Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθησιακού κύκλου, οι φοιτήτριες και φοιτητές θα είναι σε θέση να:
Κατανοήσουν την ιστορική εξέλιξη και τις σύγχρονες προσεγγίσεις στο πεδίο των σπουδών επιτέλεσης, μέσα από την εμβάθυνση σε χαρακτηριστικές πρακτικές και παραδείγματα.
Αναλύουν τα εννοιολογικά, αισθητικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά ετερόκλητων επιτελεστικών πρακτικών και να κατανοούν το ιστορικό τους συγκείμενο.
Εμβαθύνουν στις ετερόκλητες εκφάνσεις σύγχρονων επιτελεστικών πρακτικών, αναγνωρίζοντας τις κοινωνικοπολιτισμικές αφετηρίες τους και τις επιρροές και αλληλεπιδράσεις τους (εκλεκτικές συγγένειες με συναφή είδη σε Ελλάδα κι εξωτερικό).
Να αντιλαμβάνονται και να προβληματοποιούν τους περιορισμούς αλλά και τις δυνατότητες που διανοίγουν οι επιτελεστικές χειρονομίες στη δημόσια σφαίρα, με όρους κοινωνικού εκδημοκρατισμού, διεκδίκησης δικαιωμάτων και έμπρακτης στήριξης ευάλωτων ή περιθωριοποιημένων κοινωνικών ομάδων.
Χρησιμοποιούν τη γνώση που απέκτησαν, με τρόπο που καταδεικνύει την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και της δημιουργικής ικανότητας, όπως αυτές αντανακλώνται στην ενεργή συμμετοχή τους στη διάρκεια του μαθήματος και στη γόνιμη υλοποίηση των δημιουργικών τους εργασιών αντίστοιχα.
Να αξιοποιούν το πνεύμα ομαδικότητας που διέπει τις επιτελεστικές πρακτικές, όχι μόνο ως αντικείμενο μαθήματος αλλά και ως ηθική καλλιτεχνική και κοινωνική στάση.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εισάγει τις φοιτήτριες και τους φοιτητές στις πολλαπλές νοηματοδοτήσεις και πρακτικές της έννοιας της επιτέλεσης, παρέχοντας ένα οργανωμένο ιστορικό και θεωρητικό πλαίσιο για την πληρέστερη κατανόηση του γνωστικού αντικειμένου, το οποίο αναδεικνύει παράλληλα την πολυφωνία και τις εντάσεις που συναρθρώνονται στην απόπειρα νοηματοδότησης του δυναμικού, πολυσχιδούς και διαρκώς διευρυνόμενου πεδίου των σπουδών επιτέλεσης (performance studies).
Με γνώμονα τα παραπάνω, το μάθημα προτείνει μια διακαλλιτεχνική και διεπιστημονική αναλυτική προσέγγιση, αντλώντας το θεωρητικό του πλαίσιο από τις παραστατικές τέχνες, την ανθρωπολογία και την ιστορία, τη φιλοσοφία, τη γλωσσολογία, τις μετα-αποικιακές σπουδές, τις σπουδές φύλου και τις σπουδές νέων μέσων κι επικοινωνίας. Στην κατεύθυνση αυτή, το μάθημα εξοικειώνει τις φοιτήτριες και τους φοιτητές με το έργο σημαντικών στοχαστών που επικαθόρισαν και διεύρυναν το πεδίο των σπουδών επιτέλεσης (ενδεικτικά: Richard Schechner, Victor Turner, Erving Goffman, Arnold Van Gennep, John Langshaw Austin, Judith Butler, Peggy Phelan, José Esteban Muñoz κ.α.), φιλοδοξώντας να αναδείξει τις μετατοπίσεις και τις αποχρώσεις των εννοιών και εφαρμογών της επιτέλεσης στην τέχνη και τη ζωή.
