Η Εκκλησιαστική Ιστορία του Ελλαδικού χώρου ως το Αυτοκέφαλο.

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΗ Εκκλησιαστική Ιστορία του Ελλαδικού χώρου ως το Αυτοκέφαλο. / Church History of the Greek Lands until the Ecclesiastical independency.
ΚωδικόςΕ2
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΚοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΚωνσταντίνος Χρήστου
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600012943

Πρόγραμμα Σπουδών: Ελλάδα: Εκκλησιαστική Ιστορία και Πολιτισμός.

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 77
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικόΧειμερινό/Εαρινό-7,5

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΗ Εκκλησιαστική Ιστορία του Ελλαδικού χώρου ως το Αυτοκέφαλο.
Ακαδημαϊκό Έτος2025 – 2026
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600281691
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
  • Eξ απoστάσεως εκπαίδευση
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά την επιτυχή περάτωση του μαθήματος και την ολοκλήρωση των υποχρεώσεών του, ο φοιτητής θα είναι σε θέση να γνωρίζει και να αξιολογεί την πορεία της χριστιανικής Εκκλησίας στον ελλαδικό χώρο, από την εμφάνιση των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων έως και το τέλος της Τουρκοκρατίας. Θα μπορεί κατά συνέπεια να αναλύει και να εμβαθύνει στα σημαντικά γεγονότα και στην τοπική ιστορία της περιοχής, αναζητώντας και χρησιμοποιώντας στοιχεία από πηγές και βιβλιογραφία, ελληνική και ξενόγλωσση, έντυπη και ηλεκτρονική. • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη • Αυτόνομη εργασία • Ομαδική εργασία • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα ασχολείται με την εκκλησιαστική ιστορία του ελλαδικού χώρου από την ίδρυση των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων και εξής. Μελετά τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα και την εξέλιξη της Εκκλησίας έως και τα νεώτερα χρόνια. Οριοθετεί τις ιστορικές περιόδους, περιγράφει και μελετά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε μίας και την συμβολή τους στην διαμόρφωση του εκκλησιαστικού βίου και του πολιτισμού της χώρας μας. 1. Ιστορία της έρευνας της υπό εξέταση περιόδου. Πηγές και βιβλογραφία. Ιστορικές Περίοδοι. Η ρωμαιοκρατία στον ελλαδικό χώρο. Αυτοδιοίκηση των ελληνικών πόλεων. Θρησκευτική κατάσταση 2. Οι περιοδείες του Αποστόλου Παύλου. Η αποστολική και η μεταποστολική περίοδος. 3. Oι τελευταίοι διωγμοί. Η μεταστροφή του Μ. Κωνσταντίνου. Η Α' Οικουμενική Σύνοδος και οι συνέπειές της για την Ελλάδα. 4. Η πολιτική των αυτοκρατόρων εναντίον της Εκκλησίας και της εθνικής θρησκείας. Το Ανατολικό Ιλλυρικό μεταξύ Κωνσταντινουπόλεως και Ρώμης. 5. Η εκκλησιαστική οργάνωση των ελλαδικών χωρών και η συμμετοχή των επισκόπων στις οικουμενικές συνόδους (5ος-6ος αιώνες). 6. Η κρίση του 7ου αιώνα και οι συνέπειές της στην Εκκλησία, στο Βυζαντινό Κράτος και την κοινωνία. 7. Η Εικονομαχία. Ο μοναχισμός. Οι βυζαντινοβουλγαρικοί πόλεμοι και η Αρχιεπισκοπή Αχρίδος. 8. Η εποχή των Κομνηνών (12ος αιώνας). Η 4η Σταυροφορία και οι εκκλησιαστικές της συνέπειες. 9. Ο 14ος αιώνας και η παρακμή το Βυζαντίου. Παλαιολόγεια Αναγέννηση και Ησυχασμός. 10. Η Τουρκοκρατία. Τα γενικά της χαρακτηριστικά. 11, 12, 13. Στα τρία τελευταία μαθήματα οι φοιτητές παρουσιάζουν τις ατομικές εργασίες τους, σε θέματα που βασίζονται στην ύλη του μαθήματος, με τις οποίες και θα αξιολογηθούν.
Λέξεις Κλειδιά
Ελλάδα, εκκλησιαστική ιστορία, βυζαντινή ιστορία, νεώτερος Ελληνισμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις301,2
Σεμινάρια90,4
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων502
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων100,4
