ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
| Τίτλος | ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ / DISCOURSES ON SCHOOL HISTORY |
| Κωδικός | ΕΠΜ7 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Μαρία Μαυρομμάτη |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024071 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 3 | 2 | 5 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 5
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 3 | 2 | 5 |
| Τίτλος | ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600274049
|
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Γενικών Γνώσεων
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600274049
- eLearning (Moodle): https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=10997
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, ο/η φοιτητής/τρια θα είναι σε θέση:
• Να κατανοεί τον δημόσιο χαρακτήρα της ιστορικής εκπαίδευσης και να αναγνωρίζει τη σχολική ιστορία ως δυναμικό πεδίο διαπραγμάτευσης ταυτοτήτων και πολιτισμικών αξιών, όπως και ιδεολογικών συγκρούσεων.
• Να εντοπίζει τις πολλαπλές λειτουργίες και χρήσεις της ιστορίας στο σχολείο (γνωστική, πολιτική, συμβολική), καθώς και τις επιδράσεις τους στον τρόπο συγκρότησης της ιστορικής συνείδησης των μαθητών.
• Να αναλύει ιστορικά και συγκριτικά τις κρίσιμες στιγμές έντασης, αντιπαραθέσεων ή μεταρρυθμιστικών προσπαθειών στο μάθημα της ιστορίας στην Ελλάδα (π.χ. ΠΣ 2019, Μαρασλειακά, υποθέσεις Καλοκαιρινού, Σταυριανού, Κόκκινου, Ρεπούση).
• Να ερμηνεύει τις κοινωνικοπολιτικές και ιδεολογικές συγκρούσεις που συνοδεύουν συχνά την ιστορική εκπαίδευση στην Ελλάδα, και να εντοπίζει τους μηχανισμούς διαμόρφωσης του δημόσιου λόγου γύρω από αυτήν.
• Να αναγνωρίζει και να αξιολογεί κριτικά τις παρεμβάσεις του δημόσιου και πολιτικού λόγου στη σχολική ιστορία, υποστηρίζοντας την αυτονομία της ως επιστημονικού και εκπαιδευτικού πεδίου.
• Να συσχετίζει την ελληνική περίπτωση με παραδείγματα άλλων χωρών (όπως ΗΠΑ, Αγγλία, Ιαπωνία, ευρωπαϊκές χώρες), αναγνωρίζοντας συγκλίσεις, αποκλίσεις και διεθνείς τάσεις στην οργάνωση της ιστορικής εκπαίδευσης και στους δημόσιους «πολέμους της ιστορίας».
• Να κρίνει στερεοτυπικά ή διπολικά ερμηνευτικά σχήματα και να αναπτύσσει αναστοχαστική προσέγγιση στις αντιπαραθέσεις που αναδύονται γύρω από το μάθημα της ιστορίας.
Γενικές Ικανότητες
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει τη σχολική ιστορία ως κρίσιμο πεδίο σύγκλισης και έντασης ανάμεσα στην ιστορική κουλτούρα της κοινωνίας, τις θεσμικές εκπαιδευτικές πολιτικές και τη δημόσια διαχείριση του παρελθόντος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατανόηση του δημόσιου χαρακτήρα της ιστορικής εκπαίδευσης, καθώς και στη μελέτη των τρόπων με τους οποίους το σχολικό μάθημα της Ιστορίας εμπλέκεται στη συγκρότηση της συλλογικής μνήμης και της εθνικής ταυτότητας, συσχετιζόμενο με την ακαδημαϊκή και τη δημόσια ιστορία. Μέσα από χαρακτηριστικά παραδείγματα δημόσιων συγκρούσεων (όπως τα Μαρασλειακά, οι υποθέσεις Καλοκαιρινού, Σταυριανού, Κόκκινου, Ρεπούση και η απόσυρση του ΠΣ 2019), αναλύονται οι διαδικασίες πολιτικοποίησης της ιστορίας, οι οποίες συχνά αναδεικνύουν το σχολείο ως πεδίο συμβολικής διαμάχης ανάμεσα σε ανταγωνιστικές αφηγήσεις του παρελθόντος.
Το μάθημα εντάσσει τη συζήτηση σε θεωρητικά πλαίσια που προέρχονται από τις σπουδές στη δημόσια ιστορία και τις θεωρίες της μνήμης, διερευνώντας πώς τα συλλογικά τραύματα, οι ηρωικές αφηγήσεις και οι "σιωπές" του παρελθόντος εισέρχονται (ή αποκλείονται) από το σχολικό εγχειρίδιο. Παράλληλα, μελετά συγκριτικά την ελληνική εμπειρία σε σχέση με διεθνή παραδείγματα (ΗΠΑ, Αγγλία, ευρωπαϊκές χώρες, Ιαπωνία), εντοπίζοντας τάσεις, ομοιότητες και αποκλίσεις στους «πολέμους της ιστορίας» και στη διαχείριση της ιστορικής μνήμης σε διαφορετικά εκπαιδευτικά συμφραζόμενα. Οι φοιτητές/τριες καλούνται να αναπτύξουν κριτικό και αναστοχαστικό λόγο, να υπερβούν στερεοτυπικά σχήματα και να συλλάβουν τη διδασκαλία της ιστορίας ως παιδαγωγική και πολιτισμική πρακτική με έντονο δημόσιο αποτύπωμα.
