ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ: ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ ΤΕΧΝΗΣ. ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ: ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ ΤΕΧΝΗΣ. ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ / SPECIAL ISSUES IN ART HISTORY: MUSEUMS AND ART INSTITUTIONS. THEORY AND PRACTICE
ΚωδικόςΕΘΙΤΜΘΠ
ΣχολήΚαλών Τεχνών
ΤμήμαΕικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΑργυρή Κατσαρίδου
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600026192

Πρόγραμμα Σπουδών: Νέο ΠΠΣ Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών (2014-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 48
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΘεωρητικό842

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ: ΜΟΥΣΕΙΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ ΤΕΧΝΗΣ. ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600281502
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
  • ΥΘΝΣΤ1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 1
  • ΥΘΝΣΤ2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 2
  • ΥΘΝΣΤ3 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 3
  • ΥΘΝΣΤ4 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 4
Γενικές Προαπαιτήσεις
Το βασικό προαπαιτούμενο είναι η επιτυχής παρακολούθηση των μαθημάτων Ιστορία της Νεότερης και Σύγχρονης Τέχνης 1, 2, 3 και 4
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές, με την ολοκλήρωση του μαθήματος, αναμένεται: • να γνωρίζουν την πολύπλευρη έννοια και τις πρακτικές του σύγχρονου μουσείου • να περιγράφουν τους τύπους των μουσείων και την ιστορική τους εξέλιξη • να συζητούν τις προκλήσεις και τις ευθύνες με τις οποίες τα μουσεία και το προσωπικό τους έρχονται αντιμέτωποι • να εφαρμόζουν τις θεμελιώδεις αρχές και πρακτικές της διαχείρισης συλλογών, εκθεσιακού προγραμματισμού και σχεδιασμού • να αναγνωρίζουν τις διαφορετικές θεωρίες αναπαράστασης και τη σύνδεσή τους με τα μουσεία, τα σύγχρονα επιμελητικά εγχειρήματα και τη συμμετοχική και ακτιβιστική επιμέλεια. • να διακρίνουν τη μουσειολογική αφήγηση που διέπει μία μουσειακή έκθεση και να προτείνουν εναλλακτικές ανακατασκευές της • να συνειδητοποιήσουν τον κοινωνικό και βαθιά παιδευτικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το σύγχρονο μουσείο στη σημερινή κοινωνία. • να αντιληφθούν το μουσείο ως έναν χώρο μάθησης, δημιουργικότητας, έκφρασης και άντλησης ποιότητας ζωής, ώστε να μπορέσουν να το εντάξουν στην καθημερινότητά τους ως μελλοντικοί επαγγελματίες των δημιουργικών μέσων • να κατανοήσουν την άρρηκτη σύνδεση του σύγχρονου μουσείου με την τοπική κοινότητα ενεργοποιώντας το μουσείο ως εργαλείο κοινωνικής παρέμβασης.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα επικεντρώνεται στις βασικές θεωρίες αλλά και τις σύγχρονες πρακτικές των μουσείων και των θεσμών τέχνης. Μέσα από σειρά διαλέξεων εξετάζεται η εξέλιξη των μουσείων και των εκθεσιακών πρακτικών που ακολουθούνται σε διαφορετικούς τύπους μουσείων και θεσμών τέχνης. Έμφαση δίνεται στις ιστορικές, ιδεολογικές και κοινωνικές συνθήκες που υπαγόρευσαν την κατασκευή των συγκεκριμένων μουσειολογικών αφηγήσεων και την ανάδειξη των εκθεσιακών «κανόνων». Αναλύονται ζητήματα αναπαράστασης εντός του μουσείου (ετερότητα, έμφυλες αναπαραστάσεις, πολιτειότητα), οι πολλαπλές βιογραφίες των μουσειακών αντικειμένων, η εκπροσώπηση αμφιλεγόμενων ζητημάτων εντός των θεσμών και η αποκατάσταση της πολιτιστικής ιδιοκτησίας. Διερευνώνται επίσης έννοιες που σχετίζονται με τη σχέση των μουσειακών θεσμών με το κοινό, όπως η εμπειρία και η ερμηνεία των εκθεμάτων, ο ρόλος της μουσειακής αρχιτεκτονικής και των ψηφιακών μέσων στη σύγχρονη μουσειακή επίσκεψη, αλλά και πρακτικές που εμπλέκουν την κοινότητα στη διαμόρφωση της εκθεσιακής αφήγησης. Παράλληλα, σειρά επισκέψεων σε μουσεία και θεσμούς τέχνης της Θεσσαλονίκης και συζητήσεων με επαγγελματίες του μουσειακού χώρου στοχεύει να εξοικειώσει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες με την πράξη του μουσειακού γίγνεσθαι.
