Η Εθνογραφική Προοπτική της Κοινωνικής/Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας
| Τίτλος | Η Εθνογραφική Προοπτική της Κοινωνικής/Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας / Τhe ethnographic perspective of social / cultural anthropology |
| Κωδικός | ΙΑΛ 701 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Ιστορίας και Αρχαιολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό, 2ος / Μεταπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Γεώργιος Αγγελόπουλος |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600016054 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ στην Ιστορική Έρευνα 2024-2025
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 4
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας | Επιλογής | Χειμερινό/Εαρινό | - | 15 |
| Τίτλος | Η Εθνογραφική Προοπτική της Κοινωνικής / Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600275552
|
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600275552
- eLearning (Moodle):
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στο πλαίσιο του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα κατανοήσουν:
α) τις σχέσεις ανάμεσα στην εθνογραφική και τη συγκριτική διάσταση της κοινωνικής / πολιτισμικής ανθρωπολογίας
β) τους στόχους, τις βασικές αρχές, τα εργαλεία και τις μεθόδους της επιτόπιας εθνογραφικής έρευνας και ειδικότερα της συμμετοχικής παρατήρησης
γ) τα ζητούμενα και τις πρακτικές ως προς τα οποία επιμέρους εθνογραφικές παραδόσεις ή σχολές διαφοροποιούνται μεταξύ τους
δ) τα επιχειρήματα της αναστοχαστικής κριτικής που επικεντρώθηκε στις ηθικές και πολιτικές διαστάσεις του εθνογραφικού εγχειρήματος και των κειμενικών πρακτικών αναπαράστασης της ετερότητας
ε) τις προσεγγίσεις του παρελθόντος και της μνήμης από τη σκοπιά της ιστορικής εθνογραφίας.
στ) τις κυριότερες θεματικές εστιάσεις και μεθοδολογικές τάσεις της εθνογραφίας της Ελλάδας
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα συζητά τις θεωρητικές βάσεις και τις μεθοδολογικές προτάσεις της κοινωνικής ανθρωπολογίας για να εξετάσει διεξοδικά την εθνογραφία και τους μετασχηματισμούς της τόσο ως ερευνητική μέθοδο όσο και ως παραγωγή εθνογραφικών κειμένων και εικόνων. Από την «αντικειμενική απεικόνιση» της κοινωνικής πραγματικότητας μέχρι την πολιτισμική κριτική και την αναστοχαστική στροφή, η εθνογραφία ως η κατεξοχήν ποιοτική μέθοδος παραμένει στον πυρήνα της ανθρωπολογικής επιστημολογίας. Η εθνογραφική συμμετοχική παρατήρηση, η επιτόπια έρευνα, η αναγωγή στα συμφραζόμενα και η συγκριτική ανάλυση ή η διαπολιτισμική προοπτική αποτελούν τους βασικούς άξονες της. Θα εξετάσουμε τη σχέση της λαογραφίας με την έννοια του πολιτισμού και της παράδοσης, τη μετάβαση από τη μελέτη των εξωτικών και αγροτικών κοινωνιών στην εντόπια ή οίκοι ανθρωπολογία, ηθικά ζητήματα στην εθνογραφική έρευνα.
Λέξεις Κλειδιά
Εθνογραφία, Κοινωνική Ανθρωπολογία, συμμετοχική παρατήρηση, ποιοτικές μέθοδοι, αναστοχαστική κριτική, εθνοκεντρισμός, πολιτισμικός σχετικισμός, πολιτισμική ετερότητα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
- Eπιλεγμένη βιβλιογραφία
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Σεμινάρια | 40 | ✓ | ✓ | ||
| Άσκηση Πεδίου | 40 | ✓ | ✓ | ✓ | |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 200 | ✓ | ✓ | ✓ | |
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 170 | ✓ | ✓ | ||
| Σύνολο | 450 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Εβδομαδιαία μελέτη βιβλιογραφίας στην αγγλική και την ελληνική γλώσσα και σύντομες προφορικές ή /και γραπτές) κριτικές παρουσιάσεις επιλεγμένων κειμένων. Σχεδιασμός και διεξαγωγη μιας μικρής κρίμακας εθνογραφικής έρευνας. Τελική συνθετική εργασία.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Άλλη / Άλλες (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
• Τ.Η. Εriksen, 2007, Μικροί Τόποι, Μεγάλα Ζητήματα, Αθήνα: Κριτική (τα κεφ. 1 και 2)
• Κ. Plummer, 2002, Τεκμήρια Ζωής, Aθήνα: Gutenberg
• Δ. Γκέφου-Μαδιανού, 1999, Πολιτισμός και Εθνογραφία: από τον εθνογραφικό ρεαλισμό στην πολιτισμική κριτική, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα
• J.Okely, 2008, «Knowing without notes» στο N.Halstead, E.Hirsch, J.Okely (επιμ.), Knowing how to know: fieldwork and the ethnographic present, London: Berghahn Books.
