ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΑΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. ΤΑ ΕΙΔΗ, Η ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ
| Τίτλος | ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΑΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. ΤΑ ΕΙΔΗ, Η ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ / CHILDREN’S AND YOUTH LITERATURE. GENRES, THEORY AND CRITICISM |
| Κωδικός | ΕΠΜ9 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Δημήτριος Γουλής |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024075 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 3 | 2 | 5 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 9
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 3 | 2 | 5 |
| Τίτλος | ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΑΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. ΤΑ ΕΙΔΗ, Η ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600278153
|
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600278153
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του συγκεκριμένου μαθήματος είναι η εξοικείωση και γνωριμία των φοιτητών/τριών με τον ευρύτερο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας, τόσο στη συγχρονία όσο και τη διαχρονία του.
Στους επιμέρους μαθησιακούς στόχους του μαθήματος εντοπίζονται οι παρακάτω:
Κατανόηση των ιδιαίτερων προσδιοριστικών χαρακτηριστικών της λογοτεχνίας για παιδιά.
Κατανόηση της σχέσης του ευρύτερου πλαισίου (ιστορικού, κοινωνικού, πολιτισμικού) με την εμφάνιση και ανάπτυξη της παιδικής λογοτεχνίας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.
Εξοικείωση με τις θεωρίες λογοτεχνίας, την ορολογία της αφηγηματολογίας (γένος, πλοκή, οπτική γωνία κ.λπ.), καθώς και με τους τρόπους αξιοποίησης και εφαρμογής τους στο πλαίσιο του λογοτεχνικού και κριτικού γραμματισμού.
Γνωριμία με τον ευρύτερο χώρο της σύγχρονης κριτικής και θεωρίας της παιδικής λογοτεχνίας.
Γνωριμία με τα λογοτεχνικά είδη και τους κυριότερους συγγραφείς που απαρτίζουν την ιστορία της λογοτεχνίας για παιδιά και νέους, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε τοπικό επίπεδο.
Κατάκτηση δεξιοτήτων που αφορούν στη δημιουργία και εφαρμογή Παιδαγωγικών Προγραμμάτων με περιεχόμενο διδακτικές προσεγγίσεις της παιδικής Λογοτεχνίας
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Εισαγωγή στο περιεχόμενο του μαθήματος. Σύντομη ιστορική και κοινωνιολογική θεώρηση της παιδικής λογοτεχνίας. Έννοια, περιεχόμενο και ιδιαιτερότητες της παιδικής λογοτεχνίας. Λογοτεχνία και Παιδική Λογοτεχνία.
2. Θεωρίες και κριτική για τη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία. Ο εννοούμενος αναγνώστης και ο αναγνώστης-παιδί. Τα εγγενή ζητήματα του είδους.
3. Πώς μελετούμε την παιδική λογοτεχνία. Ενδοκειμενικοί και εξωκειμενικοί δείκτες προσέγγισης. Στοιχεία της αφήγησης. Η ορολογία της αφηγηματολογίας (γένος, πλοκή, εστίαση, χρόνος κ.λπ). Τρόποι αξιοποίησης και εφαρμογής της στα πλαίσια του λογοτεχνικού και κριτικού γραμματισμού.
4. Σύντομη ιστορική επισκόπηση της πορείας και εξέλιξης της ελληνικής κα διεθνούς παιδικής λογοτεχνίας.
5. Τα είδη και τα γένη της Παιδικής Λογοτεχνίας. Τάσεις και οι εξελίξεις, θεωρία και Κριτική.
6. Το Λαϊκό παραμύθι: τα χαρακτηριστικά του και η σχέση του με τον λαϊκό πολιτισμό. Είδη λαϊκών παραμυθιών. Παραμυθάδες και νέο-αφηγητές.
7. Αφηγήσεις βραχείας φόρμας (λαϊκότροπα, νεοτερικά, παιδοκεντρικά, αυτοβιογραφικά κείμενα).
8. Παιδική ποίηση (ηχορυθμικά, λυρικορητορικά, νεοτερικά κείμενα).
9. Αφηγήσεις ευρείας φόρμας (μυθιστορήματα και νουβέλες). Εικονογραφημένο βιβλίο και βιβλίο γνώσης.
10. Από το παιδικό θέατρο στο θέατρο για παιδιά.
11. Η Νεοτερικότητα στην παιδική λογοτεχνία. Λόγοι δημιουργίας της. Ο ρόλος του αναγνώστη στην νεοτερική παιδική λογοτεχνία. Νεοτερικά είδη αφήγησης (α. Διακειμενικότητα, β. Μεταμυθοπλασία). Αναλύσεις επιλεγμένων νεοτερικών βιβλίων για παιδιά με άξονα την ιδεολογική τους φόρτιση.
12. Σύντομη εισαγωγή στην εφηβική και νεανική λογοτεχνία.
