ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΨΗΦΙΑΚΑ ΜΕΣΑ
| Τίτλος | ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΨΗΦΙΑΚΑ ΜΕΣΑ / TEACHING HISTORY WITH DIGITAL MEDIA |
| Κωδικός | ΕΠΜ155 |
| Σχολή | Παιδαγωγική |
| Τμήμα | Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Μαρία Μαυρομμάτη |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600026655 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Μερικής Φοίτησης (2026-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 4 | 2 | 5 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 22
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | 4 | 2 | 5 |
| Τίτλος | ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΨΗΦΙΑΚΑ ΜΕΣΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600279716
|
Τύπος Μαθήματος
Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600279716
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, ο/η φοιτητής/τρια θα είναι σε θέση:
Να σχεδιάζει και να υλοποιεί διδακτικές προσεγγίσεις της ιστορίας αξιοποιώντας τις δυνατότητες των ψηφιακών μέσων, και ενισχύοντας τη δημιουργική και κριτική σχέση των μαθητών/τριών με το παρελθόν.
Να αναγνωρίζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ψηφιακής ιστορίας, της δημόσιας ιστορίας και της πολιτισμικής μνήμης, και να τα ενσωματώνει στη διδασκαλία με τρόπο που να ενισχύει την ιστορική κουλτούρα των μαθητών/τριών.
Να επιλέγει και να χρησιμοποιεί εργαλεία ψηφιακής αφήγησης, ηλεκτρονικής χαρτογράφησης, παιχνιδοποίησης, φιλμ, podcast, και τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιάζοντας περιβάλλοντα διερευνητικής και βιωματικής ιστορικής μάθησης.
Να αναζητά, να αξιολογεί και να αξιοποιεί ψηφιακό ιστορικό υλικό από βάσεις δεδομένων, ιστορικές πηγές στο διαδίκτυο και εκπαιδευτικά λογισμικά, με στόχο την ενίσχυση της πολυπρισματικότητας στη διδασκαλία του μαθήματος της ιστορίας στο σχολείο.
Να κατανοεί και να αξιοποιεί τις επιστημολογικές και διδακτικές προκείμενες που διέπουν τη χρήση των ΤΠΕ στην ιστορική εκπαίδευση, λαμβάνοντας υπόψη ζητήματα ιστορικής εγκυρότητας, πολλαπλών οπτικών και αναπαραστάσεων του παρελθόντος.
Να συνδέει την τοπική, δημόσια και προφορική ιστορία με τις σύγχρονες τεχνολογίες (π.χ. κινητή ιστορία, geolocation), αναδεικνύοντας τις σχέσεις παρελθόντος και παρόντος στο πλαίσιο της ιστορικής συνείδησης.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Περιεχόμενο Μαθήματος (Θεματικές Ενότητες)
1. Η έννοια της Ψηφιακής Ιστορίας
Εισαγωγή στις θεωρητικές και μεθοδολογικές βάσεις της Ψηφιακής Ιστορίας ως πεδίου έρευνας και διδασκαλίας. Εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους η ψηφιακή τεχνολογία αλλάζει τη συλλογή, την ερμηνεία και τη διάχυση της ιστορικής γνώσης.
2. Το Διαδίκτυο: Βάσεις Δεδομένων και Ιστορικές Ιστοσελίδες
Εξοικείωση με την αναζήτηση, αξιολόγηση και παιδαγωγική αξιοποίηση ψηφιακού ιστορικού υλικού. Παρουσίαση επιλεγμένων ψηφιακών αρχείων, αποθετηρίων και διαδικτυακών μουσείων για χρήση στη σχολική τάξη.
3. Ηλεκτρονικοί Χάρτες και Γεωεντοπισμός – Geocaching
Διερεύνηση των δυνατοτήτων της ηλεκτρονικής χαρτογράφησης, των GIS, και του γεωεντοπισμού στη διδασκαλία της τοπικής και παγκόσμιας ιστορίας. Παρουσίαση δραστηριοτήτων όπως διαδραστικοί χάρτες, ιστορικά μονοπάτια και εικονικές περιηγήσεις με χρήση εφαρμογών geocaching.