• Ν.Σκουτέρη-Διδασκάλου, 1979, «Η ανθρωπολογία σε κρίση: σημεία κριτικής και θεωρητικά αδιέξοδα», Ο Πολίτης 30: 20-35 και 31: 31-38.
• C. Glesne, 2018, H Ποιοτική Έρευνα, Αθήνα: Μεταίχµιο
• S. Pink, Doing Visual Ethnography, London: Sage Publications.
• C. Suhr, R. Willerslev, 2012, “Can Film Show the Invisible? The Work of Montage in Ethnographic Filmmaking”, Current Anthropology 53 (3): 282–301
• R. Willerslev, C. Suhr, 2013, “Introduction: Montage as an Amplifier of Invisibility” στο C. Suhr, R. Willerslev (επιμ.), Transcultural Montage. New York: Berghahn Books.
• Α. Νέστορος-Κυριακίδου, 1993, Λαογραφικά Μελετήματα ΙΙ, Αθήνα: Πορεία (κεφ.1).
• Ε. Παπαταξιάρχης, 2002, Το παρόν του παρελθόντος. Ιστορία, λαογραφία, κοινωνική ανθρωπολογία, Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών και Νεοελληνικής Παιδείας Σχολή Μωραΐτη.
• Α. Πεγκλίδου, 2018, «Και της αρίστης δε περιγραφής, σαφεστέρα και διδακτικοτέρα είναι η εικών του περιγραφομένου...», εικόνες της λαογραφίας, νεωτερικότητα και αποικιοκρατία στο Β. Νιτσιάκος, Π. Ποτηρόπουλος (επιμ.), Λαογραφία και Ανθρωπολογία: μια συμβολή στο διάλογο, Αθήνα: Εκδ. Ι.Σιδέρης.
• Γκέφου-Μαδιανού, Δ. 1998. «Αναστοχασμός, ετερότητα και ανθρωπολογία οίκοι: Διλήμματα και αντιπαραθέσεις» στο Δ. Γκέφου-Μαδιανού (επιμ.), Ανθρωπολογική θεωρία και εθνογραφία: Σύγχρονες τάσεις. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
• Μπακαλάκη, Α. 2000. «Ελληνοκεντρισμός, πολιτισμική κριτική και το ιδεώδες του κοσμοπολιτισμού. Για τη διδασκαλία της ανθρωπολογίας στο ελληνικό πανεπιστήμιο» στο Εταιρεία Σπουδών και Νεοελληνικής Παιδείας Το Παρόν του Παρελθόντος: Ιστορία, Λαογραφία, Κοινωνική Ανθρωπολογία. Επιστ. Συμπόσιο, 19-21 Απριλίου 2002. Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών και Νεοελληνικής Παιδείας, Σχολή Μωραΐτη.
• Αγγελόπουλος, Γ. 2006. «‘Γηγενείς’ και ανθρωπολόγοι: εθνογραφικές εμπειρίες από τη Δυτική Μακεδονία» στο Ε. Παπαταξιάρχης (επιμ.), Περιπέτειες της Ετερότητας. Η Παραγωγή της Πολιτισμικής Διαφοράς στη Σύγχρονη Ελλάδα. Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
• P. Hamilton, 2003, «Ο Διαφωτισμός και η γέννηση της κοινωνικής επιστήμης» στο S. Hall και B. Gieben (επιμ.) Η διαμόρφωση της νεωτερικότητας, Αθήνα: Σαββάλας.
• Γ. Κουζέλης «Η φαντασία στην επιστήµη» στο Γ. Κουζέλης και Κ. Ψυχοπαίδης (επιµ.), 1996, Επιστηµολογία των κοινωνικών επιστηµών, Αθήνα: Νήσος.
• B. Kάλφας, 1997, «Ριζικές ανακατατάξεις στη σύγχρονη αγγλοσαξονική επιστηµολογία: Ο Thomas S. Kuhn και ηη ‘στροφή’ της δεκαετίας 1960 – 70» στο Τ. Kuhn H Δοµή των Επιστημονικών Επαναστάσεων, Αθήνα: Σύγχρονα Θέματα.
Τελευταία Επικαιροποίηση
23-11-2022
