Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Ο γενικός στόχος του ανωτέρω μαθήματος είναι να συμβάλλει στην κατεύθυνση του να αποκτήσουν οι φοιτητές/τριες μία ολοκληρωμένη εισαγωγική γνώση στην όψιμη Οθωμανική Ιστορία, σε όλα της τα επίπεδα, ώστε να κατανοηθεί μία σπουδαιότατη ιστορική περίοδος. Μέσω του μαθήματος, θα κατανοηθεί η περιοδολόγηση, τα σπουδαιότερα γεγονότα-σταθμοί της όψιμης Οθωμανικής ιστορίας, αλλά και μια πλειάδα άλλων ζητημάτων, που απασχόλησαν και απασχολούν την ιστοριογραφική έρευνα και την γεωπολιτική επί του εν λόγω ζητήματος.
Αναλυτικότερα, με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση :
- Να κατανοήσουν το ιστορικό πλαίσιο της Οθωμανικής ιστορίας, της περιόδου 19ος – 20ός αιώνες, ιδίως σε ό,τι αφορά σε κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα και την καθημερινότητα των ανθρώπων. Η θέση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στην ευρύτερη περιοχή της εγγύς και μέσης Ανατολής επηρέασε τις ιστορικές εξελίξεις όλων των λαών στα Βαλκάνια και την Ασία. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι απαραίτητη η ανάλυση ολόκληρης της συγκρότησής της, από τη ζωή και την συγκρότηση των θρησκευτικών κοινοτήτων έως την οργάνωση του κράτους. Ως εκ τούτου, το μάθημα αποτελεί ένα τεράστιο πεδίο έρευνας και συζήτησης.
- Να αντιληφθούν ότι οι Οθωμανοί σε επίπεδο πολιτειακής οργάνωσης και πολιτικής συγκρότησης, νομοθεσίας, ήταν κληρονόμοι του υποστρώματος που είχαν δημιουργήσει οι αυτοκρατορίες οι οποίες προηγήθηκαν στην επικράτειά τους.
- Να αποκτήσουν γνώσεις, με βάση κυρίως τη χρήση πηγών της εποχής την σύγχρονη βιβλιογραφία κατά την οργάνωση των θεματικών ενοτήτων, από αντιπροσωπευτικά δείγματα για την συγκρότηση της εξουσίας, την οργάνωση του χώρου και του χρόνου, τις παραγωγικές δραστηριότητες και τις διαφορές κέντρου – περιφέρειας.
-Να έχουν γνώση των σημαντικότερων γεγονότων-σταθμών της Οθωμανικής ιστορίας, αλλά και βασικών ζητημάτων που ανέκυψαν και απασχόλησαν την αυτοκρατορία, ως και οι τρόποι που αντιμετωπίστηκαν κατά περίπτωση στην κοινωνική, οικονομική πολιτική, την κοινοτική οργάνωση, την θρησκεία κλπ.
Περιεχόμενο Μαθήματος
- Ο εκσυγχρονισμός της Οθωμανικής αυτοκρατορίας – ανάγκη επιβίωσης.
- Σελίμ Γ’ και Μαχμούτ Β’ από τον στρατιωτικό στον διοικητικό εκμοντερνισμό.
- Γεωπολιτικές διαστάσεις του Ανατολικού Ζητήματος.
- Η ένταξη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στο νέο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον της Ευρώπης.
- Γεωπολιτικές διαστάσεις των Ρωσοτουρκικών πολέμων και η ευρωπαϊκή εμπλοκή.
- Γερμανία, η νέα γεωπολιτική επιλογή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
- Αμπντουλχαμίτ Β’ ο σουλτάνος που έδωσε το όνομά του σε μια εποχή.
- Οι πανισλαμιστικές ιδέες του Αμπντουλχαμίτ Β’, γεωπολιτική χρήση τηςθρησκείας.
- Ο εθνικισμός ως γεωπολιτικό διάσταση στην Οθωμανική αυτικρατορία.
- Το Νεοτουρκικό κίνημα (1908)
- Ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος, οι συμμαχίες των Νεοτούρκων και η κατάρρευση.
- Νέες γεωπολιτικές ισορροπίες (1919-1922).
- Ο Μουσταφά Κεμάλ, μεταρρυθμίσεις και αντιδράσεις.
Λέξεις Κλειδιά
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ, ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ, ΤΑΝΖΙΜΑΤ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ, ΡΩΣΟΤΟΥΡΚΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ, ΧΑΜΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ, ΝΕΟΤΟΥΡΚΟΙ, ΚΕΜΑΛΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Davison, Roderic H. Reform in the Ottoman Empire, 1856–1876 (New York: Gordian Press, 1973)
• Faroqhi, Suraiya and Kate Fleet, eds. The Cambridge History of Turkey (Volume 2) 2012.
• H. Inalcik-D. Quatquert, Οικονομική και κοινωνική ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τ. Α΄, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2008.
• Erik J. Zurcher, Σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας, μετάφραση Βαγγέλης Κεχριώτης, επιστημονική επιμέλεια Σωκράτης Πετμεζάς, Αθήνα 2002.
• Selim Deringil, Η καλά προστατευόμενη επικράτεια, Ιδεολογία και νομιμοποίηση της εξουσίας στην Οθωμανική αυτοκρατορία (1876‐1909), μετάφραση: Στέφανος Παπαγεωργίου, Αθήνα 2003.