13. Παιδική Λογοτεχνία και Εκπαίδευση. Ανάγνωση και ερμηνεία κειμένων παιδικής λογοτεχνίας. Τεχνικές προσέγγισης του λαϊκού παραμυθιού, της παιδικής μικροαφήγησης και της παιδικής ποίησης. Παρουσίαση και ανάλυση δειγματικών διδακτικών προσεγγίσεων.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Βιντεοδιαλέξεις
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 90 | ||||
| Σεμινάρια | 15 | ||||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 35 | ||||
| Εξετάσεις | 10 | ||||
| Σύνολο | 150 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Διαμορφωτική) σε συνδυασμό με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Μένη Δ. Κανατσούλη, Εισαγωγή στη θεωρία και κριτική της παιδικής λογοτεχνίας, University Studio Press, Αθήνα, 2018.
Kαρακίτσιος Α., (2016). Περί Παιδικής Λογοτεχνίας, β έκδοση ( αναθεωρημένη), Ζυγός, Θεσσαλονίκη.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Αναγνωστόπουλος, Β., 1996 Τάσεις και εξελίξεις της παιδικής Λογοτεχνίας, Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα.
Γουλής, Δ., Το έργο και η προσφορά της Φιλίσας Χατζηχάννα στην παιδική λογοτεχνία της Κύπρου και της Ελλάδας, Εκδόσεις Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2012.
Γουλής, Δ., Γρόσδος, Στ., Καρακίτσιος Α., (2012), «Ο μικρός Νικόλας ζωντάνεψε; Κειμενοεικονικές προσεγγίσεις (λογοτεχνία vs κινηματογράφος)» στο Κωτόπουλος Τρ., Σουλιώτη Δ. (επ.), Θέματα Παιδικής Λογοτεχνίας, εκδ. Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη 2012, 17-35.
Γουλής, Δ. (2012). «Φιλαναγνωσία: ερωτήσεις και απαντήσεις», Ανέμη. Επιθεώρηση κυπριακής παιδικής λογοτεχνίας, τ. 20, 92-95.
Γουλής, Δ. (2013). «Αναπαραστάσεις Τουρκοκυπρίων σε έργα κυπριακής παιδικής λογοτεχνίας», Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 16.
Γουλής, Δ. (2017), «Ένας κόσμος σε κίνηση ή Και όμως κινείται!», Εντευκτήριο, τ. 113, Νοέμβριος 2017.
Hunt, P. (2001). Κριτική Θεωρία και παιδική λογοτεχνία, Αθήνα: Πατάκης.
Hunt, P. (2001) (επιμ.) Κατανοώντας τη λογοτεχνία για παιδιά, Αθήνα: Μεταίχμιο.
Μιράζγεζη, Μ., 1978. Ποίηση και Διδασκαλία, Αθήνα.
Moυλλάς, Π., 1991. Παλήμψιστα και μη, Στιγμή, Αθήνα.
Παπαντωνάκης, Γ.Δ., 1999. Κώδικες και αφηγηματικά προγράμματα σε κείμενα της παιδικής Λογοτεχνίας, Πατάκης, Αθήνα.
Παπαντωνάκης, Δ. Γ, Θεωρίες Λογοτεχνίας και ερμηνευτικές προσεγγίσεις κειμένων για παιδιά και νέους, Αθήνα, Πατάκης, 2009.
Πεσματζόγλου,Τ., 1991. Το ηρωϊκό παραμύθι της Πηνελόπης Δέλτα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα.
Σκαρτσής, Σ., 1995. Δέκα σημειώματα για την Ποίηση, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη.
Σουλιώτης, Δ., 19952 . Αλφαβητάριο της Ποίησης, Δεδούσης Γ., Θεσσαλονίκη.
Σπανός, Δ., 1996. Διδακτική Μεθοδολογία- Η διδασκαλία του ποιήματος, τ.α’, Αθήνα.
Σπανός, Γ., 1991. "Η Ποίηση για παιδιά στην Ελλάδα. Παιδαγωγικό και αισθητικό πρόβλημα" στο συλλογικό τόμο, Σύγχρονες τάσεις και απόψεις για την παιδική Λογοτεχνία, Πρακτικά του Δ΄ Σεμιναρίου του Κύκλου του παιδικού βιβλίου, σ.σ. 43-57, Ψυχογιός, Αθήνα.
Τζιόβας, Δ., 1993.. Το παλίμψηστο της ελληνικής Αφήγησης, από την αφηγηματολογία στη διαλογικότητα, Οδυσσέας, Αθήνα
Genette, G., 1972. Figures III, Paris, Seuil.
2. Διδακτικές Σημειώσεις στην προσωπική ιστοσελίδα του διδάσκοντα 3. Πίνακας επιστημονικών Συγγραμμάτων
Τελευταία Επικαιροποίηση
27-03-2024