Συγγραφή εργασίας / εργασιών803,2
Σύνολο1797,2
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Βαθμολόγηση της γραπτής εργασίας και της παρουσίασή της στο μάθημα. Προσμετράται θετικά και η συμμετοχή των φοιτητών στα μαθήματα.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Δεν προβλέπεται εγχειρίδιο
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Προτείνεται κάθε φορά, στους μεταπτυχιακούς φοιτητές, ειδική βιβλιογραφία, σχετική με το γενικό αντικείμενο του μαθήματος και με το θέμα της εργασίας που έχουν αναλάβει. Γενική βιβλιογραφία: Βλ. Φειδάς, Εκκλησιαστική Ιστορία, τ. 1 και 2, Αθήνα 2002 και 3, Αθήναι 2014. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Εκδοτική Αθηνών), τ. 6. Γ. Κονιδάρις, Συμβολή εις την Εισαγωγήν της Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Ελλάδος. Του ιδίου, Εκκλησιαστική Ιστορία της Ελλάδος, τ. 1-2. Χρ. Παπαδόπουλος, Ιστορία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Βασίλειος Γ. Ατέσης, Ἐπισκοπικοί κατάλογοι τῆς ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀπ' ἀρχῆς μέχρι σήμερον, Αθήνα 1975. Μ. Σακελλαρίου, «Οι αρχαίες θρησκείες και η προχριστιανική θρησκευτικότητα», Ιστορία Ελληνικού Έθνους, τ. Στ’, 492-519. P. Brown, Η κοινωνία και το άγιο στην Ύστερη Αρχαιότητα. A.D. Lee, Παγανιστές και Χριστιανοί. G.W. Bowersock, O Ελληνισμός στην Ύστερη Αρχαιότητα. Α. Κραλίδης, “Divus Imperator”. Η λατρεία του αυτοκράτορος στην ύστερη αρχαιότητα. Α. Σαββίδης, Από την Ύστερη Αρχαιότητα στον Μεσαίωνα. Καμάρας Α., Η Αντιπαγανιστική Νομοθεσία της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μέσα από τους Κώδικες, β΄ έκδ., Αθήνα 2003. P. Brown, Ο κόσμος της Ύστερης Αρχαιότητας (150-750 μ.Χ.), (μτφρ. Ε. Σταμπόγλη), Αθήνα 1998. R.Fletcher, The Conversion of Europe: From Paganism to Christianity (371-1386 A.D), New York 1997. Βλ. Ἰω. Φειδάς, Προϋποθέσεις διαμορφώσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς πενταρχίας τῶν πατριαρχῶν. Ἐπίδρασις τῶν πρεσβείων τιμῆς καὶ τοῦ δικαίου τῶν χειροτονιῶν ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς διοικήσεως ἄχρι καὶ τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου (451), Ἀθῆναι 1969. Βλ. Φειδάς, Ἱστορικοκανονικὰ προβλήματα περὶ τὴν λειτουργίαν τοῦ θεσμοῦ τῆς πενταρχίας τῶν πατριαρχῶν, ΙΙ, Ἀθῆναι 1970. Karl Hermann Friedrich Johann Hopf, Οἱ Σλάβοι ἐν Ἑλλάδι: ἀνασκευὴ τῶν θεωριῶν Φαλλμεράϋρ, Ἀθῆναι 1872. Διον. Α.Ζακυθηνός, Οἱ σλάβοι ἐν Ἑλλάδι: συμβολαὶ εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ μεσαιωνικοῦ ἑλληνισμοῦ, Ἀθῆναι 1945. Γ. Θεοχαρίδης, Ιστορία της Μακεδονίας κατά τους μέσους χρόνους, 285-1354, Θεσσαλονίκη 1980. Καρπόζηλος, Βυζαντινοί ἱστορικοί καί χρονογράφοι, τ. 1, (4ος – 7ος αἰ.), Ἀθήνα 1997. Κ.Π. Χρήστου, Ἐκκλησιαστικοί συγγραφεῖς τοῦ 7ου αἰώνα ὡς μάρτυρες τῆς ἐποχῆς τους. Μάξιμος Ὁμολογητής, Ἀναστάσιος Σιναΐτης, ψευδο-Μεθόδιος, Θεσσαλονίκη 2010. Π.Κ. Χρήστου, Το Αγιον Ορος : Αθωνική πολιτεία, ιστορία, τέχνη, ζωή, Θεσσαλονίκη 1987. Απόστολος Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τ. Β. Τουρκοκρατία 1453-1669, Θεσσαλονίκη 1964. Π. Χρήστου, Εκκλησιαστική Γραμματολογία. Πατέρες και θεολόγοι του Χριστιανισμού, τ. 2, 2η εκδ., Θεσσαλονίκη 2003. G. Podskalsky, Η ελληνική θεολογία επί Τουρκοκρατίας 1453-1821. Η Ορθοδοξία στη σφαίρα επιρροής των δυτικών δογμάτων μετά τη Μεταρρύθμιση, (μτφρ. πρωτοπρ. Γ. Δ. Μεταλληνός), Αθήνα 2005. Ι. Ζηζιούλας, «Ελληνισμός και Χριστιανισμός. Η συνάντηση των δύο κόσμων», όπ. π., 519-559. Alföldi, G., Ἱστορία τῆς ρωμαϊκῆς κοινωνίας (μτφρ. Ἀγγ. Χανιώτης), 2η ἐκδ., Ἀθήνα 1992. Κ.Π. Χρήστου, Ἑλληνική Πατρολογία, τ. 1, Εισαγωγή, 3η έκδ., Θεσσαλονίκη 2004, τ. 2, Περίοδος Διωγμών, 2η έκδ., Θεσσαλονίκη 1991.
Τελευταία Επικαιροποίηση
11-07-2025