4. Ηλεκτρονικό Παιχνίδι και Παιχνιδοποίηση της Διδασκαλίας της Ιστορίας
Εξέταση των θεωρητικών πλαισίων και των πρακτικών εφαρμογών της παιχνιδοποίησης στη διδακτική της ιστορίας. Παρουσιάζονται ψηφιακά ιστορικά παιχνίδια, καθώς και τρόποι δημιουργίας δραστηριοτήτων παιχνιδοποίησης του μαθήματος της ιστορίας.
5. Φιλμ και Οπτικοακουστικές Πηγές στην Ιστορική Εκπαίδευση
Ανάλυση της χρήσης ταινιών μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ ως ιστορικών αφηγήσεων. Συζήτηση για την έννοια της ιστορικής ακρίβειας, της αναπαράστασης και της πολλαπλότητας των οπτικών στο ιστορικό φιλμ, καθώς και της προτεινόμενης χρήσης του στη σχολική τάξη.
6. Ψηφιακή Αφήγηση – Δημιουργία Podcast και Ντοκιμαντέρ
Εργαστηριακή προσέγγιση στην ψηφιακή αφήγηση. Οι φοιτητές/τριες δημιουργούν δικά τους ιστορικά podcast και μικρά ντοκιμαντέρ, αναπτύσσοντας δεξιότητες αφήγησης, μοντάζ και ηχητικού σχεδιασμού.
7. Κινητή Ιστορία – Τοπική και Προφορική Ιστορία – Μουσειοπαιδαγωγική
Διερεύνηση τρόπων αξιοποίησης κινητών συσκευών, εφαρμογών AR και QR κωδίκων για την ανάπτυξη βιωματικών δράσεων ιστορίας σε τοπικά πλαίσια (γειτονιά, πόλη, σχολείο, μουσείο). Σύνδεση της ιστορίας με τον χώρο, τη μνήμη και την κοινότητα.
8. Τεχνητή Νοημοσύνη και Ιστορική Εκπαίδευση
Παρουσίαση των δυνατοτήτων της ΤΝ στη διδασκαλία και την έρευνα της ιστορίας. Συζήτηση για την ηθική διάσταση της χρήσης της ΤΝ, για τα ψηφιακά εργαλεία δημιουργίας και ανάλυσης κειμένων και εικόνωνΟρθοί τρόποι χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης και αξιοποίησής της για τη διδασκαλία του μαθήματος.
9. Τα Λογισμικά του Υπουργείου Παιδείας
Εξοικείωση με τις πλατφόρμες και τα εργαλεία που προσφέρει το ΥΠΑΙΘ (e-me, Φωτόδεντρο, Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο, κ.ά.) για τη διδασκαλία της ιστορίας. Αξιολόγηση του διαθέσιμου εκπαιδευτικού υλικού, προτάσεις για ενσωμάτωση σε σχέδια μαθημάτων.
Λέξεις Κλειδιά
διδακτική της ιστορίας με ψηφιακά μέσα, δημόσια ιστορία, ιστορικός κινηματογραφικός γραμματισμός, κινητή ιστορία, παιχνίδοποίηση, τεχνητή νοημοσύνη
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Διαδραστικές ασκήσεις
- Βιβλίο
- διάφορα λογισμικά εκπαιδευτικού σχεδιασμού
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Το μάθημα είναι εργαστηριακό και βασίζεται στη χρήση του υπολογιστή. Σε κάθε μάθημα οι φοιτητές/ριες θα εξοικειώνονται με το σχετικό λογισμικό της κάθε ενότητας, με σκοπό την παραγωγή πρωτότυπης εργασίας που θα βασίζεται στη χρήση της τεχνολογίας για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του μαθήματος της ιστορίας. Ενδεικτικά, τα λογισμικά που θα αξιοποιηθούν είναι το Canva, Clipchamp, Audacity, ChatGPT, Kahoot!, διαδραστικοί ιστορικοί χάρτες, διάφορες εφαρμογές κινητού τηλεφώνου, ιστοσελίδες ιστορικού περιεχομένου, Φωτόδεντρο κ.λπ.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 13 | ||||
| Διαδραστική διδασκαλία στο Υπολογιστικό Κέντρο | 26 | ||||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 111 | ||||
| Σύνολο | 150 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Ομαδική εργασία
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ρεπούση, Μ., Μαυρομμάτη, Μ., Μακαρατζής, Γ. (2023). Ψηφιακότητα και ιστορική εκπαίδευση, Η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών στην ιστορική εκπαίδευση. Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα/ Κάλλιπος.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Atlas, S. (n.d.). ChatGPT for Higher Education and Professional Development: A guide to Conversational AI. DigitalCommons@URI. https://digitalcommons.uri.edu/cba_facpubs/548
2. Bisht, P., Pujari, J.P. (2024). Past Meets the Future—ChatGPT Integrated Pedagogy to Teach the 1947 Partition in Secondary Classes. In: Lahby, M., Maleh, Y., Bucchiarone, A., Schaeffer, S.E. (eds) General Aspects of Applying Generative AI in Higher Education. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-65691-0_4
3. Carretero, M. Cantabrana, M. & Parellada, C. (Eds.) (2022). History education and the challenges of digital media, (pp. 197-216). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-10743-6_11
4. Göltl T. (May 23, 2024). What are the Challenges, Possibilities and Questions with AI in History? AI in History. Retrieved July 17, 2025 from https://aiinhistory.hypotheses.org/34
5. Kelly, T. M. (2013). Teaching history in the digital age. University of Michigan Press. https://doi.org/10.3998/dh.12230987.0001.001
6. Μαυρομμάτη, Μ. (2018). e- Αρχαία Ιστορία: διδακτικές προτάσεις με τη χρήση πηγών. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Γράφημα.
