Γεωφυσική στην Αρχαιολογία

Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης

Οι φοιτητές μαθαίνουν τους μηχανισμούς παραγωγής μετρήσιμων γεωφυσικών σημάτων από τις θαμμένες αρχαιότητες Μαθαίνουν κάτω από ποιες συνθήκες είναι δυνατός ο εντοπισμός και η χαρτογράφηση των θαμμένων, αρχιτεκτονικών λειψάνων και αρχαίων δομών. Είναι σε θέση μετά το πέρας της εκπαίδευσης να υποδείξουν ποια γεωφυσική μέθοδος πρέπει να χρησιμοποιηθεί σε συγκεκριμένους αρχαιολογικούς χώρους και γιατί. Μπορούν να σχεδιάσουν τη γεωφυσική διασκόπηση ενός αρχαιολογικού χώρου. Γνωρίζουν τις βασικές μεθόδους επεξεργασίας των συναφών δεδομένων. Είναι σε θέση να επεξεργαστούν τα σχετικά δεδομένα και να τα παρουσιάσουν σε εύληπτες εικόνες. Γνωρίζουν τις βασικές αρχές του Αρχαιομαγνητισμού, τις δυνατότητές του και τη σχέση του με άλλες μεθόδους χρονολόγησης. Γνωρίζουν τον τρόπο συλλογής προσανατολισμένων δειγμάτων αρχαίων υλικών. Θα έχουν ασκηθεί πρακτικά στον τρόπο εργαστηριακής μέτρησης της παραμένουσας μαγνήτισης.

Θεμελίωση της αναγκαιότητας μεθόδων εντοπισμού και χαρτογράφησης θαμμένων αρχαιοτήτων , σύντομη ιστορική ανασκόπηση των μεθόδων, καταλληλόλητα μεθόδων σε σχέση με το πρόβλημα, παραδεκτοί τρόποι παρουσίασης των δεδομένων, κλασικές μέθοδοι επεξεργασίας και παρουσίασης δεδομένων γεωφυσικής χαρτογράφησης, εισαγωγή στη μαγνητική διασκόπηση, μαγνητική επιδεκτικότητα και μαγνήτιση υλικών, τρόποι μετατροπής μαγνητικών οξειδίων σε αρχαιολογικά ιζήματα, όργανα μέτρησης, μετρήσεις ολικού μαγνητικού πεδίου και διαφορικές μετρήσεις, τρόπος διεξαγωγής μαγνητικής χαρτογράφησης, αυτοματοποιημένα συστήματα, εισαγωγή στις μεθόδους επεξεργασίας δεδομένων μαγνητικής χαρτογράφησης, εισαγωγή στην ηλεκτρική διασκόπηση, χρησιμοποιούμενες διατάξεις μέτρησης στην Αρχαιολογική έρευνα πεδίου, σύγκριση διατάξεων, ηλεκτρική χαρτογράφηση και ηλεκτρική τομογραφία, τρόπος διεξαγωγής ηλεκτρικής χαρτογράφησης, μέθοδοι επεξεργασίας δεδομένων ηλεκτρικής χαρτογράφησης, Βασικές αρχές λειτουργίας γεωραντάρ (Ground Penetrating Radar – GPR), ηλεκτρικές ιδιότητες υπεδάφους που καθορίζουν τη διάδοση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων (ΗΜ), ανάκλαση και περίθλαση ΗΜ κυμάτων, βάθος διείσδυσης και διακριτική ικανότητα, εξοπλισμός και τύποι διασκοπήσεων, οργάνωση διασκόπησης γεωραντάρ με αρχαιολογικό αντικείμενο και επιλογή κατάλληλων παραμέτρων διασκόπησης, επεξεργασία δεδομένων και απεικόνιση αποτελεσμάτων –ερμηνεία, αρχές γεωηλεκτρικής τομογραφίας, τρόποι λήψης δεδομένων – πολυπλεξία, αρχές θεωρίας αντίστροφης των δεδομένων, χρήση γεωηλεκτρικής τομογραφίας στην επίλυση ειδικών προβλημάτων. Μη συμβατική χρήση μεθόδων γεωφυσικής διασκόπησης για επίλυση συγκεκριμένων αρχαιολογικών προβλημάτων (π.χ. εντοπισμός ταφικών μνημείων σε τύμβους, υγρασία τοίχων, βάθος ρωγμών σε γλυπτά, κ.λπ.) Εισαγωγή στον αρχαιομαγνητισμό και στις ιδιότητες των μαγνητικών ορυκτών που περιέχονται στα αρχαιολογικά υλικά. Σύντομη περιγραφή του μαγνητικού πεδίου και των κύριων ιδιοτήτων του. Παραδείγματα εφαρμογών της μεθόδου σχετικά με τις μεταβολές του γεωμαγνητικού πεδίου, χρονολόγηση αρχαιολογικών δομών, εύρεση επιπέδων κατοίκησης και σταδιακής δημιουργίας αρχαιολογικών θέσεων. Θα περιγραφούν οι εργαστηριακές μέθοδοι μέτρησης των ιδιοτήτων αυτών και θα γίνει πρακτική εξάσκηση των φοιτητών στα διαθέσιμα από το εργαστήριο παλαιομαγνητισμού μηχανήματα. Τρόποι παρουσίασης των αποτελεσμάτων και παραδείγματα από τον ελληνικό χώρο και ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο.

28-02-2025