ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

Συνεκτική και συνθετική γνώση της ιστορίας της οθωμανικής αυτοκρατορίας με αναφορές στα πολιτικά γεγονότα, τους βασικούς θεσμούς και τις εξελίξεις σε οικονομία και κοινωνία. Οι φοιτητές αντιλαμβάνονται την ιστορία και τη λειτουργία μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας κατά την πρώιμη νεότερη και νεότερη εποχή.

Να δοθεί μια όσο το δυνατό γενική και συνάμα πλήρης εικόνα των στρατιωτικο-πολιτικών γεγονότων της οθωμανικής περιόδου από την ίδρυση της αυτοκρατορίας μέχρι τη διάλυσή της. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα εξοικειωθούν με τη βασική ορολογία και θα καλλιεργήσουν την ικανότητα ερμηνείας ιστορικών φαινομένων με βάση τη γεωγραφία. Εβδομάδα #1 Εισαγωγή: Η ανάπτυξη της μελέτης της οθωμανικής ιστορίας παγκοσμίως – Γιατί μελετούμε την οθωμανική ιστορία; - Οι πρόγονοι των Οθωμανών στο χώρο της Μέσης Ανατολής (Τούρκοι, Σελτζούκοι, τουρκομανικά εμιράτα) – Η γενεαλογία του Οσμάν. Εβδομάδα #2 Οι θεωρίες για την ίδρυση και το χαρακτήρα του πρώιμου οθωμανικού κράτους: Ο Γίββων – Η «θέση περί γαζήδων» του Βίτεκ – Η πολιτισμική θεωρία του Κιοπρουλού – Οι μεταπολεμικές θεωρήσεις – Η αναβίωση της συζήτησης κατά τη δεκαετία του 1980 – 1990-2000: Καφαντάρ και Λάουρυ. Εβδομάδα #3 Οι διάφορες περιοδολογήσεις και τα πολιτικά γεγονότα: Οι πρώτοι σουλτάνοι: πολεμιστές και κυβερνήτες – Η καταστροφική αλλά προσωρινή διάλυση του κράτους (μεσοβασιλεία) – Η ολοκλήρωση του ονείρου: Άλωση της Πόλης. Εβδομάδα #4 Η ανάδυση μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας: οι Οθωμανοί ως κυρίαρχοι των πολιτικών και στρατιωτικών εξελίξεων σε Ανατολή (Περσία, Μέση Ανατολή, Αραβία) και Δύση (Ευρώπη): από τον Μεχμέτ Β΄ στον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή. Εβδομάδα #5 Η συζήτηση για την παρακμή ή την μετεξέλιξη. Η οθωμανική αυτοκρατορία αντιμέτωπη με την πολύπλευρη κρίση των τελών του 16ου αι.: η μέγιστη επέκταση (Ποδολία, 1672) και η νέα διεθνής θέση (Κάρλοβιτς, 1699). Εβδομάδα#6 Οι εύθραυστες ισορροπίες σε Βορρά (Ρωσία) και Ανατολή (Περσία) και η εσωτερική απειλή (αγιάνηδες, σύμφωνο του 1808). Η πρόγευση μορφών νεοτερικότητας (εποχή Τουλίπας, Σελίμ Γ΄). Ο πρόδρομος του Τανζιμάτ (Μαχμούτ Β΄). Εβδομάδα #7 Ο μακρύς 19ος αι.: Οι μεγάλες εδαφικές απειλές (Μωχάμετ Άλι Αιγύπτου, Ρώσοι), οι πρώτες εδαφικές απώλειες (Βαλκάνια) και η δραματική συρρίκνωση της αυτοκρατορίας. Βαλκανικοί πόλεμοι, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και Μικρασιατικός: διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας Εβδομάδα #8 Θεσμοί και πολιτική ιδεολογία: Σουλτάνος και παλάτι – Μ. Βεζίρης και αξιωματούχοι. Η οργάνωση και διοίκηση των επαρχιών. Ο στρατός και το ιερατείο ως θεσμοί. Οι αλλαγές του Τανζιμάτ. Εβδομάδα #9 Κοινωνία: Η κοινωνική ιεραρχία – η ζωή στις πόλεις, στην ύπαιθρο, στην πρωτεύουσα – μουσουλμάνοι και μη μουσουλμάνοι – φορολογούμενοι και φοροαπαλλαγμένοι Εβδομάδα #10 Οικονομία: Η δομή του φορολογικού συστήματος – πρωτογενής, δευτερογενής και τριτογενής τομέας – η εκβιομηχάνιση Εβδομάδα #11 Νόμος και θρησκεία: Ιερό και κοσμικό δίκαιο. Το Ισλάμ στην οθωμανική αυτοκρατορία: το επίσημο, το «τουρκικό», το «βαλκανικό», το «οθωμανικό». Εβδομάδα #12 Κουλτούρα: Το δημόσιο και το ιδιωτικό – οι τέχνες – τα πολιτισμικά δίκτυα – το βιβλίο και η ανάγνωση – το φαγητό και η κοινωνικότητα – ο εξευρωπαϊσμός του 19ου αι. Εβδομάδα #13 Σύνοψη-συμπεράσματα.

οθωμανοί, σουλτάνος, οθωμανικοί θεσμοί, οθωμανική κοινωνία, τιμάριο, βακούφι, τοπικές ελίτ, δερβίσηδες

17-11-2019