ΦΥΣΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΦΥΣΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ / Solid State Physics
ΚωδικόςΣΥΥ3201
ΣχολήΘετικών Επιστημών
ΤμήμαΦυσικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΚωνσταντίνος Παπαγγελής
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600021829

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2022

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 137
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό635,5

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΦΥΣΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία4
Ώρες Συνολικά52
Class ID
600281267
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα μπορούν να: - Περιγράφουν τη δομή των στερεών υλικών, συμπεριλαμβανομένων των τύπων δεσμών, των βασικών κρυσταλλικών δομών και της έννοιας του αντίστροφου πλέγματος. - Αναλύουν τη δυναμική των ατόμων στους κρυστάλλους, εξηγούν την έννοια των φωνονίων, ερμηνεύουν τις καμπύλες διασποράς και την πυκνότητα καταστάσεων, και συνδέουν αυτές τις έννοιες με τις θερμικές ιδιότητες των στερεών, αξιοποιώντας τα μοντέλα Einstein και Debye. - Ερμηνεύουν την ηλεκτρική αγωγιμότητα των μετάλλων, εφαρμόζοντας το κλασικό μοντέλο Drude και κατανοώντας βασικά φαινόμενα μεταφοράς όπως η σκέδαση των φορέων και το φαινόμενο Hall. - Κατανοούν την κβαντομηχανική περιγραφή των ηλεκτρονίων στα στερεά, εξετάζοντας τη δημιουργία ενεργειακών ταινιών, την πυκνότητα καταστάσεων και τη θέση της ενέργειας Fermi. - Αναλύουν τις ηλεκτρονικές ιδιότητες των ημιαγωγών, τόσο ενδογενών όσο και εξωγενών, λαμβάνοντας υπόψη τη θερμοκρασία, την ενεργό μάζα των φορέων και τους μηχανισμούς σκέδασης. - Περιγράφουν τις διηλεκτρικές και οπτικές ιδιότητες στερεών, εξηγώντας την αλληλεπίδραση φωτός με ηλεκτρόνια και φωνόνια μέσω μοντέλων όπως του Lorentz και του Drude.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ώρες: 4): Δεσμοί στα στερεά, κρυσταλλική δομή των στερεών, βασικές κρυσταλλικές δομές, προσδιορισμός κρυσταλλικής δομής, αντίστροφο πλέγμα. - ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ (ώρες: 8): Δυναμική των ατόμων σε μία διάσταση, μονοατομική και διατομική αλυσίδα, σχέσεις και καμπύλες διασποράς, φωνονική πυκνότητα καταστάσεων, κανονικοί τρόποι δόνησης και φωνόνια, δυναμική των ατόμων σε τρεις διαστάσεις, πειραματικές μέθοδοι προσδιορισμού σχέσεων διασποράς για τα φωνόνια. Ασκήσεις. - ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ (ώρες: 6): Ειδική θερμότητα-μοντέλο Einstein και Debye, αναρμονικά φαινόμενα και θερμική διαστολή, θερμική αγωγιμότητα του πλέγματος. Ασκήσεις. - ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ-ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ (ώρες: 12) : Το κλασσικό μοντέλο Drude για την ηλεκτρική αγωγιμότητα των μετάλλων, ο χρόνος αφηρέμησης και η μέση ελεύθερη διαδρομή, ηλεκτρική αγωγιμότητα και ευκινησία, Φαινόμενο Hall για τη μέτρηση της συγκέντρωσης και του τύπου των φορέων, τα σημαντικά κέντρα σκέδασης των ηλεκτρονίων και η επίδραση τους στην αγωγιμότητα και την ειδική αντίσταση (κανόνας Matthiessen), νόμος Wiedemann-Franz. Ασκήσεις. - ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΈΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ-ΚΒΑΝΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ (ώρες: 6) : Πρότυπο των Sommerfeld-Bethe και διαφορές του από τη προσέγγιση του σχεδόν ελεύθερου ηλεκτρονίου