολογία.
Εκτιμώμενος χρόνος απασχόλησης για την εκπόνηση των εργασιών: 4 εβδομάδες
Λέξεις Κλειδιά
δομικά υλικά, ιστορικές κατασκευές, λίθος υλικά, μέταλλα, κονιάματα, άσβεστος
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Toraca, G., Porous Building Materials, ICCROM Editions.
Building Materials Evaluation Handbook, Forrest Wilson Van Nostrand Reinold Company ISBN 0442-29325-9.
ICCROM Int. Colloquium Methods of Evaluating Products for the Conservation of Porous Building Materials in Monuments, Ed.
ICCROM, Rome, 1995.
RILEM Book series "Historic Mortars Characterization, Assessment and Repair" ed. by J. Valek, J.J. Hughes, C.J.W.P Groot,
Springer 2012
G. Penelis and G. Penelis "Structural Restoration of Masonry Monuments. Arches, Domes and Walls, CRC Press Taylor and
Francis Group, 2020.
Διδακτική Υποστήριξη
Σημειώσεις και βιβλία. Βιβλιογραφία