Χημική Βιολογία Ενώσεων Φαρμακευτικού Ενδιαφέροντος

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΧημική Βιολογία Ενώσεων Φαρμακευτικού Ενδιαφέροντος / Chemical Biology of compounds with biological interest
ΚωδικόςΠΜΣΦΧ-004
ΣχολήΕπιστημών Υγείας
ΤμήμαΦαρμακευτικής
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΕλένη Ποντίκη
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600017255

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Τμήματος Φαρμακευτικής "Φαρμακοχημεία, Ανάπτυξη Φαρμακευτικών Ενώσεων

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό2110

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΧημική Βιολογία Ενώαεων Φαρμακευτικού Ενδιαφέροντος
Ακαδημαϊκό Έτος2024 – 2025
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Class ID
600272102
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος αποτελεί η κατανόηση των ελευθέρων ριζών και ριζών οξυγόνου και ο σχεδιασμός και ανάπτυξη φαρμάκων ικανών να προστατεύουν τον οργανισμό από τις ελεύθερες ρίζες. Γίνεται επίσης εκτενής αναφορά στο μονοξείδιο του αζώτου και στις θεραπευτικές του εφαρμογές και στα κανναβινοειδή και τους υποδοχείς τους, αγωνιστές και ανταγωνιστές, με δυνατότητα εφαρμογής σε σύγχρονες νόσους.Επίσης στο μάθημα αναπτύσσονται οι αρχές σχεδιασμού στοχευμένωνραδιοφαρμάκων εξειδικευμένων για τη διάγνωση και τη ραδιοθεραπεία διαφόρων παθήσεων (καρκίνου, νευρολογικών παθήσεων και νόσο του Αλτζχάιμερ). Τέλος, στο μάθημα παρουσιάζονται αναλυτικά οι αρχές Ποσοτικών Σχέσεων-Δομής Δράσης (QSARs). Διαμόρφωση Ποσοτικών Σχέσεων Δομής-Δράσης σύγχρονων ομάδων ενώσεων(αναστολείς των αποακετυλασών των ιστονών (HDACs) και ανταγωνιστών του H4 υποδοχέα της ισταμίνης), με στόχο τη συσχέτιση της βιολογικής δράσης με τη δομή των ενώσεων-φυσικοχημικά χαρακτηριστικά για στοχευμένη σύνθεση νέων παραγώγων.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Ελένη Ρέκκα: - Στοιχεία της χημείας και της βιολογικής σημασίας του οξυγόνου και των οξυγονούχων ελευθέρων ριζών: Εισαγωγή, Τοξικότητα του οξυγόνου, Ελεύθερες ρίζες, Μέταλλα, Προστασία του οργανισμού (α) με μεγαλομόρια, (β) με μικρά μόρια, Μηχανισμοί αποκατάστασης οξειδωτικής βλάβης, Λιπιδικήυπεροξείδωση, Οξείδωση πρωτεϊνών, σακχάρων, DNA, Ελεύθερες ρίζες, παθολογικές καταστάσεις, φάρμακα, διαιτητικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. - Μονοξείδιο του αζώτου: Δομή και λειτουργία συνθετασών μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟS), Ομοιότητες - διαφορές NOS και κυτοχρώματος Ρ450, Ρόλος της τετραϋδροβιοπτερίνης, Αναστολείς NOS, Βιολογικές και χημικές ιδιότητες ΝΟ-υπεροξυνιτρώδη, Θεραπευτικές εφαρμογές του ΝΟ – Προοπτικές στο σχεδιασμό και στην ανάπτυξη φαρμάκων. - Υδρόθειο: Βιοσύνθεση και δράση, Θεραπευτικές εφαρμογές του υδροθείου, Ενώσεις δότες υδροθείου. - Υποδοχείς συζευγμένοι με G-πρωτεΐνες: Δομή, ιδιότητες, παραδείγματα. - Κάνναβινοειδή, Ενδοκανναβινοειδή. 