Η Καινή Διαθήκη και ο κόσμος της

Ειδικού Υποβάθρου

Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος θα μπορούν οι φοιτητές: ΘΕΩΡΙΑ (α) να δίνουν γραπτά και προφορικά μία συγκροτημένη απάντηση σχετικά με τα ιστορικοθεολογικά ζητήματα και τη θεολογία των επιμέρους βιβλίων της Κ.Δ. (β) να εντοπίζουν και να παρουσιάζουν τους παράγοντες που οδήγησαν στη σύνταξη των βιβλίων της Κ.Δ. και στη συγκρότηση του Κανόνα της (γ) να συνδέουν τα επιμέρους κείμενα της Κ.Δ. με το ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο των συγγραφέων τους και των πρώτων αναγνωστών τους (δ) να κάνουν συγκρίσεις και συνδέσεις του θεολογικού μηνύματος των βιβλίων της Κ.Δ. με τους σημερινούς προβληματισμούς AΣΚΗΣΗ (α) Να συνδέουν συγκεκριμένους μάρτυρες της χειρόγραφης παράδοσης του κειμένου και αρχαίες μεταφράσεις με τους ιδιαίτερους τύπους του κειμένου της Κ.Δ. (β) να συγκρίνουν την ιστορία της χειρόγραφης παράδοσης του κειμένου της Κ.Δ. με ανάλογες πρακτικές στο πολιτισμικό περιβάλλον των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων (γ) Να διακρίνουν και να εξηγούν τα βασικά στοιχεία του κριτικού υπομνήματος μίας κριτικής έκδοσης της Κ.Δ.