Λέξεις Κλειδιά
Μουσεία, θεσμοί τέχνης, μουσειακή αφήγηση, εκθεσιακές πρακτικές, μουσειακή αρχιτεκτονική, επαγγελματίες των μουσείων.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Για τη διδασκαλία του μαθήματος απαιτούνται ηλεκτρονικοί υπολογιστές και συστήματα προβολής βίντεο και ήχου, καθώς γίνεται χρήση προγραμμάτων και εφαρμογών παρουσίασης (power point), προβολής βίντεο και ήχου, ίντερνετ, καθώς και της πλατφόρμας e-learning όπου αναρτάται το υλικό του μαθήματος (παρουσιάσεις, βιβλιογραφία, κτλ.). Για την επικοινωνία με τους φοιτητές χρησιμοποιείται το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και η πλατφόρμα του e-learning, η οποία χρησιμοποιείται και για την αξιολόγηση των φοιτητών.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις150,5
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων150,5
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων50,2
Συγγραφή εργασίας / εργασιών250,8
Σύνολο602
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Για την αξιολόγηση των φοιτητών λαμβάνονται υπόψη τα παρακάτω: ΄ * παρουσία και συμμετοχή στις διαλέξεις του μαθήματος (20%) * παρουσία και συμμετοχή στις σχετικές προγραμματισμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες (επισκέψεις σε μουσεία, συνέδρια, εκδηλώσεις, κτλ.) (20%) * συγγραφή και παρουσίαση εργασιών, διεξαγωγή ασκήσεων κτλ. (20%) * τελική εργασία (50%)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Black, Graham, Το ελκυστικό μουσείο. Μουσεία και επισκέπτες, μτφρ. Σόνια Κωτίδου, Αθήνα: Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, 2009. MacDonald, Sharon, (επιμ.), Μουσείο και Μουσειακές Σπουδές. Ένας πλήρης Οδηγός, Αθήνα: Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, 2012.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Altshuler Bruce, Salon to Biennial - Exhibitions that Made Art History, Volume 1: 1863-1959, Phaidon Press, 2007. Bennett Tony, The birth of the museum: history, theory, politics, London, New York: Routledge, 1995 Bishop Claire, Radical Museology, or: What’s ‘Contemporary’ in Museums of Contemporary Art?, London: Koenig Books, 2013 Black, Graham, Transforming Museums in the Twenty-First Century, London: Routledge, London, 2012. Burnham, Rika Kai-Kee, Elliott (επιμ.) Teaching in the Art Museum: Interpretation as Experience, Los Angeles: Paul Getty Trust, 2011. Carbonell, Μessias Bettina, (επιμ) Museum Studies, An Anthology of Contexts, Oxford: Blackwell, 2004. Crimp, Douglas, On The Museum's Ruins, Cambridge, Massachusetts. London, England: The MIT Press, 1993. O’Doherty, Brian, Inside the White Cube. The Ideology of the Gallery Space, Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press, 1999. Desvallées, A., & Mairesse, F. (επιμ.). Βασικές Έννοιες της Μουσειολογίας. Αθήνα: Ελληνικό Τμήμα του ICOM, 2014. Duncan, Carol, Civilizing Rituals: Inside Public Art Museums. London: Routledge, 1995. Falk John και Dierking, Lynn, The Museum Experience Revisited, Walnut Creek: Left Coast Press, 2013. Falk, John H. & Dierking, Lynn D., Learning from Museums, Visitor Experiences and the Making of Meaning, Walnut Creek, Lanham, New York: Alta Mira Press, 2000. Green, Charles and Gardner, Anthony, (επιμ.), Biennials, Triennials, and documenta: The Exhibitions That Created Contemporary Art, London: John Wiley, 2016. Greenberg, Reesa, Ferguson, Bruce και Nairne, Sandy (επιμ.) Thinking about Exhibitions, London-New York: Routledge, 1996. Hein, George, Learning in Museum, London: Routledge, 1998. Hein, H., The Museum in Transition, A Philosophical Perspective, Washington D.C.: Smithsonian Institution Press, 2000. Hooper-Greenhill, Eilean, (επιμ), The Educational Role of the Museum, Leicester Readers in Museum Studies, London: Routledge, 1999. Hooper-Greenhill, Eilean, (επιμ.), Museum, Media, Message, London and New York: Routledge 1995. Hooper-Greenhill, Eilean, Museums and the Interpretation