Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος είναι η εμβάθυνση σε εξειδικευμένα θέματα στο γνωστικό αντικείμενο της νομισματικής έχοντας ως αντικείμενο τη θεωρία και πολιτική του χρήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε θέματα της θεωρίας της κεντρικής τραπεζικής, όπως στην σημασία της τραπεζικής εποπτείας, στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, στην μέτρηση της αποτελεσματικότητας της νομισματικής πολιτικής αλλά και στους μηχανισμούς μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής στην πραγματική οικονομία. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:
• Εφαρμόζουν προηγμένες τεχνικές ανάλυσης δεδομένων στις λειτουργίες των κεντρικών τραπεζών και στην ανάλυση πολιτικής
• Αξιολογούν τον ρόλο των μεγάλων δεδομένων στη νομισματική πολιτική, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τη μακροπροληπτική εποπτεία
• Σχεδιάζουν και υλοποιούν μοντέλα πρόβλεψης μακροοικονομικών δεικτών σχετικών με την κεντρική τραπεζική
• Ασκούν κριτική αξιολόγηση στη χρήση της μηχανικής μάθησης και της οικονομετρίας στη λήψη αποφάσεων των κεντρικών τραπεζών
• Ερμηνεύουν και επικοινωνούν αναλυτικά ευρήματα για την υποστήριξη της χάραξης πολιτικής
• Χρήση γλωσσών προγραμματισμού (π.χ. Matlab, Python, R) για ανάλυση χρηματοοικονομικών δεδομένων
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Εισαγωγή στην Κεντρική Τραπεζική και την Ανάλυση Δεδομένων
• Λειτουργίες των κεντρικών τραπεζών στις σύγχρονες οικονομίες
• Επισκόπηση πηγών δεδομένων: μακροοικονομικά, χρηματοοικονομικά, εποπτικά
2. Νομισματική Πολιτική και Λήψη Αποφάσεων βάσει Δεδομένων
• Στοχοθέτηση πληθωρισμού και μοντελοποίηση επιτοκίων
• Ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο για τη νομισματική πολιτική
3. Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα και Μακροπροληπτική Εποπτεία
• Δοκιμές αντοχής και δείκτες συστημικού κινδύνου
• Ανάλυση δικτύων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων
4. Μεγάλα Δεδομένα και Μηχανική Μάθηση στην Κεντρική Τραπεζική
• Εφαρμογές επιβλεπόμενης και μη επιβλεπόμενης μάθησης
• Επεξεργασία φυσικής γλώσσας για την επικοινωνία των κεντρικών τραπεζών
5. Πρόβλεψη και Τρέχουσα Εκτίμηση (Nowcasting)
• Μοντέλα χρονοσειρών (ARIMA, VAR, Bayesian models)
• Δεδομένα μικτής συχνότητας και δείκτες σε πραγματικό χρόνο
6. Μελέτες Περίπτωσης και Προσομοιώσεις Πολιτικής
• Αναλυτικά πλαίσια της ΕΚΤ, της Τράπεζας της Αγγλίας και της Bundesbank
• Προσομοίωση σεναρίων πολιτικής με χρήση συνθετικών δεδομένων
7. Ηθική, Διαφάνεια και Επικοινωνία
• Διακυβέρνηση δεδομένων στις κεντρικές τράπεζες
• Επικοινωνία αβεβαιότητας και περιορισμών των μοντέλων
Λέξεις Κλειδιά
Νομισματική Οικονομική, Μηχανισμός Μετάδοσης Νομισματικής Πολιτικής, Εφαρμογές στην Κεντρική Τραπεζική με γλώσσες προγραμματισμού (π.χ., R, Matlab, Python)
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Belke Ansgar, Polleit Thorsten (2025). Νομισματική Οικονομική σε Περιβάλλον Παγκοσμιοποιημένων Χρηματοπιστωτικών Αγορών. Εκδόσεις Broken Hill.
Mishkin, Frederic S. (2022). Χρήμα, Τράπεζες και Χρηματοοικονομικές Αγορές, UTOPIA ΕΚΔΟΣΕΙΣ Μ. ΕΠΕ.