ΘΕΩΡΙΑ Το μάθημα παρέχει α) βασικές πληροφορίες για το κείμενο της Καινής Διαθήκης και την ιστορία του, για τη συγκρότηση του κανόνα της Καινής Διαθήκης, για τις εκδόσεις και τις μεταφράσεις της, β) μία σύντομη εισαγωγή στα επιμέρους βιβλία της Καινής Διαθήκης (σχεδιάγραμμα και περιεχόμενο, ιστορικοφιλολογικά και ερμηνευτικά ζητήματα, θεολογική διδασκαλία του κάθε βιβλίου) και γ) ἐνταξη των κειμένων της Καινής Διαθήκης και των πρώτων αναγνωστών της στο πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο της εποχής τους ΑΣΚΗΣΗ Στην άσκηση του μαθήματος παρουσιάζεται η ιστορία της χειρόγραφης παράδοσης του κειμένου της Καινής Διαθήκης, οι κυριότεροι μάρτυρες του κειμένου, αρχαίες και νέες μεταφράσεις και διδάσκονται στοιχεία της κριτικής του κειμένου στο συγκεκριμένο παράδειγμα της κριτικής έκδοσης της Κ.Δ. από το Ινστιτούτο Nestle-Aland στο Münster της Γερμανίας. Τέλος η ιστορίας της χειρόγραφης παράδοσης του κειμένου συνδέεται με τις πρακτικές γραφής και διάδοσης των ιδεών του αρχαίου κόσμου. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1η (α) Εισαγωγικά στο μάθημα της «Εισαγωγής στην Καινή Διαθήκη» - ιστορία και περιεχόμενο του μαθήματος, στόχοι, τρόποι αξιολόγησης κτλ. (β) Τι είναι η Καινή Διαθήκη και από ποια βιβλία συναπαρτίζεται, (γ) Πριν από το κείμενο της Κ.Δ.: η Παλαιά Διαθήκη ως Γραφή της πρώτης Εκκλησίας και οι προφορικές παραδόσεις για τον Ιησού, (δ) Σκοπός και ρόλος των κειμένων της Καινής Διαθήκης στη ζωή της Εκκλησίας και στην ιστορία του πολιτισμού 2) (α) Ο κανόνας της Καινής Διαθήκης: η ιστορία και η θεολογική του σημασία, (β) Τα εξωκανονικά («απόκρυφα») κείμενα και τα «άγραφα» λόγια του Ιησού 3) Το ευαγγέλιο ως νέο φιλολογικό είδος – H προφορική παράδοση για τον Ιησού 4) (α) Το συνοπτικό πρόβλημα. Τα ευαγγέλια κατά Μάρκον και το κατά Ματθαίον (β) Κοινωνία και πολιτική οργάνωση της Παλαιστίνης της εποχής της ΚΔ 5) Το ευαγγέλιο κατά Λουκάν ευαγγέλιο. Το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο. Σύγκριση του κατά Ιωάννην με τα συνοπτικά 6) Πράξεις των Αποστόλων: Ο απόστολος Παύλος στις Πράξεις και στις επιστολές. Χρονολόγιο της ζωής και δράσης του Παύλου. Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία κι η οργάνωσή της 7) Α΄ και Β΄ επιστολές προς Θεσσαλονικείς. Αρχαία επιστολογραφία. Το πρόβλημα της ψευδεπιγραφίας. Το εθνικό θρησκευτικό πλαίσιο των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων 8) Προς Γαλάτας επιστολή. Προς Ρωμαίους επιστολή. Ο Ιουδαϊσμός της Διασποράς και η σχέση του με τις πρώτες χριστιανικές κοινότητες 9) Α΄ και Β΄ Κορινθίους. Οι πρώτες χριστιανικές κοινότητες κι η οργάνωσή τους 10) Επιστολές αιχμαλωσίας (Εφεσίους, Φιλιππησίους, Κολοσσαείς και Φιλήμονα). Οι κοινωνικές σχέσεις στον αρχαίο κόσμο και το ζήτημα της δουλείας. 11) Ποιμαντικές επιστολές (Α΄ και Β΄ προς Τιμόθεον, προς Τίτον) : η δεύτερη γενιά των χριστιανών κι η σχέση τους με το εθνικό τους περιβάλλον 12) Προς Εβραίους Επιστολή. Καθολικές επιστολές ( Ιακώβου, Α΄ και Β΄ Πέτρου, Α΄, Β΄ και Γ΄ Ιωάννου, Ιούδα). Η δεύτερη γενιά των χριστιανών κι οι απαρχές της χριστιανικής παράδοσης 13) Αποκάλυψη. Λατρεία του αυτοκράτορα / Αποκαλυπτική ΑΣΚΗΣΗ 1) Εισαγωγή στο μάθημα της άσκησης – τεχνικές πληροφορίες του μαθήματος Ιστορία του χειρόγραφου κειμένου: υλικά, τυπολογία χειρογράφων Η θέση των χειρογράφων της Κ.Δ. στην αρχαία Εκκλησία 2) Τα σημαντικότερα χειρόγραφα της Κ.Δ. Α΄ : πάπυροι 3) Τα σημαντικότερα χειρόγραφα της Κ.Δ. Β’ : μεγαλογράμματοι κώδικες σε περγαμηνές (Σιναϊτικός, Βατικανός, Αλεξανδρινός, Βέζα, παλίμψηστος του Εφραίμ κ.ά.) Χρήση των σχετικών ιστοσελίδων (π.χ. Codex Sinaiticus Project) 4) Τα σημαντικότερα χειρόγραφα της Κ.Δ. Γ΄: οι μικρογράμματοι κώδικες Κέντρα μελέτης των χειρογράφων της Κ.Δ. – Περιήγηση στις ιστοσελίδες των σχετικών προγραμμάτων (π.χ. CSNTM, Nestle-Aland Virtual Library κ.ά.) 5) Τα υλικά γραφής και η διαδικασία συγγραφής κειμένων στον αρχαίο κόσμο 6) Αρχαία επιστολογραφία και επιστολές της Καινής Διαθήκης 7) Το δίκτυο των χριστιανικών κοινοτήτων κι ο ρόλος των χειρογράφων ως μέσο συνοχής και στοιχείο ταυτότητας 8) Αρχές της κριτικής του κειμένου της Καινής Διαθήκης Ασκήσεις και παραδείγματα 9) Τύποι του κειμένου της Καινής Διαθήκης 10) Αρχαίες και σύγχρονες μεταφράσεις της Κ.Δ. - Μεταφράσεις της Κ.Δ. στη νεοελληνική 11) Εκδόσεις του κειμένου της Καινής Διαθήκης στο εξωτερικό και στην Ελλάδα 12) Εισαγωγή στο κριτικό υπόμνημα. Το παράδειγμα της 28ης κριτικής έκδοσης Nestle-Aland. Ασκήσεις και παραδείγματα 13) Άλλες κριτικές εκδόσεις και σύγκριση μεταξύ τους

Καινή Διαθήκη, ιστορία κειμένου, κανόνας Καινής Διαθήκης, χειρόγραφα, κριτική κειμένου, ιστορία έρευνας, ιστορία χρόνων Καινής Διαθήκης

08-08-2025