of Visual Culture, London: Routledge, 2000. Hooper-Greenhill, Eilean, Το μουσείο και οι πρόδρομοί του, μτφρ. Ανδρέας Παππάς, Αθήνα: Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, 2006. Hooper-Greenhill, Eilean, Museums and their Visitors, London: Routledge, 1994. Janes, Robert R., Sandell Richard (επιμ.), Museum Activism, London, and New York: Routledge, 2019. Kalyva Eve, Katsaridou Iro, and Bianchi Pamela, Museums and Entrepreneurship. The effects of capitalizing on culture, London, and New York: Routledge, 2025. Kantor, Sybil Gordon, Alfred H. Barr, Jr. and the Intellectual Origins of the Museum of Modern Art, Cambridge Massachusetts, London, England: The MIT Press, 2003. Karp, Ivan και Lavine, Steven D. (επιμ.), Exhibiting Cultures: The Poetics and Politics of Museum Display, Washington, DC: Smithsonian Institution, 1991. Knell, Simon, (επιμ), Museums in the Material World, Leicester Readers in Museum Studies, London: Routledge, 2007. McClellan, Andrew, Art Museum from Boullée to Bilbao. University of California Press, 2008. Pearce, Susan, (επιμ.) Interpreting Objects and Collections, Leicester Readers in Museum Studies, London: Routledge, 1994. Pearce, Susan, Μουσεία, αντικείμενα, συλλογές. Μια πολιτισμική προσέγγιση, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Βάνιας, 2002. Peers, L. & Brown A. (επιμ.) Museums and Source Communities: A Routledge Readers, London: Routledge, 2003. Poulot, Dominique, Musée et Muséologie, Paris: La Découverte, 2005. Reilly, Maura, (επιμ.), Curatorial Activism: Towards an Ethics of Curating, London: Thames & Hudson, 2018. Sandell, R., (επιμ.) Museums, Society, Inequality, London: Routledge, 2002. Serota, Nicholas. Εμπειρία ή ερμηνεία: Το δίλημμα των μουσείων μοντέρνας τέχνης, μτφρ. Ανδρέας Παππάς, Αθήνα: Άγρα, 1999. Simon, Nina, The participatory museum, Santa Cruz, Museum 2.0, 2010 Βουδούρη, Δάφνη, Κράτος και Μουσεία. Το θεσμικό πλαίσιο των αρχαιολογικών μουσείων, Αθήνα: Εκδόσεις Σάκκουλα, 2003. Λιάκος, Αντώνης, Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία; Πόλις, Αθήνα Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής, 2007. Μαλρώ, Αντρέ, Το φανταστικό μουσείο, μτφρ. Νίκος Ηλιάδης, Αθήνα: Πλέθρον, 2007. Μπούνια, Αλεξάνδρα [κ.α.] (επιμ.) Η τεχνολογία στην υπηρεσία της πολιτισμικής κληρονομιάς: διαχείριση, εκπαίδευση, επικοινωνία, Αθήνα: Καλειδοσκόπιο, 2008. Μπούνια, Αλεξάνδρα, Γκαζή Ανδρομάχη (επιμ.), Εθνικά μουσεία στη νότια Ευρώπη, Αθήνα: Καλειδοσκόπιο, 2012. Νάκου, Ειρήνη, Μουσεία: Εμείς, τα Πράγματα και ο Πολιτισμός, Νήσος, Αθήνα, 2001. Νάκου, Ειρήνη, Μουσεία, ιστορίες, ιστορία, Εκδόσεις Νήσος, 2009. Νικονάνου, Νίκη (επιμ.), Μουσειακή μάθηση και εμπειρία στον 21ο αιώνα, Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα, 2015. Νικονάνου, Νίκη, Μουσειοπαιδαγωγική. Από τη Θεωρία στην Πράξη, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκης, Αθήνα, 2010. Οικονόμου, Μαρία, Μουσείο: Αποθήκη ή ζωντανός οργανισμός; Μουσειολογικοί προβληματισμοί και ζητήματα, Αθήνα, Κριτική, 2009. Σκαλτσά, Ματούλα, (επιμ.) Η Μουσειολογία στον 21ο αιώνα. Θεωρία και πράξη, Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου, Θεσσαλονίκη 21-24/11/97, Εντευκτήριον, Θεσσαλονίκη, 2001. Σκαλτσά, Ματούλα, Για τη Μουσειολογία και τον Πολιτισμό, Εντευκτήριον, Θεσσαλονίκη, 1999. Τζώνος, Πάνος, Μουσείο και Νεωτερικότητα, Εκδόσεις Παπασωτηρίου, Αθήνα, 2007. Τζώρτζη, Καλή, Ο χώρος στο μουσείο, Αθήνα: Πολιτιστικό ‘Ιδρυμα Ομίλου Πειραιώς, 2013. Φωτιάδη, Εύα, «Ο επιμελητής εκθέσεων σύγχρονης τέχνης και ο «κανόνας» του δημιουργικού υποκειμένου», Ιστορία της τέχνης 1, Χειμώνας 2013. Χαμηλάκης, Γιάννης, Το έθνος και τα ερείπιά του: αρχαιότητα, αρχαιολογία και εθνικό φαντασιακό στην Ελλάδα, Αθήνα, Εκδόσεις Εικοστού Πρώτου, 2012. Χουρμουζιάδη, Αναστασία, Το ελληνικό αρχαιολογικό μουσείο. Ο εκθέτης, το έκθεμα, ο επισκέπτης, Εκδόσεις Βάνιας, 2006.
Τελευταία Επικαιροποίηση
07-03-2025