2. Διονυσία Παπαγιαννοπούλου: 1) Ανάπτυξη ραδιοΐχνηθετών για τη μη επεμβατική μελέτη ενζυμικής δραστικότητας (π.χ. κινασών) και του βαθμού έκφρασης μεμβρανικών υποδοχέων (π.χ. διαμεμβρανικών υποδοχέων συνδεδεμένων με G πρωτεΐνες) σχετιζόμενοι με παθολογικές καταστάσεις με έμφαση στον καρκίνο και σε νευρολογικές παθήσεις (ντοπαμινεργικοί νευρώνες-παρκινσονιακά σύνδρομα). 2) Ανάπτυξη ραδιοΐχνηθετών για τη μη επεμβατική μέτρηση των επιπέδων β-αμυλοειδών πλακών σε εγκέφαλο (Αλτζχάιμερ). 3) Βιοσυμβατές αντιδράσεις κυκλοπροσθήκης (“click”) και εφαρμογή στην ανάπτυξη ραδιοεπισημασμένωνμονοκλωνικών αντισωμάτων μέσω προστόχευσης. 3. Ελένη Ποντίκη Διαμόρφωση Ποσοτικών Σχέσεων-Δομής Δράσης δύο σύγχρονων ομάδων ενώσεων: α) αναστολέων των αποακετυλασών των ιστονών (HDACs), ενζύμων σχετιζόμενων με τη διαίρεση και πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων και β) ανταγωνιστών του H4 υποδοχέα της ισταμίνης, σχετιζόμενο με χημειοτακτικές αντιδράσεις κυττάρων με αποτέλεσμα φλεγμονώδεις και αλλεργικές αντιδράσεις. Μελετάται η εξαγωγή και ερμηνεία ποσοτικών σχέσεων ή προτύπων που συσχετίζουν τη βιολογική δράση με τη δομή (φυσικοχημικές ιδιότητες) με στόχο την κατανόηση του μηχανισμού δράσης των φαρμακομορίων και την πρόβλεψη της δράσης που κατευθύνει τον φαρμακοχημικό στη σύνθεση νέων παραγώγων.
Λέξεις Κλειδιά
ελευθερες ρίζες, ΝΟ, υποδοχείς κανναβινοειδών και G-πρωτεϊνών, ραδιοΐχνηθέτες, αντιδράσεις κυκλοπρσοσθήκης, QSAR, H4 και HDAC ανταγωνιστές
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις1757
Συγγραφή εργασίας / εργασιών502
Εξετάσεις251
Σύνολο25010
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Ελένη Ρέκκα: Γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου. Η διαδικασία γραπτής εξέτασης βασίζεται σε ερωτήσεις στις οποίες οι φοιτητές/φοιτήτριες καλούνται να απαντήσουν με βάση τόσο τις γνώσεις που απέκτησαν από τη διδασκαλία και τη μελέτη όσο και την κριτική σκέψη και ικανότητα συνδυασμού γνώσεων και πληροφοριών Ο χρόνος εξέτασης είναι 3 ώρες. Οι εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου γίνονται στις ημερομηνίες, ώρες και χώρους που ανακοινώνει το Τμήμα. Διονυσία Παπαγιαννοπούλου:Οι φοιτητές επιλέγουν μεταξύ της γραπτής εξέτασης ή της συγγραφής και παρουσίασης εργασίας. Ελένη Ποντίκη: Οι φοιτητές επιλέγουν μεταξύ της γραπτής εξέτασης ή της συγγραφής και παρουσίασης εργασίας. Η εργασία αποτελεί προϊόν εργαστηριακής εκπαίδευσης μέσω διαδικτυακής ή μη χρησιμοποίησης και αξιοποίησης δεδομένων (βιολογικά δραστικά μόρια και τα βιολογικά τους αποτελέσματα) και προγραμμάτων. Στην εργασία γίνεται παρουσίαση, ερμηνεία, εξήγηση και τεκμηρίωση των αποτελεσμάτων.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1) Σημειώσεις Δ. Παπαγιαννοπούλου και επιλεγμένα άρθρα ανασκόπησης. 2) J Biomol Struct Dyn, Med Res Rev
Τελευταία Επικαιροποίηση
21-01-2022