Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχοι του μαθήματος, με την ολοκλήρωσή του, είναι:
1. Οι φοιτητές/ριες να αναγνωρίσουν τη Διδακτική της Ιστορίας ως αυτόνομο και δυναμικό επιστημονικό πεδίο, κατανοώντας τις θεωρητικές προσεγγίσεις και τις σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους που τη διέπουν.
2. Οι φοιτητές/ριες να εξοικειωθούν με τις διαδικασίες ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης, κατανόησης και συνείδησης στους μαθητές και τις μαθήτριες, δίνοντας έμφαση στη χρήση εργαλείων και στρατηγικών που καλλιεργούν την κριτική σκέψη.
3. Οι φοιτητές/ριες να αποκτήσουν δεξιότητες και γνώσεις για τη διδασκαλία ζητημάτων όπως το Ολοκαύτωμα, οι πόλεμοι και οι εθνικές συγκρούσεις, προσεγγίζοντας τα με τρόπους που προάγουν τον διάλογο, την ανεκτικότητα και την ενσυναίσθηση.
4. Οι φοιτητές/ριες να αναλύουν και να χρησιμοποιούν ιστορικές πηγές –γραφικές, οπτικές και προφορικές– ως βασικά εργαλεία διδασκαλίας και κατανόησης της ιστορίας, ενθαρρύνοντας τη βιωματική μάθηση.
5. Οι φοιτητές/ριες να κατανοήσουν τη σχέση της ιστορίας με τη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας και να αναγνωρίσουν τη σημασία της τοπικής και προφορικής ιστορίας στη διδακτική πράξη.
6. Οι φοιτητές/ριες να είναι σε θέση να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν καινοτόμες και δημιουργικές διδακτικές παρεμβάσεις, χρησιμοποιώντας σύγχρονες μεθόδους και εργαλεία, ώστε να εμπνέουν τους μαθητές και να καλλιεργούν το ενδιαφέρον τους για την ιστορία.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα "Διδακτική της Ιστορίας" εστιάζει στη μελέτη των θεωριών και πρακτικών που αφορούν τη διδασκαλία του ιστορικού παρελθόντος. Εξετάζει τη Διδακτική της Ιστορίας ως αυτόνομο επιστημονικό πεδίο, εστιάζοντας στις μεθοδολογίες που συμβάλλουν στην κατανόηση της ιστορίας από μαθητές διαφόρων ηλικιών και υποβάθρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο που τα παιδιά αναπτύσσουν την ιστορική σκέψη και κατανόηση καθώς και στην έννοια της ιστορικής συνείδησης. Ακόμα, γίνεται εκτεταμένη αναφορά στη συμβολή της ιστορίας στη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας.
Το μάθημα επίσης διερευνά τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να προσεγγιστούν ευαίσθητα και συγκρουσιακά ζητήματα, όπως το Ολοκαύτωμα, οι πόλεμοι και οι εθνικές συγκρούσεις, μέσα από παιδαγωγικές πρακτικές που καλλιεργούν τον σεβασμό, την κριτική σκέψη και τη διαπολιτισμική κατανόηση. Οι φοιτητές/ριες εκπαιδεύονται στη χρήση ιστορικών πηγών, τόσο γραπτών όσο και οπτικών, και αναπτύσσουν δεξιότητες ανάλυσης και ερμηνείας που προάγουν την ενεργητική και βιωματική μάθηση. Παράλληλα, εισάγονται στην προφορική ιστορία ως μέσο σύνδεσης της ιστορίας με προσωπικές αφηγήσεις, ενώ η τοπική ιστορία λειτουργεί ως εργαλείο για την κατανόηση του παρελθόντος μέσα από οικεία παραδείγματα.
Με τη χρήση σύγχρονων εκπαιδευτικών μεθόδων και εργαλείων, το μάθημα ενθαρρύνει τη δημιουργία ενός δυναμικού περιβάλλοντος μάθησης, όπου η ιστορία προσεγγίζεται ως ένα ζωντανό, εξελισσόμενο πεδίο που συνδέεται άμεσα με την κοινωνία. Οι φοιτητές αποκτούν τα απαραίτητα εφόδια για να διαχειριστούν τη διδασκαλία της ιστορίας με δημιουργικότητα και επιστημονική ακρίβεια, ενώ καλλιεργούν τη δική τους κριτική ματιά απέναντι στο παρελθόν και τη σύνδεσή του με το παρόν.
Το μάθημα, μέσα από συνδυασμό θεωρητικής και πρακτικής προσέγγισης, επιδιώκει να εμπνεύσει την αγάπη για την ιστορία και να ενισχύσει την ικανότητα των μελλοντικών δασκάλων να την επικοινωνούν με τρόπο ουσιαστικό και εμπνευσμένο.
Λέξεις Κλειδιά
Διδακτική της ιστορίας, ιστορική γνώση, μέθοδοι διδασκαλίας, ανάλυση πηγών
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Barton C.K. & Levstik L. (2008). Διδάσκοντας ιστορία για το συλλογικό αγαθό. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Burke P. (2003). Αυτοψία. Οι χρήσεις των εικόνων ως ιστορικών μαρτυριών. Αθήνα: Μεταίχμιο
Carretero, M., Cantabrana, M., & Parellada, C. (Eds.). (2022). History Education in the Digital Age. Springer International Publishing.
Ferro M. (2000). Πως αφηγούνται την ιστορία στα παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Grever, M., & Stuurman, S. (Eds.). (2007). Beyond the Canon: History for the 21st Century. Palgrave Macmillan.
Groux D. & Tutiaux-Guillon N. (2009). L’histoire scolaire au risque des sociétés en mutation. Paris : L’Harmattan.
Husbands Ch. (2004), Τι σημαίνει διδασκαλία της ιστορίας; Γλώσσα, ιδέες και νοήματα, μτφρ.: Αποστόλης Λυκούργος,Αθήνα: Μεταίχμιο.
Metzger, S. A., & Harris, L. M. (Eds.). (2018). The Wiley International Handbook of History Teaching and Learning. Wiley-Blackwell. https://doi.org/10.1002/9781119100737
Carretero, M., Asensio, M., & Rodríguez-Moneo, M. (Eds.). (2012). History Education and the Construction of National Identities. Information Age Publishing.
Moniot H. (2002 ). Η διδακτική της ιστορίας. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Ting, H. M. H., & Cajani, L. (Eds.). (2023). Negotiating Ethnic Diversity and National Identity in History Education: International and Comparative Perspectives. Springer Nature.