Ελληνικός Κινηματογράφος: Ιστορία, Θεωρία, Κριτική

To μάθημα 8ΙΚ3 έχει σεμιναριακό/εργαστηριακό χαρακτήρα και ως εκ τούτου έχει απουσίες (επιτρέπονται μόνο δύο κατά τη διάρκεια του εξαμήνου). Το πρώτο μάθημα δεν έχει απουσίες. Έτσι, δίνεται η ευκαιρία στις/τους φοιτήτριες/ές να παρακολουθήσουν και άλλα μαθήματα και να διαπιστώσουν ποιο ταιριάζει καλύτερα στα ερευνητικά τους ενδιαφέροντα, ώστε να το δηλώσουν. Οι απουσίες ισχύουν από το δεύτερο μάθημα του εξαμήνου. Από το τρίτο μάθημα, που συμπίπτει με το τέλος της προθεσμίας δήλωσης μαθημάτων, δεν επιτρέπονται νέες αφίξεις. Φοιτήτριες/ές που δεν παρακολουθούν το μάθημα δεν έχουν δικαίωμα αξιολόγησης.

Οι διάφορες τεχνικές διδασκαλίας που θα χρησιμοποιηθούν στο μάθημα στοχεύουν στη βαθύτερη κατανόηση της ύλης, στην ενεργητική συμμετοχή των φοιτητριών/τών στο μάθημα και στην απρόσκοπτη και αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ διδάσκουσας και φοιτητριών/τών. Η διάλεξη συνοδεύεται από οπτικοακουστική παρουσίαση (PowerPoint), όπου εικόνες, γραφήματα και άλλα στοιχεία λειτουργούν ως οπτικά βοηθήματα. Εκτός από τις προβολές αποσπασμάτων ταινιών, χρησιμοποιείται επιπλέον οπτικοακουστικό υλικό (π.χ. video-essays, συνεντεύξεις προσώπων της κινηματογραφικής/τηλεοπτικής βιομηχανίας, σχετικά ντοκιμαντέρ, κ.λπ.), με στόχο τον εμπλουτισμό της υπό συζήτηση ενότητας. Έτσι, οι τεχνικές διδασκαλίας ευθυγραμμίζονται και με τις μεθοδολογίες της Νέας Κινηματογραφικής Ιστορίας, η οποία λαμβάνει υπόψη όλες τις πηγές (πέρα από το ίδιο το κινηματογραφικό κείμενο) που μπορούν να διαφωτίσουν την πολυδιάστατη φύση του μέσου. Το πρακτικό μέρος του μαθήματος είναι οργανωμένο με στόχο την ενεργητική συμμετοχή των φοιτητριών/τών στη διαδικασία της μάθησης. Μέσα από ερωτήματα της διδάσκουσας, κάθε φοιτήτρια/ής ή ομάδες καλείται/καλούνται να διατυπώσουν ένα επιχείρημα, μια ερμηνεία ή μια κριτική παρατήρηση με βάση συγκεκριμένο απόσπασμα, κινηματογραφικό ρεύμα/είδος, κ.λπ. Υπάρχει ενθάρρυνση χρήσης τεχνολογίας (κινητά, tablet και laptop, αλλά όχι ΤΝ σε αυτό το σημείο) για την αναζήτηση πληροφοριών και άλλων πηγών. Έτσι, οι φοιτήτριες/τές καθοδηγούνται στην αξιοποίηση τεχνολογιών και στην αποτελεσματική χρήση του διαδικτύου για αναζήτηση έγκυρων πηγών. Ταυτόχρονα, εισάγονται στην έννοια της ιστορικής έρευνας και την ενεργητική παραγωγή γνώσης, ενώ ενεργοποιούνται οι πρακτικές της ομαδικότητας και της συνεργασίας. Σε περίπτωση που τα μαθήματα πρέπει να γίνουν εξ’ αποστάσεως λόγω έκτακτων συνθηκών, θα χρησιμοποιηθούν οι πλατφόρμες google meet ή zoom και όλες οι δυνατότητες που προσφέρουν (διαμοιρασμός οθόνης για παρουσίαση εγγράφων και PowerPoint, διαμοιρασμός link, συνομιλία, κ.λπ.). Επιπλέον, το μάθημα χρησιμοποιείται το e-learning ως αποθετήριο όλου του υλικού και διάδρασης/συνεργασίας. Η πολιτική ΤΝ για το μάθημα είναι αναρτημένη στο e-learning URL του μαθήματος.

Ο/Η φοιτητής/φοιτήτρια αξιολογείται μέσω γραπτής υποχρεωτικής και απαλλακτικής εργασίας 2,000 έως 2,500 λέξεων, συμπεριλαμβανομένων των υποσημειώσεων και της βιβλιογραφίας (85%) και συμμετοχής στην τάξη (15%) Κριτήρια αξιολόγησης εργασίας - Δομή 1,5/10 - Παρουσίαση/Γλώσσα/Μορφολογία 2,5/10 - Περιεχόμενο: Ξεκάθαρη θέση/Ιστορία context/Κατάλληλη-επαρκής βιβλιογραφία/σωστές παραθέσεις/Πρωτοτυπία/Επιχειρηματολογία 6/10

Κακλαμανίδου, Μπέτυ (επιμ.). Μαρία Πλυτά: Η πρώτη ελληνίδα σκηνοθέτρια. Αθήνα: Κλειδάριθμος, 2025. Corrigan, Timothy & Patricia White. H εμπειρία του κινηματογράφου. Μια εισαγωγή. Mτφ. Δ. Αλεξανδρή, επιστ. επιμ. Δέσποινα Κακλαμανίδου. Αθήνα: Κλειδάριθμος, 2020.

Iliadis, Frixos. Greek Cinema 1906–1960. Athens: Fantasia, 1961. / Ηλιάδης, Φρίξος. Ελληνικός Κινηματογράφος 1906–1960. Αθήνα: Φαντασία, 1961. Karalis, Vrasidas. 2012. A History of Greek Cinema. New York: Continuum. Mikelidis, Ninos Fenek. History of Cinema. Athens. Maniatea, 1997. / Μικελίδης, Νίνος Φενέκ. Ιστορία του Κινηματογράφου. Αθήνα: Μανιατέα, 1997. Mitropoulou, Aglaia. Greek Cinema. Athens: Papazisi, 2005. / Μητροπούλου, Αγλαΐα. Ελληνικός Κινηματογράφος. Αθήνα: Παπαζήση, 2005. Skyllakos, Christos (ed.). Elliniki Kritiki/Ellinikos Kinimatografos (Volume A’ 1925-1975). Athens: Aigokeros, 2023. Soldatos, Yannis. History of Greek Cinema, Vo 4. 1, Documents 1900-1970. Αθήνα: Αιγόκερως, 2004. Soldatos, Yannis. History of Greek Cinema, Vol. 1, 1900–1967, Αθήνα: Αιγόκερως, 2002. Κοκκώνης, Μιχάλης. «Το Μελόδραμα στον Ελληνικό Κινηματογράφο: Από τη Λαϊκή Τέχνη στη Μαζική Κουλτούρα» Στο Μελόδραμα: Ειδολογικοί και Ιδεολογικοί Μετασχηματισμοί, επιμ. από Σάββας Πατσαλίδης και Αναστασία Νικολοπούλου, 345-401. Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2001.