ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΣΗ

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του εργαστηριακού μαθήματος, οι φοιτητές/-τριες θα εξασκηθούν στον εντοπισμό, τη διερεύνηση και παρουσίαση επιμέρους ερωτημάτων/θεμάτων στο πεδίο Ελευθεριακής Μάθησης

Η οργάνωση κοινωνικών πρακτικών μόρφωσης (δηλ. μάθησης & εκπαίδευσης) συμπορεύεται ιστορικά με πλούσιους θεωρητικούς προβληματισμούς και πρακτικές πρωτοβουλίες αμφισβήτησης και βελτίωσής τους. Με μια γρήγορη ματιά προβάλλει ως χαρακτηριστικό των σχετικών προβληματισμών και των πρωτοβουλιών ελευθεριακής μάθησης των τελευταίων 200 ετών ότι στηρίζονται αλλά και στηρίζουν ταυτόχρονα δύο λογικά διακριτούς, βασικούς πυλώνες. Το «ζήτημα της εξουσίας/ελευθερίας» στη μάθηση έχει δηλαδή πάντα διπλές βάσεις, διπλή αναφορά! 1. Η εξουσία πριν και μετά τη μάθηση - αποκλεισμός & πρόσβαση στη γνώση - διάχυση της γνώσης στη κοινωνία - ποια γνώση για ποιον 2. Ελευθερία και εξαναγκασμός κατά τη διάρκεια και μέσω της μάθησης Η ελευθεριακή μάθηση στοχεύει δηλαδή με τους δύο αυτούς συνυφασμένους πυλώνες της στην άρση των εκάστοτε ιστορικά και γεωγραφικά συγκεκριμένων εμποδίων που υπάρχουν, που επιβάλλονται ως περιορισμοί στα υποκείμενα και τα εμποδίζουν ή τα αποκλείουν από τη συμμετοχή τους στον κοινωνιακά παραγόμενο πλούτο (εν προκειμένω: της γνώσης – ως το διακύβευμα της μόρφωσης γενικότερα). Οι δύο πυλώνες της ελευθεριακής μάθησης, ως εργαλεία για την άρση των ιστορικών, κοινωνικών εμποδίων στην μάθηση, δεν αναφέρονται μόνο στη διαδικασία της, αλλά, επίσης, και στο περιεχόμενό της. Η προσπάθεια άρσης των εμποδίων αφορά δηλαδή και την - δυστυχώς αυτονόητη πλέον σ’ εμάς - διάσπαση μεταξύ περιεχόμενου και διαδικασίας της μάθησης, η οποία αποτελεί κεντρικό μοχλό παρεμπόδισης των υποκειμένων στη μάθηση. Οι θεωρητικές και πρακτικές πρωτοβουλίες που «θίγουν» το ζήτημα της εξουσίας (& κυριαρχίας) στη μάθηση πραγματεύονται συνεπώς τόσο τη διαδικασία όσο και το περιεχόμενο της μάθησης. Η «εξουσία» δεν είναι κάποιο επιπρόσθετο – εξωτερικό; - στοιχείο στην ενιαία εκπαιδευτική διαδικασία, το οποίο επηρεάζει την επιτυχία της εκ των υστέρων ή αρνητικά. Η «εξουσία» είναι συστατικό μέρος του πυρήνα κάθε οργανωμένης μορφωτικής διαδικασίας/δραστηριότητας. Ο πυρήνας των απαιτήσεων της κοινωνίας από τη μάθηση συντίθεται ο ίδιος ακριβώς από μια αντιφατική ενότητα. Σκοποί &στόχοι του μαθήματος Το μάθημα στοχεύει να δημιουργήσει χώρο, προκειμένου να εντοπιστούν, διερευνηθούν, συζητηθούν, μελετηθούν και παρουσιαστούν επιμέρους θεωρητικές ή/και πρακτικές πρωτοβουλίες και προβληματισμοί που αφορούν σε πρόσωπα, θεματικές ή/και εγχειρήματα ελευθεριακής μάθησης ανά τον κόσμο. Λόγω του διεθνούς χαρακτήρα του υλικού θα πρέπει να κάνουμε χρήση όλων των γλωσσικών κ.α. ικανοτήτων που διαθέτουμε για την ανεύρεση και μελέτη των διαφορετικών πηγών!

Ελευθεριακή Μάθηση, εξουσία, κυριαρχία,

16-10-2025