7. Μαυρομμάτη, Μ. (2018). Συνεχιζόμενη εκπαίδευση εκπαιδευτικών: μια πρόταση διδασκαλίας για τη διδακτική της ιστορίας με νέες τεχνολογίες. 11o Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρίας Ελλάδος, «Βασική και συνεχιζόμενη εκπαίδευση των εκπαιδευτικών σε ένα σύνθετο και μεταβαλλόμενο περιβάλλον», Πάτρα, 23-25 Νοεμβρίου 2018.
8. Μαυρομμάτη, Μ. (2018). Δυνατότητες και περιορισμοί της χρήσης ηλεκτρονικών παιχνιδιών ως εργαλείων μάθησης στο μάθημα της ιστορίας. 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο: «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα: αναζητώντας την καινοτομία, την Τέχνη, τη δημιουργικότητα», Αθήνα, 20-22 Απριλίου 2018.
9. Μαυρομμάτη, Μ. (2019). Διδασκαλία της ιστορίας με φιλμ μυθοπλασίας: αναπτύσσοντας τον κινηματογραφικό γραμματισμό και την ιστορική γνώση, 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΚΕΔΥΣΙ, Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος και Κολλεγίου Αθηνών «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα: Σχολείο και Πολιτισμός». 10-12 Μαΐου 2019.
10. Mavrommati, M. (2024). Filmic and other forms of historical representation in the history classroom: ancient Sparta. Teaching History: A Journal of Methods, September.49: 1, https://doi.org/10.33043/TH.b8c62cf5a
11. Μιχαήλ, Α., & Μαυρομμάτη, Μ. (2025). Προφορική ιστορία και μουσική μνήμη: Η δημιουργία podcasts από μαθητές/τριες δημοτικού ως ερευνητική δραστηριότητα. 17ο Διεθνές Συνέδριο «Η Πληροφορική στην Εκπαίδευση» (17th CIE 2025), 7–9 Νοεμβρίου 2025.
12. Price, S., Jewitt, C. & Sakr, M. (2016). Embodied experiences of place: A study of history learning with mobile technologies. Journal of Computer Assisted Learning, 32(4), 345–359. https://doi.org/10.1111/jcal.12137
13. Reiman, R. A. (2021). Podcasting for teaching and research in history: A case study. In S. Jackowicz & I. Sahin (Eds.), Proceedings of IHSES 2021-- International Conference on Humanities, Social and Education Sciences (pp. 1-10), New York, USA. ISTES Organization https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED626601.pdf
14. Repoussi, M. & Mavrommati, M., (2022). Historical film in History Classrooms. Fiction or non-fiction? Teachers’ options and practices, in M. Carretero, M. Cantabrana & C. Parellada (Eds.), History education and the challenges of digital media, (pp. 197-216). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-10743-6_11
15. Skaraki, E., & Kolokotronis, F. (2022). The use of the mobile application Actionbound in the teaching of local history. Advances in Mobile Learning Educational Research, 2(2), 421–426. https://doi.org/10.25082/AMLER.2022.02.010
Τελευταία Επικαιροποίηση
09-09-2025