Από τα τελετουργικά δρώμενα της προϊστορίας του ανθρώπινου πολιτισμού μέχρι τις όψιμες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην τέχνη, την επιστήμη και την κοινωνική ζωή, και από τα πρώιμα πολιτικά κινήματα έμφυλης και φυλετικής ισότητας μέχρι τα σύγχρονα κινήματα μεγάλης εμβέλειας εντός Ελλάδας αλλά και διεθνώς (#ΜeToo, Αραβική Άνοιξη, κίνημα των Αγανακτισμένων κ.α.), το μάθημα
α. τοποθετεί την επιτέλεση στον πυρήνα της ανθρώπινης δραστηριότητας, συνδέοντάς τη με τις μεταβολές των τρόπων θέασης κι αναπαράστασης του κόσμου (επιτελεστικές τροπικότητες), και της βιωμένης εμπειρίας εντός του.
Β. εξετάζει τη σχέση μεταξύ επιτέλεσης και ενεργούς πολιτειότητας μέσα από επιτελεστικές πρακτικές οι οποίες διαπραγματεύονται και αναδεικνύουν σύγχρονες κοινωνικοπολιτικές προκλήσεις, ενθαρρύνονουν τη συμμετοχή στα κοινά και τις δημοκρατικές πρακτικές, και διεγείρουν το «κοινωνικό φαντασιακό».
Λέξεις Κλειδιά
ΕΠΙΤΕΛΕΣΗ, (ANA)ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ, ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ / ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ, (ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ) ΔΡΑΜΑ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΑ (ΚΟΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΙΕΡΗ), ΣΩΜΑ, ΧΩΡΟΣ, ΧΡΟΝΟΣ, ΓΛΩΣΣΑ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΖΩΝΤΑΝΟ ΘΕΑΜΑ / ΖΩΝΤΑΝΗ ΤΕΧΝΗ, ΙΔΙΩΤΙΚΗ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΦΑΙΡΑ, ΠΟΛΙΤΕΙΟΤΗΤΑ (ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ) / ΑΚΤΙΒΙΣΜΟΣ
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ
Auslander, P. (2002). JUST BE YOUR SELF: Logocentrism and difference in performance theory. In P.B. Zarrilli (Ed.). Acting (Re)considered: A Theoretical and Practical Guide. 2nd edition: London, Routledge, 53–60.
Badiou, A. (2013) Philosophy and the Event. Μτφρ: Burchill, L. Cambridge UK & Malden USA: Polity.
Bakhtin, Mikhail. (1981). The Dialogic Imagination: Four Essays. University of Texas Press.
Bourdieu, P. (1992). Language and symbolic power. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
Conquergood, L. D. (1985), Performing as a moral act: Ethical dimensions in the ethnography of performance. Literature in Performance, 5(2): 1–13.
Crapanzano, V. (2006). The scene: Shadowing the real. Anthropological Theory, 6(4). SAGE Publications: 387–405.
Goffman, E. (1963). Behavior in public places: Notes on the social organization of gatherings. New York: Free Press of Glencoe.
Hager, P. (2023), Re-imagining Independence in Contemporary Greek Theatre and Performance, Cambridge: Cambridge University Press.
Lefebvre, H. (1991). The Production of Space. Oxford: Blackwell.
Schechner, R. (1977). Ritual, Play and Performance, New York: The Seabury Press.
- (1985). Between Theatre and Anthropology. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
- (1995). The Future of Ritual Writings on Culture and Performance, London; New York: Routledge.
Van Gennep, Arnold. (1960). The Rites of Passage. London: Routledge and Kegan Paul.
ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ
Καστοριάδης, Κ. (1985). Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας, Αθήνα: Ράππας.
Λαλιώτη Β. (2018). Ψηφιακή επιτέλεση και μεταανθρωπιστική ανθρωπολογία. Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 150, 37–76.
Lefebvre, H. (1977), Το δικαίωμα στην πόλη: χώρος και πολιτική. Μτφρ: Τουρνικιώτης, Π., Λωράν, Κ. Αθήνα: Παπαζήσης.
Τερζάκης, Φ. (1997). Μελέτες για το Ιερό. Ελληνικά Γράμματα: Αθήνα.
Χάγερ, Φ. (2020). Θέατρο, επιτέλεση και ιστορία: τόποι μιας φλεγόμενης χρονικότητας, σκηνή 12, 5–22.