και τη προσέγγιση της ισχυρής σύζευξης, η σχέση διασποράς Ε(k) για ελεύθερο ηλεκτρόνιο και ηλεκτρόνιο σε περιοδικό και χρονικώς-ανεξάρτητο δυναμικό, υπολογισμός της πυκνότητας καταστάσεων, η ενέργεια Fermi, η ειδική θερμοχωρητικότητα των ηλεκτρονίων στα μέταλλα, δομή ταινιών επιλεγμένων μετάλλων. Ασκήσεις. - ΗΜΙΑΓΩΓΟΙ (ώρες: 8) : Ημιαγωγοί άμεσου και έμμεσου χάσματος, προσμείξεις (δότες και αποδέκτες), εκφυλισμένος ημιαγωγός, η ενεργός μάζα των φορέων, επίδραση της θερμοκρασίας στο χάσμα και τη συγκέντρωση των φορέων, η θέση της Fermi στο χάσμα (μεταβολή με τη θερμοκρασία και τις ενεργούς μάζες των φορέων), συγκέντρωση φορέων σε ενδογενή ημιαγωγό και νόμος δράσης των μαζών, μεταβολή της συγκέντρωσης φορέων συναρτήσει της θερμοκρασίας σε ημιαγωγούς με προσμείξεις, σκέδαση φορέων σε ημιαγωγούς και μεταβολή της ευκινησίας συναρτήσει της θερμοκρασίας, δομή ταινιών επιλεγμένων ημιαγωγών. Άμορφοι ημιαγωγοί. Ασκήσεις. - ΔΙΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΠΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ (ώρες: 8): Εισαγωγικές έννοιες αλληλεπίδρασης φωτός και ύλης, δείκτης διάθλασης και διηλεκτρική συνάρτηση, οπτικές ιδιότητες υλικών διαφόρων τύπων, κλασσική θεώρηση της αλληλεπίδρασης φωτός-στερεού (μοντέλο Lorentz), πολλαπλοί συντονισμοί, η έννοια του τοπικού πεδίου σε διηλεκτρικά. Αλληλεπίδραση του φωτός με ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα (μοντέλο Drude). Αλληλεπίδραση φωτεινής ακτινοβολίας με φωνόνια στην περιοχή του υπερύθρου, σχέση LST και ταινία Reststrahlen, πολαριτόνια, άλλα φαινόμενα σε διηλεκτρικά (επίδραση προσμίξεων, πιεζοηλεκτρισμός, διηλεκτρική κατάρρευση). Ασκήσεις.
Λέξεις Κλειδιά
Κρυσταλλική δομή, αντίστροφο πλέγμα, φωνόνια, δυναμική πλέγματος, θερμικές ιδιότητες στερεών, ειδική θερμότητα και θερμική αγωγιμότητα στερεών, ηλεκτρική αγωγιμότητα κρυσταλλικών στερεών, ενέργεια Fermi, πυκνότητα καταστάσεων ηλεκτρονικών και φωνονικών καταστάσεων, ημιαγωγοί, φαινόμενο Hall, ηλεκτρονική δομή στερεών, διηλεκτρική συνάρτηση, οπτικές ιδιότητες υλικών
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Βιντεοδιαλέξεις
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις1565,2
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων210,7
Εξετάσεις30,1
Σύνολο1806
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
- Γραπτή εξέταση (τελική) με ερωτήσεις εκτεταμένης απάντησης και επίλυση ασκήσεων επι του συνόλου της διδακτέας ύλης (υποχρεωτική). - Γραπτή εξέταση (πρόοδος) με ερωτήσεις σύντομης απάντησης και επίλυση ασκήσεων, η οποία επιβραβεύεται με 20% επί του τελικού βαθμού του μαθήματος, υπό την προϋπόθεση ότι ο τελικός βαθμός είναι προβιβάσιμος (≥5).
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
- Φυσική στερεάς κατάστασης, Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Υλικών, Ibach Harald, Luth Hans, Εκδόσεις Ζήτη, 2011, ISBN: 9789604563135 (Εύδοξος: 12583778) - Φυσική στερεάς κατάστασης, Hofmann P, Εκδόσεις Παπαζήση, 2020, ISBN: 9789600236781 (Εύδοξος: 94700247) - Φυσική της στερεάς κατάστασης, Βες Σ., Κανελλής Γ., Εκδόσεις Γιαχούδη, 1993ISBN: 9786185092283 (Εύδοξος:8767)
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
- Elementary Solid State Physics, Omar M. A., Addison-Wesley, 1999 - Solid State Physics, Burns G., Academic Press, 1985 - Solid State Physics, Ashcroft N.W. and Mermin N.D., Saunders College Publishing, 1976
Τελευταία Επικαιροποίηση
23-07-2025