Λέξεις Κλειδιά
ιστορική εκπαίδευση, σχολική ιστορία, διαμάχες για τα εγχειρίδιο ιστορίας, δημόσιες χρήσεις της ιστορίας
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Οι ΤΠΕ αξιοποιούνται σε όλα τα στάδια του μαθήματος. Η διάλεξη γίνεται με τη χρήση λογισμικού παρουσιάσεων, οπτικοακουστικού υλικού, ηχητικών αρχείων/ ποντκαστ, ιστοσελίδων, βάσεων δεδομένων ιστορικού περιεχομένου κ.λπ. Η επικοινωνία με τους φοιτητές πραγματοποιείται, εκτός της τάξης, μέσω email, του μαθήματος στην πλατφόρμα elearning, μέσω βιντεοδιασκέψεων με τη χρήση του Zoom κ.λπ. Τέλος, οι φοιτητές/ριες έχουν πρόσβαση στις σημειώσεις του μαθήματος και τη λοιπή διαθέσιμη βιβλιογραφία στην σελίδα του μαθήματος στο elearning.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | ||||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 111 | ||||
| Σύνολο | 150 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή εξέταση
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Αθανασιάδης, Χ. (2015). Τα αποσυρθέντα βιβλία. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Carretero M. (2011), Constructing Patriotism: Teaching History and Memories in Global Worlds, Charlotte, NC: IAP
2. Carretero, M., Asensio, M., and Rodríguez-Moneo, M. (eds.) (2013). History education and the construction of national identities. Charlotte, NC: IAP Information Age Publishing.
3. Carretero, Μ. Berger, S. & Grever, M. (2017). Palgrave Handbook of Research in Historical Culture and Education, Palgrave MacMillan.
4. Chapman, A. (2024). Nationalising the curriculum 1991–2013: The English National Curriculum as a roman national. Passato e Presente, XLII (123), 90-113. 10.3280/PASS2024-123006
5. Gatsotis, P. (2023). Public debates, public history, and school history curricula: The Greek case. International Public History, 6 (1), 3–14.
6. Grever, M. and Stuurman, S. (2007) Beyond the Canon: History for the Twenty-First Century. London: Palgrave Macmillan. DOI: 10.1057/9780230599246.
7. Liakos, A. (2008/09) ‘History wars: Notes from the field’. In: History Teaching in the Crossfire of Political Interests: Yearbook of the International Society for the Didactics of History, 2008/09, pp. 71f.
8. Macintyre S. & Clark A. (eds) (2004), The History Wars, Melbourne: Melbourne University Press
9. Nakou I. & Barca I. (eds.) (2010), Contemporary Public Debates Over History Education, Charlotte N.C.: Information Age Publishing.
10. Nash G. (2000), History on trial, New York: Vintage Books.
11. Nichols J. (2006), School History across cultures. International debates and perspectives, UK: Cambridge University Press.
12. Repoussi M. (2009), «Common trends in Contemporary Debates on History Education", in Popp S. (ed.), Yearbook of International Society for History Didactics 2008/2009, p. 75-81
13. Repoussi M. (2009), «La vie scolaire de l´histoire en Grèce: enjeux, changements, contradictions, controverses, XIXe-XXe siècle», Raisons, Comparaisons, Educations, la revue française d'éducation comparée, n. 4.
14. Sakka, V. and Brentanou, K. (2012) Teaching history in Greek schools: Adventures of a "fresh" history curriculum for compulsory education: Another lost chance?. The 13th International Conference of ISSEI International Society for the Study of European Ideas in cooperation with the University of Cyprus. Available at: https://www.academia.edu/4441414/ (Accessed: 25 November 2024).
15. Symcox, L. and Wilschut, A. (eds.) (2009). National History Standards: The Problem of the Canon and the Future of Teaching History. Charlotte, NC: Information Age Publishers
16. Tayler, Tony & Guyver, Robert (eds.) (2012), History Wars and the Classroom, Global Perspectives, Charlotte N.C.: Information Age Publishing.
17. Van Nieuwenhuyse, K. (2018) ‘Torn between patriotic, civic and disciplinary aspirations: Evolving faces of Belgian and Flemish history education, from 1830 to the future’, Sprawy Narodowościowe. Seria nowa, 2018(50). doi: 10.11649/sn.1634.
18. Watson, M. (2020). Michael Gove’s war on professional historical expertise: conservative curriculum reform, extreme whig history and the place of imperial heroes in modern multicultural Britain, British Politics, 15, 271–290 https://doi.org/10.1057/s41293-019-00118-3
19. Λιάκος, Α. (2011). Οι πόλεμοι της ιστορίας: Σημειώσεις επί του πεδίου. Στο Κ. Παπαδημητρίου & Σ. Σεφεριάδης (Επιμ.), Αθέατες όψεις της ιστορίας: Κείμενα αφιερωμένα στον Γιάνη Γιανουλόπουλο (σσ. 93–144). Αθήνα: Ασίνη.
20. Μαυρομμάτη, Μ. (2025). Πολιτικές Μνήμης και Πόλεμοι Ιστορίας: Η περίπτωση της Αγγλίας (2010-2014), Νέα Παιδεία- Γλώσσα (υπό δημοσίευση).
21. Ρεπούση Μ. (2012), Τα Μαρασλειακά, 1925-1927, Αθήνα: Πόλις
Λιάκος, Α. (2007). Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία. Αθήνα: Πόλις.
Τελευταία Επικαιροποίηση
09-09-2025
